Tip

Dirigent Gustavo Dudamel brengt Concertgebouworkest in glinsterende zweefvlucht

Avondklok? De Volkskrant weet wel raad met de stille uren. Dirigent Gustavo Dudamel leidde het Concertgebouworkest.

Gustavo Dudamel. Beeld
Gustavo Dudamel.

Eerste gedachte: hier staat een volwassen vent. Sterker, in de krullen van dirigent Gustavo Dudamel (40) heeft zich het eerste grijs genesteld. Het voormalige wonderkind is ook ietwat corpulent geworden, zo registreerden vorige week de camera’s van het streamingplatform medici.tv. Ze waren erbij toen Dudamel na bijna acht seizoenen het Koninklijk Concertgebouworkest weer in de ogen keek.

Sadder and wiser, je leest het van zijn gezicht. Niet gek misschien: Dudamel begon zijn carrière als de getalenteerdste knul van El Sistema, het netwerk van jeugdsymfonieorkesten in Venezuela. President Hugo Chávez smeet met oliemiljoenen, opdat elk sloppenkind kon leren musiceren. Onder Chávez’ opvolger Nicolás Maduro begon op alle fronten de neergang. Na een botsing met de president mijdt Dudamel nu al jaren zijn geboorteland.

Sinds 2009 is hij chef van Amerika’s avontuurlijkste orkest, het Los Angeles Philharmonic. Zijn contract loopt tot 2026, dus chef van het rondspeurende Concertgebouworkest zal Dudamel voorlopig niet worden. Maar de vinger aan de pols houden wordt wel makkelijker, nu hij vanwege de liefde is neergestreken in Madrid. Binnenkort werkt the Dude zelfs om de hoek, als tenminste de roddel klopt dat hij in dienst treedt bij de Opéra de Paris.

Van achteren gezien zit de dirigent nog altijd stram in de schouders. Aan de voorkant compenseert hij dat met ogen, wenkbrauwen en een glimlach. De pittige accenten in Mozarts ouverture van Die Zauberflöte stuurt Dudamel dan weer aan vanuit de polsen. Hij knikt er vinnig mee, alsof hij een irritant insect wegzwiept.

Ook de enige Mahlersymfonie die in anderhalvemeteropstelling fatsoenlijk valt te bemensen, de Vierde, dirigeert hij uit zijn hoofd. Je kunt het stuk benaderen vanuit Freud en het fin de siècle, als een tocht langs psychologische moerassen. Dudamel kiest liever voor geestelijk evenwicht. Hij brengt de Amsterdammers geregeld in een toestand die alleen de fitste orkestmusici beheersen: een zacht glinsterende zweefvlucht.

Merk op wat er gebeurt als de Zweedse sopraan Camilla Tilling aan het slot fraai heeft gezongen over het hemelse feest met engeltjes. ‘Wir tanzen und springen, wir hüpfen und singen’. Dat zijn tranen toch, die bij de invallende stilte in Dudamels ogen verschijnen? Zou niet verbazen als hij hier terugdenkt aan de hoogtijdagen van El Sistema, aan al die Venezolaanse kinder- en jeugdorkesten met hun feestelijke leus tocar, cantar y luchar: spelen, zingen en strijden.

Het concert van Gustavo Dudamel en het Koninklijk Concertgebouworkest is (na registratie) gratis te zien op de website medici.tv.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden