InterviewSimon Reinink

Directeur Concertgebouw Amsterdam: ‘Dit moet geen halfjaar duren’

Simon Reinink had nu de laatste zaken willen regelen voor het Mahler Festival, dat in mei van start zou gaan. ‘We waren al sinds 2013 bezig met de voorbereidingen.’

Simon ReininkBeeld Eduardus Lee

In het Concertgebouw in Amsterdam werken alleen de bewakers door. En een eenzame kassamedewerker, de afdeling IT. Voor het eerst sinds decennia is het weken achtereen muisstil in een van ’s werelds drukste concertzalen – onder normale omstandigheden zijn er zo’n 900 evenementen per jaar. Een drama voor Simon Reinink (53), die sinds 2006 algemeen directeur is. Eigenlijk had hij nu de laatste zaken willen regelen voor het Mahler Festival. De beroemdste orkesten ter wereld zouden in zijn Grote Zaal alle symfonieën van Gustav Mahler uitvoeren. De passe-partouts hadden 2.100 euro gekost, maar al kort nadat die in de verkoop gingen, was het festival stijf uitverkocht.

Hoe gaat het met u?

‘Persoonlijk gelukkig goed, qua gezondheid. Het is onwezenlijk. Mijn werkdagen, vanuit huis, zien er heel anders uit. Concerten bezoeken hoort bij mijn werk, soms ga je ’s nachts wat eten met artiesten. Nu is alles gericht op de concertagenda: wat kunnen we nog redden en verplaatsen? Dat is een lastige exercitie, ook omdat het me sterk lijkt dat we in juni kunnen doen alsof er niets is gebeurd. Het moet veilig zijn en het publiek moet zich veilig voelen. We zijn ook afhankelijk van de landen om ons heen. Onze internationale musici moeten om te beginnen naar ons toe kunnen komen.

‘We hebben tot 1 juni (de voorlopige einddatum van de beperkende maatregelen, red.) 450 evenementen moeten annuleren, het overgrote deel daarvan concerten. In de tweede helft van juni en de eerste helft van september is het hier relatief rustig, dan is er wel wat mogelijk om een concert in te voegen. Maar de rest van de tijd zitten we al nagenoeg vol.’

Wat zijn voor het Concertgebouw de financiële gevolgen van deze crisis?

‘In alle contracten staat: bij een force majeure vervallen de wederzijdse verplichtingen, we keren dan geen honoraria uit aan artiesten, dus dat is vooral heel zuur voor hen. Maar meer dan de helft van onze inkomsten halen we uit kaartverkoop en zaalverhuur, en ook inkomsten uit sponsoring en horeca zijn weggevallen. De schade tot 1 juni is naar schatting 3,1 miljoen euro, daarbij is het Mahler Festival dus inbegrepen.’

Dat valt me eerlijk gezegd nog mee.

‘Dat is voor ons wel degelijk heel veel. Je moet niet vergeten: ons doel is niet om winst te maken, maar om mooie concerten te geven. Onze jaarlijkse omzet is 25 miljoen. Na een goed seizoen spelen we quitte. De marges zijn ontzettend smal.’

Heeft dit gevolgen voor het personeel?

‘Er werken 275 mensen bij ons. We hebben alle salarissen netjes uitbetaald. Ook oproepmedewerkers, zoals suppoosten en horecamedewerkers, betalen we door,  op basis van het gemiddelde aantal uren die zij eerder bij ons werkten. Ik maak me vooral zorgen om de musici. Ik hoop dat de overheid ruimhartig zal zijn. De tijd begint nu echt te dringen.’

Bijzonder aan het Concertgebouw is dat jullie het juist vrijwel zonder overheidssteun doen. Kan dat nog zo blijven?

‘We koesteren ons private karakter. Wat deze crisis aan het licht brengt, is dat uitgerekend de instellingen die doen wat de overheid wil – zoveel mogelijk eigen inkomsten halen – als eerst in grote problemen komen. Ik kan niet zeggen: we kunnen het nog x maanden volhouden, maar dit moet echt geen half jaar duren.’

Het Concertgebouw in Amsterdam.Beeld Co de Kruijf

Pijnlijk is dat het Mahler Festival, dat in mei zou beginnen, niet door kon gaan.

‘We waren al sinds 2013 bezig met de voorbereidingen. Het zou in 2020 honderd jaar geleden zijn dat Willem Mengelberg (toenmalig dirigent van het Concertgebouworkest, red.) alle symfonieën van Mahler op de lessenaars zette. In 1995 organiseerde mijn voorganger Martijn Sanders ook een Mahler Feest, toen kwamen naast het Concertgebouworkest de Berliner en Wiener Philharmoniker langs.

‘We hebben voortgeborduurd op die traditie. Als eerst benaderde ik de Wiener: dat orkest moet 4,5 jaar vooruitplannen, omdat ze ook verplichtingen hebben bij de Weense opera. Toen die eenmaal aan boord waren, ging alles soepel. Ik wilde dat dit keer ook het New York Philharmonic zou komen, daar was Mahler immers chef-dirigent geweest. Op het Museumplein zou een groot scherm komen; we zouden de concerten streamen. We hebben een geweldige serie documentaires over alle symfonieën laten maken.’ 

De passe-partouts waren niet goedkoop. Wat was de begroting?

‘Zo’n 3,5 miljoen euro. Dan heb ik het over direct toewijsbare inkomsten en kosten. De manuren, daar wil ik niet aan denken. Er zat zoveel liefde en betrokkenheid in.’

Het was een haast onmogelijke klus om al die toporkesten in een week bij elkaar te krijgen. Komt het er ooit nog van?

‘We onderzoeken alle mogelijkheden. Op welke termijn? In dat stadium zijn we nog lang niet, we kijken eerst naar de vorm. We zullen er hoe dan ook alles aan doen om een geweldig Mahler Festival plaats te laten vinden.’

Empty Concertgebouw Sessions

Het Concertgebouw gaat optredens organiseren zonder publiek. Tijdens deze Empty Concertgebouw Sessions treden verschillende artiesten op in de vrijwel compleet lege muziektempel. Tijdens de eerste editie, woensdag om 12.30 uur uur, treedt pianist Anna Fedorova op, die onder meer werk van Chopin ten gehore brengt. De concerten zullen te zien zijn via de socialmediakanalen en de website van het Concertgebouw en van de betrokken artiesten.

Feiten Concertgebouw

- Jaarlijks circa 730 duizend bezoekers

- Jaarlijks circa 900 evenementen

- Begroting: circa 25 miljoen euro

- Het gebouw is in bezit van de NV Het Concertgebouw; alleen voor de ondergrond wordt erfpacht betaald aan de gemeente Amsterdam

- 35 procent van de inkomsten komt uit kaartverkoop, 25 procent uit zaalverhuur

- De overige inkomsten komen uit horeca (15 procent), sponsoring (10 procent), fondsenwerving (10 procent) en gemeentelijke subsidie voor educatiedoeleinden (5 procent)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden