Digitale radio bladert in alle talen

Volgend jaar komt er digitale radio. Die is niet alleen geschikt voor geklets en muziek, maar kan ook informatie doorgeven....

Christian Jongeneel

IN Zuid-Frankrijk de filemeldingen gewoon in het Nederlands op de radio horen. Al bij het binnenrijden van een stad op een verkeersbord zien waar nog parkeerplaatsen te vinden zijn. Dan weer via de radio uitzoeken welke hotels plek hebben en snel met de gsm reserveren.

Dat is ongeveer de toekomst die wordt voorgespiegeld door de digitale radiotechnologie TDAB (Terrestrial Digital Audio Broadcasting) en de standaard voor vervoersinformatie TPEG (Traffic Protocol Experts Group). Beide komen aan de orde op een symposium van Verkeer en Waterstaat afgelopen dinsdag. De frequenties voor TDAB, de beoogde opvolger van FM, worden naar verwachting in november geveild. De eerste zenders zullen volgend jaar de lucht in gaan.

TDAB vervangt de analoge radiogolven van FM door digitale. Dat geeft, net als bij de introductie van de cd, een betere geluidskwaliteit. De digitale techniek maakt bovendien compressie mogelijk. De radiogolf die nu één station draagt, kan dan zes tot tien stations aan.

Gevolg is wel dat de vertrouwde draaiknop aan de radio zal verdwijnen. Dat is immers de equivalent van de pick-up-arm, waarmee je handmatig naar de muziek manoeuvreerde. De digitale radio krijgt knopjes om voor en achteruit te bladeren.

Het aardige van digitale radio is echter vooral dat ook andere dingen dan geluid meegestuurd kunnen worden. Zoals websites. De NOS, bijvoorbeeld, denkt erover de website omroep.nl in zijn geheel uit te gaan zenden. Gebruikers kunnen dan met een speciale ontvanger door de site bladeren. Internet volgens het principe van teletekst.

Dit type toepassingen is vooral interessant voor mobiele gebruikers. Niet alleen voor mensen, maar ook voor verkeersborden. Op dit moment zijn er alleen op een paar plekken langs de snelweg borden die als een lichtkrant actuele file-informatie kunnen geven. Voor de aansturing van die borden moeten namelijk kabels worden getrokken en dat is duur.

Wanneer een verkeersbord met een TDAB-ontvanger wordt uitgerust, kan het eenvoudig zonder kabel actuele informatie ontvangen. Ieder bord krijgt dan zijn eigen code en haalt uit het radiosignaal de informatie die voor hem bedoeld is. De capaciteit van een TDAB-kanaal is zo groot dat met gemak de informatie voor alle borden van Nederland iedere vijf minuten ververst kan worden. Dat is goedkoper dan ieder bord een gsm geven en de informatie rechtstreeks doorbellen.

Op deze manier kan bijvoorbeeld de omgeving van Landgraaf tijdens Pinkpop worden uitgerust met een bataljon mobiele borden die de bezoekers de goede kant uit leiden. Ook is het mogelijk om in de zomer borden aan de kust beurtelings in het Nederlands en Duits uit te voeren.

Hetzelfde TDAB-kanaal kan de informatie ook nog in andere talen geven, maar dan alleen te ontvangen met een autoradio of navigatiesysteem. Ook updates van cd-roms met plattegronden, nu alleen nog beschikbaar in duurdere auto's, zijn zo te ontvangen. Of videospelletjes en films voor de kinderen die zich achterin zitten te vervelen

'Op verschillende plekken in Europa zijn al proeven gedaan', vertelt Ate de Reede, projectleider TDAB bij Verkeer en Waterstaat. 'Tussen Poitiers en Tours kunnen automobilisten informatie over onder meer parkeergarages en hotels ontvangen, net als rond Berlijn en Keulen. In Zweden wordt TDAB gebruikt om openbaar-vervoerinformatie naar treinen te zenden.'

Om te voorkomen dat ieder land zijn eigen invulling geeft aan verkeersinformatie, is TPEG bedacht. De standaard, waarvan de eerste vier delen in april gereed kwamen, definieert exact hoe de informatie vormgegeven moet worden. Eerst het wegnummer volgens deze codering, dan de lengte van de file, enzovoort.

De ontvanger zet de codering om in de taal die de gebruiker ingesteld heeft. In het begin zal de boodschap op een schermpje verschijnen, maar koppeling met een spraakmodule ligt voor de hand. Handig voor files, maar ook voor vrachtwagenchauffeurs die geïnformeerd moeten worden over routes voor gevaarlijke stoffen.

HET ZWAKKE punt van TDAB is uiteraard het gebrek aan interactiviteit. Het blijft tenslotte radio, dus eenrichtingsverkeer. Grote hoeveelheden bulkinformatie bereiken de gebruiker, maar hij kan niets terugmelden. Daarom is koppeling met gsm een waarschijnlijke optie.

De gebruiker ontvangt dan de informatie via TDAB, terwijl een in hetzelfde apparaat ingebouwde gsm informatie terugstuurt. Op het schermpje van de autoradio (of de elektronische agenda met ingebouwde radio en telefoon) verschijnt bijvoorbeeld de tekst: 'Wilt u reserveren?', de gebruiker tikt op 'ok' en het is gebeurd. Het gsm-kanaal heeft weliswaar veel minder capaciteit, maar de ervaring leert dat de meeste informatie van de aanbieder naar de gebruiker gaat, en niet omgekeerd.

De Reede verwacht dat de TDAB-ontvangers binnen enkele jaren standaard in auto's hun opwachting zullen maken. De borden vragen wat meer tijd, tot pakweg 2005. 'De borden zelf zijn niet het probleem, eerder de vergunning om ze neer te zetten. Lokale overheden moeten het belang ervan inzien', aldus de projectleider.

Overigens is het in Nederland niet de overheid die verkeersinformatie via TDAB gaat regelen. Dat mogen particulieren doen, zoals de ANWB. De belangstelling onder uitbaters zal groot genoeg zijn, is de verwachting. Automobilisten zijn immers dol op verkeersinformatie en zullen naar de borden uitkijken. Dat verlangen valt commercieel te exploiteren. Voor degenen die het nog niet zelf bedacht hadden: ja, je kunt ook heel goed reclame op die borden kwijt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden