Digitale muziek haalt de cd in

De omzet van digitale muziek was afgelopen jaar even hoog als van cd's en lp's. Voor muzikanten blijft het moeilijk digitaal geld te verdienen; online aanbieders betalen vaak geen auteursrechten.

Een app van de muziekstream Spotify op de mobiele telefoon. Beeld anp

2014 is het laatste jaar geweest van de cd. Het blinkende schijfje met muziek, in een plastic doosje met een boekje en een omslag, is definitief ingehaald door iTunes en Spotify, door downloads en streaming-diensten. Vorig jaar gaf de wereld hetzelfde bedrag uit aan fysieke muziekdragers zoals compact discs en vinyl-lp's als aan puur digitale deuntjes. Dat meldt de IFPI, de internationale brancheclub van platenmaatschappijen. Volgend jaar zal de digitale omzet de fysieke overschrijden.

De totale muziekomzet nam vorig jaar licht af, met 0,4 procent. Maar het zijn niet meer de desastreuze cijfers waarmee de sector in voorgaande jaren leegbloedde. Volgens Frances Moore, directeur van de IFPI, is de muziekindustrie definitief op weg naar herstel. 'We zien lokale markten groeien en de omzet uit digitale muziek blijft toenemen.'

Volgens Edgar Berger, topman van Sony Music, worden muziekabonnementen als Spotify en Deezer de norm. Het aantal klanten voor deze muziekverhuurders is met 46 procent gegroeid, de omzet met 39 procent. De muziekverhuur is goed voor bijna een kwart van de digitale inkomsten en bracht 1,57 miljard dollar (1,48 miljard euro) in het laatje. 41 miljoen mensen betalen elke maand een tientje tot twintig euro om toegang te hebben tot een catalogus met miljoenen songs.

Er zijn nog twee redenen waarom de inkomsten niet harder groeien. Het illegaal kopiëren en downloaden van liedjes thuis en op internet en de verkoop van illegale cd's is weliswaar afgenomen, maar nog steeds omvangrijk. 'Tot een paar jaar terug haalde 26 procent van de gebruikers nog songs van illegale websites. Dat is nu 20 procent. Het blijft natuurlijk een groot probleem als een op de vijf klanten niet betaalt voor jouw product', aldus Moore.

Geen vergoeding

Een ander probleem is dat enkele grootaanbieders van muziek online geen vergoeding betalen aan muzikanten, componisten, tekstdichters en andere rechthebbenden, aldus Moore. Ze doelt hierbij op de videodeeldiensten op internet als YouTube (onderdeel van Google) en Daily Motion. Jaren geleden besloot een aantal regeringen om dit soort aanbieders vrij te stellen van het betalen van auteursrechten, om de groei van internet te bevorderen. 'Nu telt YouTube ruim een miljard gebruikers', stelt Moore. De IFPI lobbyt om deze bedrijven te laten betalen.

De platenindustrie vestigt zijn hoop op meer omzet ook op kabelmaatschappijen, telecombedrijven en satellietaanbieders die streaming als extraatje aan hun klanten geven. Zo bundelt KPN sinds 2011 Spotify met zijn duurdere abonnementen voor breedbandinternet, telefoon en televisie.

Directeur Martin Bandier van Sony/ATV Beeld anp

Nederland loopt qua verkoop van fysieke en digitale muziek in de pas met internationale ontwikkelingen. Voorzitter/directeur Paul Solleveld van branchevereniging NVPI maakt zich geen zorgen over de lichte daling van vorig jaar. 'Het is een momentopname. In het eerste kwartaal zien we digitale uitgaven weer groeien.' Of oude tijden ooit zullen herleven - Nederland kocht tien jaar terug nog voor een half miljard aan cd's - durft hij niet te zeggen. Aan de andere kant: 'Door downloads en streaming-diensten hebben we als industrie ook minder kosten.'

Solleveld ziet de cd nog niet verdwijnen. 'Er blijven mensen die cd's willen hebben. Zie ook de stijgende verkoop van vinyl-lp's.' Volgens hem komt alle muziek die digitaal beschikbaar is ook nog steeds uit op cd, 'al zijn de oplages natuurlijk wel lager.'

60 dollar voor een miljoen streams

Niet iedereen in de muziekindustrie is blij met de opmars van streaming-diensten als Spotify. Directeur Martin Bandier van Sony/ATV, een van de grootste muziekuitgeverijen ter wereld, noemde de afdracht van de rechten door muziekverhuurders 'onaanvaardbaar laag'. In een intern memo onthulde Bandier dat de hit All of Me van John Legend in het eerste kwartaal van vorig jaar 55 miljoen keer werd afgespeeld bij de Amerikaanse muziekdienst Pandora. Dat leverde slechts 3.400 dollar aan rechten voor de makers op. Happy, de hit van zanger/producent Pharell Williams, werd in die periode 43 miljoen keer beluisterd bij Pandora. Dat bracht 2.700 dollar op. 'Bij de huidige tarieven resulteert een miljoen kliks op een liedje bij Pandora in gemiddeld 60 dollar aan royalties die liedjesschrijvers en uitgevers delen', zegt Bandier. 'Dit kan niet zo doorgaan.'

Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden