Recensie (fotografie)World Press Photo

Digital storytelling is doorgedrongen tot World Press Photo, maar blijkt nog knap ingewikkeld om aansprekend te presenteren ★★★☆☆

Het blijkt nog knap ingewikkeld de nieuwe verteltechnieken aansprekend te maken.

Beeld uit ‘Marielle and Monica’ door Fabio Erdos.Beeld Fabio Erdos

Digital storytelling is aan een opmars bezig in de media, en dus ook bij World Press Photo. De organisatie, die met de belangrijkste prijs voor de ­fotojournalistiek een ijkpunt vormt voor hoogwaardige en integere fotografie, heeft de crossmediale journalistiek van omarmd. Daarin wordt ­gebruik gemaakt van foto, ­video, animatie, en audio. Dat blijkt op de tentoonstelling in de Nieuwe Kerk in ­Amsterdam, waar het grote koor in het hart van het voormalige godshuis is verduisterd en afgezonderd van de drukte rondom, zodat de producties in alle rust kunnen worden bekeken.

Wie de tocht langs alle winnende foto’s in de kerk maakt, kan constateren hoezeer World Press Photo onder de in 2015 aangetreden directeur Lars Boering is geprofessionaliseerd. Je ziet het aan de presentatie van de foto’s, op met gaas bespannen frames van ruwhouten balkjes, sober en strak. Aan de digitale presentaties met achtergronden. En aan de ruime aandacht voor de presentatie van nieuwe digitale verhalen; grote schermen voor de lange en korte video­producties, die niet zo veel verschillen van documentaires zoals die op bijvoorbeeld het Idfa te zien zijn. ­Fotografen en filmers komen uit ­verschillende disciplines, hun eindproducten groeien naar elkaar toe.

Beeld uit ‘Marielle and Monica’ door Fabio Erdos.Beeld Fabio Erdos

Kwetsbaar blijkt de digital storytelling wel. De presentaties van de interactieve prijswinnaars – de documentaires waarbij de toeschouwer mede de regie voert over de verhaallijn –werkten niet. Het aanraken van de beeldschermen riep herinneringen op aan Wim Kokiaanse vertwijfeling over de bediening. Toen zelfs een jongetje van een jaar of 12 (whizzkid by generation) in geen van de drie producties beweging kon krijgen, hield het op. Het audioapparaat dat extra informatie geeft, vertelde bij activering op het scherm weliswaar iets, maar over een andere productie dan die waar we naar keken.

Dan naar het koor, met zes geweldige video’s op groot formaat, publiek op een bankje met een kop­telefoon op. Huiveringwekkend is de winnaar in de categorie lange online video van het jaar: In The Absence van het ­Koreaanse Field of Vision. Een reconstructie van een half uur over het vergaan van de Zuid-Koreaanse veerboot Sewol, waarbij driehonderd opvarenden, meest scholieren, omkwamen. Voor je ogen zie je het drama zich ontrollen. Scholieren filmen elkaar in hun hut, die steeds schever zakt omdat de Sewol aan het kapseizen is. Een meisje merkt op dat ze van een documentaire over een eerdere ramp heeft onthouden dat alleen degenen die de aanwijzingen van het personeel níét opvolgden kans hadden op overleven. Intussen klinkt uit de speakers op de Sewol: ga niet rondzwerven, blijf in uw hut.

Beeld uit ‘In the Absence’ door Field of Vision.Beeld Field of Vision

De documentaire legt genadeloos bloot hoe de autoriteiten faalden. Aan wal hielden ze zich onledig met het organiseren van een videoverbinding in plaats van evacuatie te bevelen en reddingsboten naar het schip te sturen. De kapitein was een van de eersten (en weinigen) die de Sewol verliet – zie hoe hij zich in veiligheid brengt, in zijn boxershort, op blote voeten. Intussen kantelt het schip verder, en zitten de passagiers als ratten in de val.

Ook de eerste prijs voor de korte online ­video is aangrijpend. De documentaire The ­Legacy of Zero Tolerance van ­Univision News Digital laat de g­evolgen zien van ­Donald Trumps beleid om illegaal de VS binnengekomen kinderen te scheiden van hun ouders. Het overkwam een meisje uit Guatemala, dat drieënhalf maand weg werd gehouden van haar familie. Getraumatiseerd keert ze ­terug in haar oude dorp – stilletjes, passief, schuw – waar ze voorheen juist vrolijk en ondernemend was.

Beeld uit ‘The Legacy of Zero Tolerance’ door Univision News Digital.Beeld Univision News Digital

Al in de VS was posttraumatisch stresssyndroom vastgesteld. Helaas was het medisch rapport over haar opgesteld in het Engels, en was niemand in haar dorp de taal machtig. Ontroerend evengoed met hoewel warmte en liefde medeleerlingen en onderwijzers haar in de klas verwelkomen.

Wie de zes prijswinnende documentaires van begin tot eind wil zien, moet daar al gauw twee uur voor uittrekken – iets wat slechts enkele bezoekers kunnen opbrengen. Je krijgt emotioneel heftig materiaal voor de kiezen, waarbij je anders dan bij de ­fotografie niet kunt kiezen hoelang je je aan welk beeld wilt blootstellen – dat bepaalt de documentairemaker.

Knap ingewikkeld nog, om die nieuwe verteltechnieken gedoseerd en aansprekend aan het publiek te presenteren.

World Press Photo - digital storytelling. Onderdeel van de grote WPP-expositie in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. T/m 7/7 Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden