Digitaal pakhuis crux van nieuwe technieken

Ed Grochowski, onderzoeker bij IBM, tovert een minuscuul plastic schijfje uit zijn zak, ter grootte van een After Eight-chocolaatje en bijna net zo dun....

Het lijkt sprekend op de harde schijf van een personal computer, maar dan veel kleiner. Op de magnetische schijfjes die als een miniatuur juke box op elkaar zijn gestapeld, staat 340 megabyte aan geheugenruimte. Stel dat de eigenaar van het schijfje niet is geïnteresseerd in een verzameling telefoonboeken, dan passen er ook honderden digitale foto's op, of een paar presentaties, of vele minuten van dierbare videobeelden.

Voor een slordige driehonderd dollar (bijna een dollar per Megabyte) is dit microschijfje sinds kort te koop, en het is bedoeld voor draagbare digitale apparaten, zoals zaktelefoons, elektronische agenda's en fotocamera's. Eigenlijk weet niemand waarvoor zoveel opslagruimte nodig is bij de meeste van die producten, en toch zijn de producenten zeker van het succes. Opslag is namelijk het best bewaarde geheim van de computerindustrie.

Ieder jaar verdubbelt de hoeveelheid informatie die in computers wordt opgeslagen. In 1999 naar schatting ruim 10.000.000.000.000.000.000 bytes. En met de groei van het Internet accelereert de vraag naar opslag. 'Al die informatie op het web moet ergens worden opgeslagen', zegt Mike Ruettgers, directeur van EMC, de derde speler in de markt.

'35 Procent van alle computerbestedingen gaan nu al naar opslagsystemen en alles wat daaraan vast zit', meldt Juan de Zulueta, Europees verkoopdirecteur van opslagsystemen van IBM, de tweede speler in de markt. 'Dat percentage zal stijgen tot 75 procent in 2004.' Als je slechts kijkt naar de harde schijven, dan werd daar vorig jaar door alle producenten bijna 46 miljard dollar aan verdiend (bijna 100 miljard gulden).

Het is niet alleen Internet waardoor de vraag naar computeropslag toeneemt. Opslag kost steeds minder en wordt daarom zonder bedenkingen gebruikt. Peinsde een computergebruiker er vijf jaar geleden niet over om video te gebruiken, tegenwoordig wordt geen presentatie gegeven of er zit wel een stukje animatie in. Ook digitale foto's flitsen steeds vaker over het Internet; leuk voor oma toch?

Waarom ook niet. Kostte een Megabyte begin jaren tachtig nog honderd dollar, vandaag de dag gaat een Mb al voor minder dan een dubbeltje over de toonbank. Geen wonder dat gratis Internet-leveranciers tien Mb weggeven aan hun klanten. Dat zijn de kosten niet.

Dan te bedenken dat het eerste harde schijf-systeem dat in 1956 werd geproduceerd door IBM in totaal vijf Megabyte kon opslaan en een halve kamer in beslag nam. Dat was het tijdperk van centraal bewaarde informatie, en nu, twintig jaar na de lancering van de personal computer met lokaal bewaarde documenten, denken veel computerbedrijven dat het Internet opnieuw een tijdperk van centraal opgeslagen informatie inluidt. Volgens bedrijven als EMC en Sun is de toekomst weggelegd voor 'opslagpakhuizen' waar je informatie voor een prikkie kunt bewaren en via het Internet kunt opvragen. Waarom zou je immers een Europees telefoonboek meezeulen als je slechts tien cijfers wilt weten (een luttele 80 bytes)?

Rationeel is dat misschien juist gedacht, maar zo zitten mensen niet in elkaar, zei Roel Pieper onlangs op een Internetbijeenkomst van investeringsmaatschappij Gilde. 'Sommige documenten wil je niet op het web hebben. Die wil je bij jezelf houden.' En ook onderzoeker Grochowski van IBM denkt dat 'iedereen zijn persoonlijke documenten heeft'. Vandaar de microschijf die past in een zaktelefoon. Je zou er vertrouwelijke stukken, privé-foto's of televisiefragmenten in kunnen opslaan en die kunnen afspelen op het beeldschermpje of een televisie. 'De vraag naar zulke opslag staat nog in de kinderschoenen, maar als de gemiddelde consument eenmaal bemerkt dat hij foto's of video kan opslaan, zal hij dat doen.

Als opslagtechnologie zich de komende veertig jaar ontwikkelt als in de afgelopen veertig jaar, zal alles wat een mens op een dag meemaakt, kunnen worden opgeslagen op zijn zaktelefoon, voorspelt collega-onderzoeker David Thompson die aan de wieg stond van de huidige magnetische opslagsystemen die echter binnen tien jaar tegen zijn grenzen aanloopt.

Magnetische sporen zullen zo dun moeten worden dat slechts de beweging van de leesarm eroverheen voldoende energie veroorzaakt om de informatie te wissen.

Daarom werken onderzoekers aan nieuwe systemen. Holografische opslag, een soort driedimensionale cd-recorder, lijkt de oplossing voor grote centrale opslagpakhuizen. IBM ontwikkelde een systeem waarbij honderden 'pootjes' tegelijkertijd bits 'smelten' in kunststof. Met gaatjes van tweehonderd atomen doorsnee werden 65 Gigabits opgeslagen op een vierkante inch. De zaktelefoon-fabrikanten mogen alvast bedenken wat ze met die geheugenruimte willen doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden