Dieren op drift

Het verrassendste oorlogsboek gaat over de bewoners van de Rotterdamse dierentuin. Ze kwamen door bombardementen plotsklaps op straat te staan. Joukje Akveld speurde de overgebleven dieren en hun verzorgers op.

Beeld Martijn van der Linden

De dag na het bombardement op het centrum van Rotterdam graast een kudde zebra's in doodse stilte langs de Diergaardesingel. Een man die met zijn twee hondjes dekking zocht in de dierentuin, wordt in alle vroegte wakker in de portiersloge naast een aap, die hem aanstaart door het glas van de deur.

Onder het later op die plek, naast het Centraal Station, neergezette Groothandelsgebouw liggen waarschijnlijk nog altijd de vergeten botten van de kamelen.

Beeld Martijn van der Linden

Pantserkrokodil

Dat zijn wel de meest indringende beelden van het originele oorlogsboek Een aap op de wc van journalist en schrijver Joukje Akveld en illustrator Martijn van der Linden, waarin geen verzetshelden maar dieren en hun verzorgers de hoofdrol spelen.
Wat moet je met een leeuw als er geen eten meer is en ook geen hok? En hoe gaat het verder met de zwarte neushoorn Kali, de beren Hans en Grietje en de hele familie chimpansees?

Akveld zoekt het precies en liefdevol uit door archieven te raadplegen en met ooggetuigen te praten. De laatste overlevende van de oorlog, pantserkrokodil Hakuna, overleed in maart dit jaar, drie weken voor het boek naar de drukker ging. Alsof het zo moest zijn.

Kippenvelverwekkende contrasten

Na gezellig gekeuvel over dieren die uit alle hoeken van de wereld in Rotterdam terecht zijn gekomen en in 1940 op het punt staan te verhuizen naar het nieuwe en moderne Blijdorp een paar kilometer verderop, grijpt Een aap op de wc je ineens naar de keel. Het is alsof je, op bezoek in de dierentuin en je verdiepend in de wonderen der natuur, zelf onverwacht wordt overvallen door de bommen van de Duitsers.

'Vier maanden waren de mannen van het sloopbedrijf bezig geweest de oude dierentuin netjes en volgens plan af te breken. Tijdens de mei-oorlog maakten de Duitsers het karwei in vijf dagen af', stelt de auteur droogjes vast. Knappe, kippenvelverwekkende contrasten die, gek genoeg, nauwelijks terugkomen in de illustraties.

Naast een spannend verhaal over de maar net goed afgelopen brand in het ijsberenverblijf, staat een spierwitte reuzenknuffel afgebeeld die je aankijkt alsof er niets aan de hand is.

Naast een spannend verhaal over de maar net goed afgelopen brand in het ijsberenverblijf, staat een spierwitte reuzenknuffel afgebeeld die je aankijkt alsof er niets aan de hand is.

Beeld Erik Berg001
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden