ACHTERGRONDVIRTUEEL REIZEN MET GOOGLE STREETVIEW

Die roadtrip zit er even niet in. Maar waar kun je heen met Google Street View?

Beeld Willem de Haan

Altijd al de Witte Zee willen zien bij Archangelsk? Of over de Amazone willen varen? Reisredacteur Noël van Bemmel trok er ook voor de pandemie al graag op uit met Google Street View.

‘Wat is de mooiste plek waar je óóóóit bent geweest?’ Die vraag krijg ik vaak tijdens etentjes. Veel tafelgenoten weten dat ik de leukste baan van Nederland heb: de ene week dobber ik in een heetwaterbron in Japan, de andere week zoek ik laaglandgorilla’s in de Congo of kano ik over de Maas. Altijd op avontuur om Volkskrantlezers een origineel reisverhaal te bieden. Mijn antwoord is vaak hetzelfde.

Voor mooi moet je naar Chili. Daar bouwde het leger een 1.250 kilometer lange gravelweg – de Carretera Austral – om het land van noord tot zuid te verbinden. De ene dag vaar je door mistige fjorden, de volgende dag dwaal je door een kleddernat regenwoud, gevolgd door alpenweiden, machtige gletsjers, azuurblauwe meren, groen heuvelland en uiteindelijk verschijnt de goudgele pampa. Vergeet Canada, vergeet Nieuw-Zeeland.

De Carretera Austral in Chili, de 1.250 kilometer lange gravelweg die noord en zuid verbindt.Beeld google maps

Zo’n roadtrip is niet voor iedereen haalbaar. Onmogelijk zelfs tijdens een pandemie. Boekenliefhebbers snoeven graag dat zij reizen door hun kamer. Ik reis graag op mijn laptop. Altijd al. Dan zweef ik via Google Street View door de straten van Archangelsk, sla ik rechtsaf bij opticien Moda en tuur verwonderd uit over de Witte Zee. Of dan stap ik in een bootje in het Amazonewoud en stuiter verrukt over de Rio Negro. In de afgelopen vijftien jaar plakte Google 170 miljard rondomfoto’s uit 87 landen aan elkaar. De auto’s met zes groothoeklenzen op het dak zijn inmiddels aangevuld met driewielers, bootjes, sneeuwscooters en wandelaars met rugzakken. Daar komen tienduizenden 360-gradenfoto’s bij die amateurs zelf uploaden naar Google Maps.

Dus waar kunnen we heen? Open Google Maps, zoom uit op Europa of een ander continent en druk op de knijperman – de pegman, het gele poppetje rechtsonder in beeld. Alleen drukken, niet slepen. Dan verschijnt een netwerk van blauwe lijnen en stippen: de routes en plekken die in beeld zijn gebracht door Street View. De VS, Europa, Japan, Thailand, Java en de Braziliaanse kust bieden een netwerk van blauwe haarvaten. De Carretera Austral staat er ook op, van begin tot eind. Kies wel de juiste rijrichting, anders zit je urenlang naar je eigen stofwolk te kijken.

De Carretera Austral in Chili, de 1.250 kilometer lange gravelweg die noord en zuid verbindt.Beeld google maps
De Carretera Austral in Chili, de 1.250 kilometer lange gravelweg die noord en zuid verbindt.Beeld Google Maps.

Wat ook opvalt: 170 miljard foto’s is eigenlijk niks! Hele stukken zijn wit, waaronder plekken waar ik graag naartoe zou surfen: de elegante bruggen van Isfahan, de woeste Congorivier of de besneeuwde taiga van Siberië. Heel China ontbreekt, het Midden-Oosten ook, evenals het grootste deel van Afrika en een flinke hap Zuid-Amerika. Hang wat langer boven Europa en een groot gapend gat valt op: Duitsland doet niet mee. Ook als je Oostenrijk, Bosnië of Wit-Rusland op straatniveau wilt bekijken, zul je daar zelf naartoe moeten rijden. Sommige blanco landen bestempelen cartografie als staatsgevaarlijk, andere hanteren een striktere privacywetgeving.

Virtuele reizigers kunnen zich beter afvragen: waar is Google Street View al wel geweest? In de officiële blog van Google Maps, waarvan Street View deel uitmaakt, jubelen medewerkers geregeld over een nieuw project waar ze zelf trots op zijn. Een rondgang door het International Space Station op 400 kilometer hoogte, een meer in Mongolië tijdens het jaarlijkse ijsfestival, een kijkje op een productieplatform op de Noordzee, onder water in het Great Barrier Reef, bij de hut van ontdekkingsreiziger Shackleton op Antarctica. Ook heel mooi: de projecten van Google Arts & Culture, een aparte club die met een cameratrolley door beroemde musea en monumenten rijdt: het Louvre, het Rijksmuseum, de Machu Picchu. Maar ja, dan boek je als reiziger eigenlijk een tour bij de jongens en meisjes van Google.

Het meer van Khövsgöl in Mongolië.Beeld Google Maps

Waarom reizen we? Die vraag dringt zich op als je struikelend door de Inca-ruïnes medetoeristen met automatisch geblurde gezichten passeert. Om de geest te verruimen, jezelf te resetten, antwoorden sociaal psychologen dan. Ik voeg daaraan toe: om plezier te maken, nieuwe vriendschappen te sluiten en over jezelf op te scheppen op Instagram. Wat blijft daarvan overeind op Street View?

De Machu Picchu op Google Maps.Beeld Google Maps.

Na twee weken quarantaine moet ik concluderen: niet veel. Een roadtrip door Chili levert al na tien minuten een lamme vinger op (vriendelijk verzoek aan Google: maak een knop waardoor Street View beelden vanzelf gaan lopen in een gekozen richting). En waarom stopt de Google-auto altijd net te vroeg? Klik je helemaal door richting strand, blijft de camera steken op een parkeerplaats zonder uitzicht. Vakantieliefdes zul je niet vinden – althans niet met een gezicht – en zelfs die grappige Instapost van een man met paardekop op een klapstoeltje langs de weg maakt toch een beetje sneue indruk.

Wat blijft, is verwondering. En die geestverruimende ervaring biedt Street View zeker. Wandel maar eens door een straat in Tokio en merk op hoe schoon het daar is, verbaas je over het enorme roze operagebouw midden in de Amazone of rij een stuk de Australische outback in. Maar goed, dan moet je al best de weg weten in de wereld. En het gevoel van verwondering blijft bescheiden, vooral omdat je niks hoort, ruikt of voelt. Street View is – zo blijkt – vooral een praktisch instrument. Om te kijken hoe dat restaurant eruitziet voordat je boekt. De meeste verwondering leveren de projecten van Google Arts & Culture op. Die voegen wat toe. Eindelijk kun je eens de plafondschildering van Chagall van zeer nabij bekijken in de Parijse Opéra, en wat hebben die astronauten eigenlijk veel ruimte!

Op Google Street View kun je eindelijk eens de plafondschildering van Chagall van zeer nabij bekijken in de Parijse Opéra.Beeld Getty

Een vraag die ik ook vaak krijg: waar wil je nog naartoe? Dan roep ik: Kamtsjatka! Sinds ik dat schiereiland aan de andere kant van Rusland, nog oostelijker dan Japan, veroverde met Risk, wil ik erheen. Een woest gebied met vulkanen, stomende bossen, beren en geen wegen. Ik zoom in en druk op de knijperman; verdomd, toch een paar wegen, waarvan één met Street View. Meteen zweef ik tussen berkenbomen door richting het dorpje Esso. Tussen blauw en groen geverfde huisjes van hout kijken gezichtloze bewoners verschrikt in de camera, een hond trekt aan zijn ketting, voor buurtwinkel Ostrovok staren twee omaatjes mij nog lang na.

Beeld Willem de Haan

Duitsland doet niet mee

Een groot gapend gat op de kaart van Europa. Zo ziet Duitsland eruit op Google Street View. Virtuele reizigers die de Oostzee bij Rostock of het Zwarte Woud bij Freiburg willen bewonderen hebben pech. Google begon rond 2010 voortvarend twintig steden te fotograferen, maar stuitte al snel op weerstand. Dat komt, leggen deskundigen en politici beleefd uit, omdat het Duitse volk zwaar heeft geleden onder het heimelijk toezicht van de Gestapo onder de nazi’s en de Stasi in Oost-Duitsland. Nergens is de privacywetgeving zo streng. En nergens eisen zoveel bewoners dat hun huis onherkenbaar wordt gemaakt op Street View. Google maskeert gezichten en kentekens automatisch met behulp van een algoritme, maar gebouwen blurren is handwerk. En als halve straten dat willen, verliest Street View zijn nut. Liever laten ze Duitsland maar zitten. Google rijdt er nog wel rond met camera’s en 3D-lasers, maar dat is volgens het bedrijf louter om Google Maps actueel te houden.

Kunstredacteur Anna van Leeuwen maakte een onlinespeurtocht voor Volkskrantlezers. Zij sleept u mee door musea en arty plekken over de hele wereld met hulp van Google Street View en Arts & Culture. Onder de juiste inzendingen verloot zij een kunstwerk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden