Die Entfürung aus dem Serail werkt als spannend hoorspel

Eerst onthoofd, dan opgehangen, gespietst op hete stangen, verbrand, vastgebonden, verdronken en ten slotte geschonden. Aan de martelplannen van de islamitische bewaker Osmin uit Mozarts singspiel Die Entführung aus dem Serail is niets gedateerd. Hij wil wraak nemen op de beledigingen van de Spaanse edelman Belmonte.

René Jacobs, oudemuziekvorser en dirigent, maakt de tegenstelling tussen het westerse Spanje en het exotische Turkije extra spannend. Voor de spreekrol van de edelman Bassa Selim kiest hij de onverwacht zachtaardige stem van Cornelius Obonya.

Die voegt een fraaie extra kleur toe aan de jonge, heldere stemmen van Robin Johannsen (Konstanze), Mari Eriksmoen (haar bediende Blonde), Maximilian Schmitt (haar verloofde Belmonte) en Julian Prégardien (diens hulp Pedrillo). Alleen Bassa Selims harembewaker Osmin uit zijn wreedheden met een diepe bas.

Maar zelfs met de jongste, wendbaarste stemmen is het stuk lastig uit te voeren. Om bij Mozarts geniale aria's te belanden, moet je eerst lappen gesproken Duitse tekst door. Niet gek dat veel regisseurs en dirigenten er flinke passages tussenuit knippen.

Eigen regels

René Jacobs doet het anders op deze laatste van zijn serie Mozartopera's voor label Harmonia Mundi. Hij heeft bedacht dat een cd-opname zijn eigen regels kent. Hij wil de tekst zo trouw mogelijk volgen, maar vindt dat in de lange gesproken passages iets moet gebeuren om de aandacht vast te houden. Muzikalisering van de dialogen noemt hij dat. Met Mozarts aantekeningen bij de hand onderbreekt hij aria's met spreektekst en laat hij zangers fluitend vooruitlopen op een melodie. Verder zijn er vogelgeluiden en klokslagen, en brengen klavierimprovisaties je alvast in de stemming van de volgende aria's, duetten en trio's.

Het werkt als een spannend hoorspel, met aan de basis de musici van de Akademie für Alte Musik Berlin, die zorgen voor pijlsnelle reacties op de teksten.

Aan het slot bevestigt Bassa Selims gedrag de nobele mildheid van zijn stem: Belmonte mag naar huis: 'Het is een groter genoegen onrecht te vergelden door weldaden dan laster met laster te vereffenen' - Mozarts kritische noot aan het adres van de xenofobie.

René Jacobs.Beeld Marco Borggreve
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden