DiCorcia intrigeert en slaat dood

‘Fotografie is een buitenlandse taal die iedereen denkt te spreken’, heeft Philip-Lorca diCorcia eens gezegd. Dat is grappig, want uitgerekend hij staat bekend om foto’s waarvan je in eerste instantie denkt: Ja, en?...

Merel Bem

Maar vergis je niet. Voor die laatste foto moest Mario diCorcia keer op keer naar de ijskast lopen, steeds opnieuw poseren. Zijn broer had zelfs een extra gloeilamp in de deur aangebracht, zodat het uiteindelijke beeld een filmische kwaliteit kreeg. Al zijn foto’s, ook de straatsnapshots, vragen om zo’n tot in de puntjes uitgedachte voorbereiding. Even een knopje indrukken – daar doet Philip-Lorca diCorcia (Hartford, 1951) niet aan. Hij maakt dan ook ‘slechts’ een paar foto’s per jaar.

In het Amsterdamse Foam zijn op dit moment twee (delen van) series van de Amerikaanse fotograaf te zien, die in 1975 afstudeerde aan de kunstacademie in Boston. Hustlers, over mannelijke prostituees op de Santa Monica Boulevard in Los Angeles, maakte hij in de jaren negentig. En voor zijn meest recente werk, Lucky 13, dook hij de nachtclubs van Los Angeles, Las Vegas en New York in om paaldanseressen te fotograferen.

In Foam is dus geen snapshot-straatfotografie te zien (de laatste keer in Nederland was in 1999 op het festival Noorderlicht), en er zijn ook geen filmachtige familiefoto’s. Dat is wel jammer, omdat dit werk een belangrijk licht werpt op zijn manier van fotograferen, en deze tentoonstelling in Foam voor veel bezoekers waarschijnlijk een eerste kennismaking met DiCorcia’s foto’s is. Hoewel Hustlers en Lucky 13 wat betreft onderwerp goed bij elkaar passen, zouden de paaldanseressen toch net een stap te ver in zijn fotografische ontwikkeling kunnen zijn.

Ook deze foto’s zijn het gevolg van een minutieus geplande voorbereiding, en dat is deze keer wel aan ze af te zien. Tegen steeds een zwarte achtergrond kronkelen half(blote) vrouwenlijven zich ondersteboven om een paal. Beschenen door hard wit licht tonen ze hun gespierde lichamen, hun opgemaakte gezichten in opperste concentratie. Erotiek is ver te zoeken. Dit is werk, keihard werk, besef je, wanneer je voor de portretten van Logan, Juliet Ms Muse en Asia staat. En zo heeft DiCorcia dat ook over weten te brengen. Zijn foto’s zijn objectief en neutraal, verhullen niets en maken niets mooier.

Tegelijkertijd maken ze niets los. Lucky 13 is zo overdacht, met die paal steeds precies in het midden van het beeld en de poses van de vrouwen die nogal stereotiep aandoen, dat de serie in eerste instantie intrigeert, maar daarna doodslaat. Ook al hebben sommige Amerikaanse critici de foto’s al vergeleken met middeleeuwse beelden van het lijden van Christus.

Nee, dan de Hustlers. Ook in deze serie is de controle die DiCorcia op zijn foto’s uitoefent af en toe te veel zichtbaar, maar gelukkig slaagde hij er in de meeste gevallen in om daarvan los te komen en zijn beelden een air van laissez-faire mee te geven. Zo fotografeerde hij Todd Brooks, 22, een magere blonde jongen op de achterbank van een auto. Door het beregende achterraam schijnt een fel licht naar binnen dat hem een ijle, bijna engelachtige uitstraling geeft. Voor een uurtje plezier vraagt hij 40 dollar, vermeldt de tekst onder de foto. En William Charles Everlove, 26, die in blauw schijnsel achter een raam staat en daardoor eerder op een spookverschijning lijkt dan op een schandknaap.

Ook zij zijn tot in de kleinste details geregisseerd door de fotograaf. Ook zij spelen het hard, getuige hun uurtarieven en afgetrainde lichamen. Maar ze stralen tegelijkertijd een gevoel van melancholie uit, dat door DiCorcia op een subtiele en ontroerende manier naar beeld werd vertaald.

Amsterdam, FOAM, Fotografiemuseum (Keizersgracht 609): hedendaagse fotografie van Philip-Lorca Garcia, waaronder zijn recente serie Lucky 13, t/m 21 juni; Het zwarte gat, serie over depressiviteit, black-outs en het heelal van Anouk Kruithof en Jaap Scheeren, t/m 28 mei; No man’s land, het leven van de Palestijnen in werk van de Canadese fotograaf en schrijver Larry Towell, t/m 18 juni; dagelijks 10-17u do vr tot 21u. Tel. 020-5516546 (www.foam.nl).

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden