Postuum Dick Dale (1937-2019)

Dick Dale, de man die de openingsminuten van Pulp Fiction beroemd maakte, overleden

‘King of Surf’ Dick Dale is afgelopen zaterdag op 81-jarige leeftijd overleden. Een hele generatie hoorde de muziek van Dick Dale voor het eerst in de openingsminuten van Quentin Tarantino’s Pulp Fiction

Dick Dale tijdens een optreden in New York in 2007. Beeld AP

Een hele generatie hoorde de muziek van Dick Dale voor het eerst in de openingsminuten van Quentin Tarantino’s Pulp Fiction (1994). Overval op een restaurant en pang, daar knettert Misirlou (1962) over de titelrol: metalige, in reverb gedrenkte ratelgitaar, classic Dick Dale, het in die tijd vrijwel vergeten boegbeeld van de instrumentale surf.

De 81-jarige ‘King of Surf’, tot na zijn 70ste een fitte verschijning, maar de laatste jaren kampend met een broze gezondheid, is zaterdag overleden aan een hartstilstand.

De surf van Dick Dale was kort na 1960 een rage en cruciaal voor de doorbraak van de elektrische gitaar in de rocktraditie, de Fender Stratocaster in het bijzonder. Fender adopteerde Dale zelfs als proefkonijn: het bedrijf ontwierp versterkers voor hem. Als Dick er iets cools uit toverde, konden ze op de markt.

Pulp Fiction mag (en moet) genoemd, maar de betekenis van Dick Dale voor de popmuziek was veel groter. Zonder hem geen Jimi Hendrix (ook een linkshandige Strat-bespeler) en volgens Eddie Van Halen ook geen heavy metal, met bijbehorend gevoel voor show.

Dale werd in 1937 in Boston geboren als Richard Anthony Monsour. Zijn Libanese vader leerde hem de toonladders uit de muziek van het Midden-Oosten. Ze zouden zijn latere surfwerk domineren.

Nadat hij in de late jaren vijftig was verhuisd naar Zuid-Californië, werd Dale surfboy en leerde hij The Del-Tones kennen, weldra zijn begeleidingsband. Let’s Go Trippin’ (1961) wordt vaak genoemd als de eerste surfsingle, al kun je daar met fans van bijvoorbeeld The Ventures over redetwisten. Dale was wel het ruigst: gejaagde garagebeat met staccato gitaarspel volgens de alternate picking-techniek: vingervlug tokkelen, op en neer langs één snaar.

Dale zei altijd dat je in surfmuziek de oceaanbranding hoorde. Het had ook altijd iets exotisch. Misirlou was een Griekse traditional on speed. Dankzij Dale was surf rond 1961 onder jongeren haast even populair als de meidengroepen van Motown. Elektrisch, zwanger van effecten, dus nieuw en opwindend.

Britse beat en de tweede surfgolf (minder ruig en veelal met zang, onder aanvoering van The Beach Boys) overvleugelden Dales populariteit. Hij kreeg kanker, genas en trok zich jarenlang terug uit de muziek, om terug te keren in de late jaren tachtig. Ná Pulp Fiction kwamen er nieuwe albums, BBC-sessies bij John Peel en stonden er weer horden jonge mensen bij zijn optredens.

‘De rest van Pulp Fiction was een poging om het tempo en de opwinding van die Dick Dale-opening vast te houden’, zei Quentin Tarantino ooit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.