Fotografie Dialogue Vintage Photography

Dialogue Vintage Photography toont foto’s die nooit als kunst waren bedoeld

Nieuw fotografiefestival richt zich op gebruiksfotografie van ‘buiten die kunstbubbel’.

Vier opgeblazen ballonnen aan de grond bij de derde Gordon Bennett ballonrace Beeld Via Rijksstudio

Terwijl festival Unseen zich in  het westelijke gedeelte van Amsterdam op het nieuwste van het nieuwste in de kunstfotografie richt, gebeurt aanstaande zaterdag in Amsterdam-Zuidoost iets heel ­anders. Op Dialogue Vintage Photography, een festival met fotobeurs, tentoonstellingen en evenementen in het Cultureel Educatief Centrum (CEC) in de Bijlmer, viert men juist de oude fotografie, en dan met name de 19de- en vroeg 20ste-eeuwse gebruiksfotografie. Dat ­betekent over het algemeen: veel zwart-wit, geen klinkende namen, geen grote prints, geen dure lijsten.

‘De foto’s die je hier vindt, zijn nooit bedoeld om als kunstwerken aan de muur te hangen’, zegt Hans Rooseboom (52), conservator fotografie van het Amsterdamse Rijksmuseum en een van de initiatiefnemers van Dialogue. Ze werden lang niet altijd gemaakt vanuit esthetische overwegingen, maar dienden als gebruiksvoorwerpen, voor de wetenschap, de reclame, educatie, als reisherinnering, familiefoto, noem maar op.

Is daar een markt voor? Die is er. Slechts één dag duurt het nieuwe festival, maar de lijst met internationale foto(boek)handelaren die zijn afgereisd om op de beurs te staan, is indrukwekkend. Het zijn er zo’n vijftig, onder wie Serge Plantureux uit Parijs (een bekende naam voor wie geregeld de internationale fotobeurs Paris Photo bezoekt), Roland Belgrave uit Brighton, en Erin Waters uit het Amerikaanse Lancaster. Uit Nederland komen onder anderen Ton Peek uit Utrecht en Van Paddenburgh uit Leiden. Ze zijn gespecialiseerd in fotografie die zich, volgens Rooseboom, ‘buiten die kunstbubbel’ bevindt, en meestal niet behoort tot de canon van de fotografiegeschiedenis.

Dat wil niet zeggen dat daar niets moois tussen te vinden is, integendeel. Gebruiksfotografie kan onverwacht grote visuele kwaliteiten bezitten. Wie niet bang is voor anonieme (amateur)fotografie en gewoon goed kijkt, kan menig schat opduiken. Dat is het leuke aan de fotografiegeschiedenis: die wordt nog altijd geschreven.

Zo dacht de in 2013 overleden Frido Troost er ook over. Dialogue Vintage Photography is deels een ode aan zijn Haarlemse foto-antiquariaat ICM (Institute for Concrete Matter), een walhalla voor liefhebbers van vintage fotografie. De vier organisatoren – behalve Rooseboom zijn dat vastgoedinvesteerder Johannes Roos, fotohandelaar Philip van Schaik en Flip Bool, fotografiehistoricus en voormalig tentoonstellingsmaker bij het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam – neusden er regelmatig door de bakken.

Kooplui met handkarren, hoek Nieuwmarkt/Geldersekade in Amsterdam, 1904 Beeld James Higson via Rijksstudio

‘Jarenlang was het ICM de enige plek in Nederland waar je op grote schaal dit soort fotografie kon vinden’, zegt Rooseboom. ‘Frido had een prettige, onconventionele smaak en voorkeur. Je kon er interessante ontdekkingen doen en kleine oeuvres van onbekende fotografen bij elkaar zoeken. Voor de collectie van het Rijksmuseum hebben mijn collega’s en ik er door de jaren heen meer dan duizend foto’s gekocht.’ Als voorbeeld noemt hij de 57 foto’s van James Higson, een Engelse stukadoor en huisschilder die in 1904 naar Amsterdam kwam en daar de straathandel fotografeerde: een ongebruikelijk onderwerp, en vandaag de dag een bron van (fotografie)historische informatie.

Wat nog geen jaar geleden begon op een spreekwoordelijk bierviltje groeide uit tot een serieus eendagsfestival. Of het nieuwe fotofestival een jaarlijks terugkerend evenement wordt, antwoordt Rooseboom bondig: ‘Ja!’ De fotografiegeschiedenis is nog lang niet ingevuld.

Dialogue Vintage Photography Amsterdam. 21/9 in CEC, Amsterdam. 

Laat uw eigen album zien

Naast de beurs stelden de organisatoren een programma samen van lezingen, tentoonstellingen en workshops. Zo presenteren fotograaf Paul Kooiker en fotografieverzamelaar Erik Kessels, beiden fanatieke bezoekers van het ICM, hun nieuwe publicatie Highly Uncomfortable Photo Books, een collectie vintage fotoboeken die op allerlei manieren de goede smaak tarten. Het onderdeel Dialogue Tables biedt bewoners uit de Bijlmer de gelegenheid hun oude privé-albums te laten zien aan een deskundig panel. En in OSCAM, het Open Space Contemporary Art Museum in het CEC, opent zaterdag de tentoonstelling Woza Sisi van de Zuid-Afrikaanse fotograaf Dahlia Maubane, over de kapperscultuur in haar land die zij jarenlang documenteerde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden