Deze vijf filmvliegrampen zijn volgens ons het meest intens, grappig en raar

De opvallendste crashes op het witte doek.

Indiana Jones and the Temple of Doom

De meest intense

Er zijn veel fantastische filmvliegtuigcrashes, maar die uit The Grey (2011) is een hoogstandje. Alleen al het geluidsontwerp: geen muziek, het crescendo van gezuig, gekraak en gebulder volstaat. En waar crash-scènes vaak schakelen tussen de verschillende passagiers, klampt die uit The Grey zich krachtig vast aan hoofdpersonage Ottway (Liam Neeson). Een benauwend perspectief, en dan blijft de scène - ongewoon voor een filmcrash - ook nog eens consequent binnen in het ruim. Pas wanneer de wand naast Ottway is weggeblazen zien we de sneeuwvlakten van Alaska, terwijl hij op alsmaar kleinere afstand met zijn blote hoofd langs de grond scheert. Onvergetelijk, hallucinant beeld.

The Grey

De ongeloofwaardigste

Essentieel voor het verfilmen van een vliegramp: de interieurshots (over elkaar buitelende passagiers, paniek in de cockpit) moeten overtuigend versmelten met de beelden van het door het zwerk schietende vliegtuig. Kan knap lastig zijn. Wat de crash uit Frank Capra's Lost Horizon (1937) in elk geval zo gekunsteld maakt, behalve het bejaarde gebruik van modelvliegtuigjes en achtergrondprojecties, is dat de personages rondlopen alsof het slechts om een wiebelende luchtballon gaat. Geen tot op het bot voelbare doodsangst. Misschien kun je als 21ste-eeuwse toeschouwer ook niet meer buiten een misselijkmakend schokkerige cameravoering - vaste prik bij bijna alle hedendaagse vliegrampscènes.

'Het verbroedert, het gevoel dat je samen in gevaar bent'

Regisseur Hany Abu-Assad wilde voor zijn eerste grote Hollywoodfilm The Mountain Between Us per se met steracteurs Kate Winslet en Idris Elba filmen op een bergtop met min 30. 'Ik huilde van geluk toen ik weer onder een hete douche stond.'

Lost Horizon

De grappigste

Eveneens volkomen ongeloofwaardig, maar daarom zo amusant, is de scène uit Steven Spielbergs Indiana Jones and the Temple of Doom (1984) waar Indy en co zich met een rubberen bootje uit hun haperende vliegtuig redden. Prachtig, hoe dat citroengele geval door de lucht tuimelt, hoe de boot na landing op een besneeuwde berg transformeert tot bobslee, en hoe er dan ook nog een stuk wildwaterbaan aan wordt geplakt. Van vliegramp naar pretparkattractie.

Indiana Jones and the Temple of Doom

De raarste

Nog gekker dan die uit Indiana Jones, vooral omdat-ie op feiten is gebaseerd, is de crash uit Martin Scorseses The Aviator (2004). Magnaat, piloot, playboy en filmregisseur Howard Hughes stortte in 1946 daadwerkelijk neer met zijn haperende gevechtsvliegtuig, midden in Beverly Hills, na drie huizen te hebben verwoest. Dit subgenre van de vliegramp-binnen-bebouwde-kom biedt heel andere mogelijkheden dan crashes op een onbewoonde berg (Alive, The Edge, The Mountain Between Us) of op zee (Cast Away) en Scorsese haalt wat dat betreft het onderste uit de kan. Kijk alleen al hoe de villabewoners nietsvermoedend staan te tutten aan het aanrecht of voor de spiegel, terwijl de vleugels van het vliegtuig door de muren scheuren en de propellers de dakpannen los roffelen: een krankzinnig contrast tussen rampspoed en ingeslapen burgerlijkheid, met Beverly Hills als oorlogszone.

The Aviator
Fearless

De meest verstilde

Vliegtuigcrashes kunnen in films soms ook zonder tumult, bewijst Peter Weirs Fearless (1993). Vlak voor zijn vliegtuig neerstort, wordt hoofdpersonage Max (Jeff Bridges) door totale kalmte bevangen, wat hem in staat stelt als een troostende engel tussen de andere passagiers te lopen en zich over een alleen reizend jongetje te ontfermen. Anders dan de meeste filmvliegrampen is de scène uit Fearless versnipperd over de hele lengte van de film, om de climax tot het einde te bewaren. We weten dan allang dat Klein de crash zal overleven, en ook door het slimme gebruik van Górecki's Symfonie der Klaagzangen - etherische strijkers die het lawaai overstemmen - gaan we helemaal mee in Kleins onwereldse rust. En dan verandert het openscheurende vliegtuig ook nog eens in een tunnel van licht. Zo vredig kan een filmvliegramp zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden