Interview Rogier Smit en Frank Jansen

Deze ‘steenrijken’ kopen graag meubels voor een prikkie – maar wel om een ander te helpen

Frank Jansen en Rogier Smit zitten er warmpjes bij, en uitgerekend zíj vinden het heerlijk kringloopwinkels af te struinen. Let wel: om anderen een steuntje in de rug te geven.

Rogier Smit en Frank Jansen (r) bij kringloopwinkel Rataplan in Den Haag. Foto Ivo van der Bent

Ongeveer een jaar geleden stapte Frank Jansen (72) voor het eerst een kringloopwinkel binnen. Het zou nogal een wending aan zijn leven als gepensioneerd interieurontwerper geven, maar dat kon hij toen nog niet weten. Met zijn vriend Rogier Smit (43) deed hij mee aan het veelbesproken realityprogramma Steenrijk, straatarm (SBS6), waarin vermogende Nederlanders voor even van leven ruilen met mensen die juist heel weinig te besteden hebben.

Als ‘steenrijken’ – Frank boerde vooral goed als organisator van beurzen en deed slimme vastgoedinvesteringen – vertrokken de twee naar een Beverwijks flatje, waar ze een deel van hun weekbudget reserveerden voor het opfleuren van hun ietwat kale tijdelijke onderkomen. 

Een bijstandsmoeder nam ondertussen met een dochter en twee puberzonen haar intrek in Frank en Rogiers villa vol porseleinen hondenbeeldjes in de buurt van Saint-Tropez. En terwijl zij in Zuid-Frankrijk haar ongelimiteerde gang mocht gaan met een creditcard, stonden Frank en Rogier in de lokale kringloopwinkel met de grootste lol af te dingen op schilderijtjes en een spiegel van 2 euro 50.

‘Ik wist tot die dag van het bestaan van zulke winkels niet af’, zegt Frank nu, in de koffiecorner van kringloopwinkel Rataplan in Den Haag, de stad waar hij, Rogier en flatcoated retriever Coco wonen als ze in Nederland zijn en waar decorateur Rogier tot vijf jaar geleden een exclusieve meubelzaak runde. Over die kringloop in Beverwijk: ‘Wát een ontdekking was dat.’

Het succes van de kringloopwinkel

Eind december was op NPO2 de vijfdelige feelgood-docuserie Het succes van de kringloopwinkel (VPRO) te zien. Tv-maker Frank Wiering filmde de spullen en vooral de medewerkers en bezoekers van kringloopwinkels in Naarden, Zeist en Tuk. Een ‘ware stormloop’ op de woensdag na Kerst was in Tuk het gevolg, schreef dagblad De Stentor. ‘Nieuw-Vennep, Zoetermeer, ze komen echt overal vandaan’, zei een van de vier verkeersregelaars.

Zelf bleken de bon vivanterige sfeervlinders, sinds 17 jaar een stel, óók een ontdekking. Geef die lieve mannen een eigen programma, ging het in oktober op sociale media. Het werd Paleis voor een prikkie (SBS6), waarin Frank en Rogier afgeleefde woonkamers van mensen die het niet breed hebben, opknappen met de hulp van klussers en daarna herinrichten met een budget van 250 euro. Het programma debuteerde in januari, op dezelfde dag en hetzelfde tijdstip als tv-hit De Luizenmoeder, en trok meteen 926 duizend kijkers. Zondag begint het tweede seizoen.

Waarom slaat Paleis voor een prikkie zo aan? Deels natuurlijk vanwege het zap-en-plakmechanisme van zo’n beetje elke verbouwshow: als je eenmaal kijkt, is de kans groot dat je blijft kijken, nieuwsgierig naar het eindresultaat – waar de bewoners eigenlijk altijd blij mee zijn en waar je als kijker thuis eigenlijk altijd commentaar op hebt. Oh nee, ze hebben dat mooie parket eruit gesloopt en van dat grijzige laminaat teruggelegd! Oh nee, een spierwitte bank!

De goede bedoelingen van Frank en Rogier afvallen is lastiger. Met hun bekakte accent, markante voorkomen en chaotische gekibbel kun je ze op het eerste gezicht afdoen als vintage Jiskefet-gekkies of Van Kooten en De Bie-typetjes uit de jaren tachtig. Op SBS6. Verwarrend! Vervolgens maken ze korte metten met vooroordelen, want de showpony’s pakken door als werkpaarden, zijn aanstekelijk optimistisch en gezellig, hebben daadwerkelijk verstand van zaken en voelen zich overduidelijk betrokken.

Ook sympathiek aan het format: ze shoppen niet bij grote woonwarenhuizen, maar rijden met hun Jaguar voornamelijk kringloopbedrijven af. Daar worden ze aan de lopende band gematst. Charmant afpingelen kan met name Frank als de beste.

Vergeleken met andere programma’s in het genre (zoals nu bijvoorbeeld Sterren houden huis op RTL4) is nog het meest verfrissend dat de twee geen woonwonderen verrichten met het toverstokje van een sponsor in de hand. Hier geen spiksplinternieuw bankstel volgens de laatste trends, maar een tweedehands exemplaar dat ze toevallig op die ene dag in die ene kringloop vonden. ‘Het is makkelijk om te smijten met geld’, zegt Frank, ‘maar het is toch veel leuker en inspirerender om te zien hoe wij met weinig creatief kunnen zijn?’

Steenrijk, straatarm was niet het televisiedebuut van het duo. In 2009 waren ze vijf afleveringen te zien in het rijkemensenprogramma Bij ons in de PC (KRO), toen Jort Kelder uitweek naar ‘het chique Den Haag’. Naar aanleiding van hun tv-genieke verschijning in de reeks, kregen ze een uitnodiging voor De Wereld Draait Door. Dit jaar zaten ze bij RTL Late Night en werden ze nagedaan in het RTL-programma De TV Kantine.

Frank is degene met de meeste hang naar de spotlights. Rogier had ten tijde van Bij ons in de PC nog zijn winkel in de Haagse Frederikstraat. In 2013 besloot hij daarmee te stoppen. ‘Ik had er gewoon geen zin meer in. Alle klanten die ik wilde had ik gehad, tot het Koninklijk Huis aan toe. Ik wilde iets anders, maar ik wist niet zo goed wat.’

Frank: ‘Hij is natuurlijk te jong om niks te doen. Oudere mensen zoals ik hebben een ander leven, wij hollen niet zoveel meer. Ik wilde genieten van ons huis in Frankrijk.’

Rogier: ‘Dus ik heb vijf jaar gedaan wat Frank wilde. Lunchen, lunchen, lunchen.’

Frank: ‘Partijtjes opzoeken, dineren met vrienden. En ondertussen werden we nog weleens benaderd voor allerlei flauwekulprogramma’s.’

Rogier: ‘Jouw vrouw, mijn vrouw VIPS, dat soort dingen.’

Frank: ‘We hebben twee keer met een grote productiemaatschappij gesproken, hebben zelfs een pilot voor een programma opgenomen. Maar toen we ’s avonds na de opnamen op de bank zaten, keek ik Rogier aan. ‘Wil jij dit?’, vroeg ik. Nee, hij wilde niet. Nou, ik ook niet. Er waren cameramensen die ons gingen vertellen wat we moesten zeggen. Ik laat me niet regisseren, en Rogier ook niet.’

Bij Steenrijk, straatarm hadden ze wel meteen een goed gevoel, nadat ze de eerste twee afleveringen hadden bekeken. ‘Maar zoals de andere mensen het deden, zo wilden wij het niet doen, zeiden we tegen elkaar. Wij wilden het spannender maken, minder voorspelbaar. Wat geks organiseren, iets gezelligs achterlaten. Er is al genoeg ellende op tv.’ 

Voor hun eigen programma hanteren ze hetzelfde credo. Terwijl zij en de klussers aan de slag gaan, verblijven de deelnemers in een huisje op een vakantiepark. ‘Wij willen iets positiefs teweegbrengen. Als we na de metamorfose vertrekken en de sleutel teruggeven, zijn er meestal vrienden en familieleden van die mensen bij. Tegen hen zeg ik altijd: probeer ze bij de les te houden hè! Wij nemen alleen de woonkamer onder handen, in de rest van het huis is het vaak nog een rommeltje. Ik hoop altijd dat de deelnemers de kracht vinden om door te pakken en het netjes te houden.’

Het maken van het programma is leuk, maar nog leuker vinden ze de reacties.

Frank: ‘Ik ben natuurlijk een beetje een Haagse kakker, ik praat iets te netjes…’

Rogier: ‘…wij vinden zelf van niet hoor.’

Frank: ‘Als ik vroeger iets bestelde in de bakkerij werd ik altijd nagepraat. Maar als ik dan nu merk dat Jan, Piet, Klaas en Jeanette zó enthousiast reageren, met duimen omhoog op straat… Wat zijn de mensen áárdig! Dat geeft zo’n feestelijk gevoel.’

Rogier: ‘We hadden in januari een interview bij Spijkers met Koppen, een programma op Radio 2 dat live wordt opgenomen in een café in Utrecht. Wij hadden er nog nooit van gehoord, maar mijn moeder luistert er graag naar. Zij is ook een echte Volkskrant-lezer trouwens. Wij niet. Wij lezen niks, want we zijn dyslectisch.’

Frank: ‘We weten ook geen bal van politiek.’

Rogier: ‘In ieder geval: het publiek dat daar in het café zat, dat zijn toch een beetje… misschien niet de mensen die… ja, hoe zeg ik dat? Ik had niet gedacht dat deze mensen ons leuk zouden vinden. Wij zijn niet van die intellectuele types. Maar dat maakte dus niet uit.’

Frank: ‘Ik deed het er ook een beetje om hoor, maar bij elk antwoord dat we gaven, lag de zaal plat van het lachen. Zijn jullie lezers eigenlijk SBS6-kijkers?’

Frank Jansen en Rogier Smit. Foto Ivo van der Bent

Net als in Steenrijk, straatarm worden in Paleis voor een prikkie de verschillen tussen Frank en Rogier en de gezinnen bij wie ze over de vloer komen, hier en daar wat aangezet. ‘Onze oude rot-Jaguar wordt wel even gewassen voor we gaan rijden, en ik trek een mooi jasje uit de kast. Verschil tussen mensen mag er zijn, dat past binnen de sfeer van het programma’, zegt Frank.

Die sfeer doet hem denken aan wat zijn moeder vroeger zei: je moet bij iedereen kunnen aanschuiven, óók bij minder rijke mensen. ‘Het gaat er uiteindelijk om dat je met iedereen kunt opschieten. Dat kunnen wij laten zien.’

Na Bij ons in de PC had Frank eigenlijk besloten op zijn lauweren te rusten. ‘Zo, dacht ik, nu heb ik toch wat leuks voor tv gedaan. En dan komt er op mijn oude dag zoiets geweldigs voorbij. Ik hoop dat we nog even door mogen, hoor.’ 

En als het programma na twee seizoenen stopt? ‘Ook goed. Dan hebben we dit toch maar mooi meegemaakt.’

Paleis voor een prikkie, vanaf zondag 26 augustus om 20:30 uur op SBS6.

Waarom zijn verbouwprogramma’s toch zo verslavend?

Journalist Kelli van der Waals is gek op het Canadese programma De bouwbroers (RTL8). In Volkskrant Magazine analyseerde ze de aantrekkingskracht van verbouwtelevisie. ‘Van de kijker wordt inspanning noch stress verwacht (vooral een pluspunt voor wie net zelf een reno op zijn huis heeft gedaan). Het is het zalig passieve toekomst-fantaseren dat de homo prospectus doet kijken, en kijken, en kijken.’

Frank Jansen en Rogier Smit. Foto Ivo van der Bent
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.