InterviewRyanne van Dorst, frontvrouw Dool

‘Deze saamhorigheid is echt heerlijk. Ik heb dat nooit eerder gevoeld in een band’

Beeld Ernst Coppejans

Halsreikend werd naar het nieuwe album van Dool uitgekeken. Nu het uit is, kan de band van Ryanne van Dorst er niet mee op tour. Aan de Volkskrant legt ze uit wat er zo goed is aan de plaat.

Onder normale omstandigheden zou hij komende vrijdag zijn begonnen: de grote Europese trektocht van de Rotterdamse dark rock-formatie Dool. Het hoofdpodium van het internationale Roadburn Festival in Tilburg was de mooist denkbare plek om het afgelopen vrijdag verschenen tweede album Summerland ten doop te houden én de aftrap van de tournee te verrichten. Na Tilburg zou het naar Duitsland zijn gegaan. Naar Zwitserland, Frankrijk en Spanje. België, Oostenrijk en Tsjechië. Meer Duitsland. Daarna een clubtour door Nederland. En daarna de festivals.

De lijst data en bestemmingen geeft wel aan hoeveel indruk de avontuurlijk meanderende, wat mystieke rock van Dool internationaal maakte met het debuutalbum Here Now, There Then uit 2017. ‘Zwaar, leunend op doom en gothic rock, maar toch sprankelend en toegankelijk, met veel popgevoel’, schreef Robert van Gijssel in de Volkskrant. En wat zong frontvrouw Ryanne van Dorst geweldig. Omdat Dool de ritmesectie van het internationaal succesvolle The Devil’s Blood (2007-2013) had overgenomen, spitste Europa meteen de oren. 

De belangstelling voor het nieuwe album Summerland was dan ook op voorhand al overstelpend: er stonden interviewdagen gepland in Berlijn, Parijs en Polen.

Enfin. De coronacrisis maakte van de lijst optredens een lijst afgelastingen. Weg persdagen. Ryanne van Dorst (35) doet nu thuis in Rotterdam telefonische interviews over Summerland. De komende maanden wordt het duimendraaien. De festivalzomer, die voor Dool zou moeten beginnen op de Graspop Metal Meeting in België (19 juni), staat formeel nog wel op de agenda, maar vermoedelijk niet lang meer.

‘Tja, het is klote’, zucht Van Dorst, ‘want als ik één ding graag wil, is het onze nieuwe muziek live spelen voor publiek. Maar ach, ik ga er niet over zeiken. Deze crisis brengt wel erger leed teweeg. De tournee proberen we opnieuw te plannen als dit voorbij is. En de muziek blijft. Mensen kunnen in elk geval het album beluisteren.’

Het sterke Summerland, waarop Dool nog avontuurlijker maar even melodieus van leer trekt, is afgelopen vrijdag gewoon verschenen. Alles was voorbereid, uitstel zou een operatie op zichzelf zijn geweest. De vijf bandleden zagen daar geen heil in. De Nederlandse tourdata zijn verplaatst naar december en januari.

Van Dorst ‘zeikt’ inderdaad niet. Zodra ze over haar band en het album begint te vertellen, is de geestdrift aan de andere kant van de lijn bijna tastbaar. Dan wordt het gesprek beschenen door de warme zon, die op het album veelal achter de wolken blijft.

Beeld Ernst Coppejans

Vurig vertelt ze hoe Dool begon. Als Elle Bandita, haar muzikale alter ego sinds 2005, zat Van Dorst op een dood spoor. Daarom besloot ze in 2015 een nieuwe band te beginnen met wat vrienden, onder wie haar drummer Micha Haring, die ook in het succesvolle The Devil’s Blood drumde en nog maar amper was bekomen van de tragische, zelfgekozen dood van frontman Selim Lemouchi (in maart 2014). Ziel onder de arm; geen doel aan de horizon.

‘We gingen jammen en nummers schrijven. Dat werd een album, maar we leerden onszelf en de band pas echt goed kennen toen we intensief gingen optreden’, zegt Van Dorst. ‘Op het podium hebben we de voorbije jaren een identiteit ontwikkeld. Aanvankelijk hielden we ons nog vast aan bestaande structuren. Nu hebben we die losgelaten en kunnen we experimenteren. Ninetiesgrunge, folk, psychedelica, invloeden uit wereldmuziek. Op Summerland hoor je een band die op zijn intuïtie heeft leren vertrouwen.’

Ze zwijgt even en trekt dan zelf de conclusie: ‘Deze saamhorigheid, het samen wéten waar je naar toe wilt... het is echt heerlijk. Ik heb dat nooit eerder gevoeld in een band.’

Ze weet wat ze zegt, want haar zoektocht voerde de geboren Vlaardingse langs nogal wat bands, van de door Barry Hay uit de grond gestampte ‘meidenrockband’ Bad Candy (2002-2004) en punkpopband The Riplets (2005-2008), via Voicst (waar ze in 2008 even invalgitarist was) naar het kortlopende punkproject Anne Frank Zappa (2010) en de rockband Bullerslug (2013-2014). Vanaf 2005 was ze, parallel aan dat alles, dus Elle Bandita, tot ze begin 2017 min of meer officieel besloot dat pseudoniem af te zweren.

En dan was er nog een parallelle carrière als – Van Dorst maakt een braakgeluid zodra de uitdrukking valt – BN’er. Toen ze in 2013 en 2014 deelnam aan Expeditie Robinson en De slimste mens, viel haar televisietalent direct op. Ze trad toe tot de rangen der ‘tafeldames’ bij De wereld draait door en mocht daarna eigen programma’s maken. Haar ontwapenende, directe en humoristische benadering in gesprekken over gender en identiteit won in de BNNVara-serie Geslacht! (2017) aan betekenis, omdat zij zelf als ‘echte hermafrodiet’ werd geboren, zo onthulde ze in die periode.

Haar tv-optreden kreeg een vervolg. In Holland (2018) ging ze op zoek naar de ‘Nederlandse identiteit’, in Nachtdieren (2019) ontmoette ze de paradijsvogels van de nacht.

Haar televisiester rees, uitgerekend in de jaren dat Dool debuteerde en doorbrak. Zoiets kan voor een band nogal ontwrichtend zijn: een bandlid dat op eigen titel een bekende persoonlijkheid wordt. Zo liep het bij Dool niet. Ryanne is gewoon Ryanne: frontvrouw, muzikale kapitein op het schip, maar vooral overtuigd teamspeler, al was het maar omdat haar solosucces bescheiden was geweest.

‘Juist het bandgevoel dat ik nu heb, is nieuw en dierbaar. Zonder drummer of bassist heb ik geen band. De BN’er uithangen zit sowieso niet in mijn aard. Ons creatieve proces begint wel bij mij, maar vanaf het begin heb ik duidelijk gemaakt dat ik juist wil samenwerken.’

‘Dat gebeurt ook steeds nadrukkelijker. Bassist JB van der Wal heeft een collectie ‘uitheemse instrumenten’, zat thuis een nummer te spelen op een saz en stuurde Van Dorst daar een opname van. Het klonk geweldig.

Beeld Ernst Coppejans

‘Dat is de intro van God Particle geworden’, zegt Van Dorst. ‘De titeltrack Summerland begon met een riff van onze gitarist Nick Polak. Ik heb de melodie erbij geschreven. Zo wil ik dat het gaat. Dool krijgt meer erkenning dan ik solo ooit kreeg. Samen zijn we ook echt beter dan ik in mijn eentje, dat lijkt me wel bewezen.’ 

De albumtitel Summerland verwijst naar het zomerland (sommerland) uit heidense, noordse religies: een toegankelijk aards hiernamaals dat niet is ingericht naar de mores van een maatschappij of heilige schrift en als het ware een niet-moralistisch toelatingsbeleid kent.

‘Dat idee spreekt me aan’, zegt Van Dorst, ‘al was het maar omdat ik met mijn eigen variant van de hemel op aarde mijn ticket naar de christelijke hemel wel zo’n beetje verspeeld heb, neem ik aan.’

Ze is niet erg ‘esoterisch ingesteld’, maar wel veel bezig met, zoals ze dat zelf noemt, ‘de filosofische kant van de dood’. In de aanloop naar Summerland las ze de roman What Dreams May Come van Richard Matheson, een moderne roman die speelt met het traditionele concept van de hel en van invloed zou zijn op het album .

‘Ik sta bekend als een meid van de gestampte pot en ben ook wel een flapuit, maar daar zit wel iets onder: een gevoel van onbehagen, een neiging tot melancholie. Ik ben ook een enorme zwijmelaar en kan ’s nachts wakker liggen omdat ik lig na te denken over de dood. Veel songs op Summerland zijn existentialistisch, ze gaan over doodgaan en wat daarna zou kunnen komen. En hoe dat er, hier op aarde, zou kunnen uitzien. Maar noem het geen conceptalbum, hoor. Dat vind ik zo’n stom woord.’

Géén conceptalbum, maar de band trok de rode draad uit de teksten van Van Dorst wel door naar de vormgeving van het project. Het album heeft een visuele appendix in de vorm van een mooi kunstboek, met werk van fotograaf en beeldend kunstenaar Nona Limmen.

‘Ik dacht meteen aan haar toen de nummers hun vorm vonden. We zijn samen naar IJsland gegaan. De foto’s die Nona daar maakte, ademen het gevoel waarnaar we voor Summerland op zoek waren: mistig, schemerig, met roze-paarsige luchten. IJsland lijkt een andere wereld, een andere planeet: op het ene moment de hemel, op het andere moment bijna de hel, zo snel kan het weer er omslaan.’

Zo werd Summerland dus geen conceptalbum, maar wel een gesamtkunstwerkDat het album in zijn verschillende fysieke edities via het Duitse label Prophecy verschijnt, is geen toeval: dat label staat bekend om zijn speciale uitgaven.

‘Het hele artistieke concept zou ook prachtig terugkeren in de podiumproductie tijdens optredens’, zegt Van Dorst. Terwijl ze die woorden uitspreekt, hoor je haar weer landen in de ook voor Dool kille werkelijkheid van afgelastingen en lockdown. ‘Maar goed, dat zie je nog weleens, in betere tijden.’

Want die komen er voor Dool, daarover geen spoortje twijfel.

‘Mijn tv-werk heeft me financieel de ruimte geboden geen concessies meer te hoeven doen. We laten ons meevoeren door onze ideeën. Hoe groot de commerciële potentie blijkt te zijn, zien we dan wel weer. Toch zijn we op veel plekken thuis, vind ik. We passen op Pinkpop, maar ook in een vuige metalkelder. Je ziet dat aan ons publiek: achterin staan John en Harry van halverwege de vijftig, in hun Golden Earring-T-shirts, in het midden staan metalfans en vooraan staan twee gothic tienermeisjes te tongen. Nu ik mezelf dat hoor zeggen, krijg ik verdomme zo’n zin om live te spelen, dat is gewoon niet normaal meer.’

Dool: Summerland. Prophecy/Suburban. Verkrijgbaar als enkele cd, dubbel-cd of dubbel-lp met boekwerk of als boxset met veel extra’s.

Eigen podcast

Sinds kort heeft Ryanne van Dorst haar eigen muziekpodcast bij BNNVara en 3FM: Apodcalypse, waarin ze favoriete albums uit haar platencollectie beluistert en bespreekt. Er verschijnen drie afleveringen per week, ‘tot het einde van de quarantaine óf het einde van mijn platenkast’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden