De gidsPrentenboeken

Deze prentenboeken zijn het werk van dubbelkunstenaars

Woord en beeld, onzin en verdriet, humor en wijsheid: in deze prentenboeken komen ze allemaal samen. 

‘Jij bent van mij’, zegt het directeurachtige mannetje tegen de bloem. ‘Ja’, antwoordt de bloem. ‘Ik ben van u.’ Daarna wil mijnheer Fausto ook een schaap, een boom en een berg bezitten. Hoe groter het object van zijn verlangen, hoe meer hij moet schelden en stampvoeten om zijn zin te krijgen. Als laatste komt de oceaan aan de beurt. Daar valt niet tegenop te stampvoeten, ontdekt Fausto te laat.

Het gebeurt allemaal in Het fortuin van Fausto (Fontein; € 18,99), het verbluffend mooi uitgegeven nieuwe prentenboek van de artistieke mafkees Oliver Jeffers. In Nederland is hij vooral bekend geworden met het geniaal grappige De krijtjes staken (samen met Drew Daywalt, Fontein; € 14,99) en de kolderieke serie over de Hugo’s, die allemaal dezelfde trui dragen.

Kleurgebruik – knap oplichtende neontinten, die contrasteren met de ingetogen omgeving – en effect van veel lege ruimte zijn indrukwekkend. Maar het is het verhaal dat de lezer grinnikend en daarna ook wat stilletjes achterlaat. Is dit nu een grap, of schuilt er iets diepers achter? Hij laat het graag in het midden, zoals vaker in zijn werk. Humor en wijsheid kunnen bij Jeffers net zo slecht zonder elkaar als zijn taal en tekeningen.

Beeld De Fontein

Hoogtepunten zoals deze maakt een auteur meestal maar eens in het leven. Ze zijn niet voor kinderen bedoeld, maar voor mensen. Misschien dat de groot geworden liefhebber pas bij het voorlezen van eigen kroost doorgrondt wat er staat. Maar wat geeft dat? Die gevoelsmatig begrepen extra laag vergroot juist de aantrekkingskracht. Als het verhaal aan de oppervlakte maar fascinerend genoeg is.

Het zijn de Amerikanen, met hun voorliefde voor van de straat gegrepen anekdotes, die hier bij uitstek goed in zijn. De gulle boom bijvoorbeeld, van de Amerikaans-Joodse cartoonist Shel Silverstein uit 1964 (VBK Media; € 14,50), in Nederland verkrijgbaar in een mooie vertaling van Arthur Japin. Het vertelt het verhaal van een boom en een jongen die elkaar een leven lang blijven ontmoeten. De boom geeft de jongen elke keer een stuk van zichzelf, tot alleen de stomp over is. Door de herhaling lijkt het grappig, maar het loopt zo verdrietig af dat Silverstein er bijna niet in slaagde om een uitgever te vinden.

Of het ontroerende Het huisje dat verhuisde van Virginia Lee Burton (Lemniscaat; € 14,95) uit 1942, over een plattelandshuisje dat zijn familie kwijtraakt en wordt ingebouwd door de grote stad. Ook al zo’n blijvertje, ook al zo’n brok in de keel.

Het andere uiterste is minstens even welkom: het nonsensverhaal, waarin desondanks een diepere wijsheid doorklinkt. Kleuters kun je geen groter plezier doen. Het ultieme voorbeeld is natuurlijk Groene eieren met ham van Dr. Seuss uit 1957 (Gottmer; € 14,99), geestig en ritmisch vertaald door de bekroonde dichteres Bette Westera.

Beeld Kluitman

Illustrator Karst-Janneke Rogaar komt met haar eerste zelfstandige prentenboek in de buurt van dat niveau. In Keizer ei (Kluitman; € 14,99) probeert ze alle korte-eiwoorden in een verhaal te gebruiken. Als Heid en Teit op reis gaan, wringt ze zich in allerlei creatieve bochten om abstracte woorden als ‘arbeid’, ‘neiging’ en ‘aanleiding’ tóch te gebruiken.

De meligheid is dan allang in de hoogste versnelling gegaan met ‘zeiknatte pleisters’ en een ‘geile meid met aambeien’. Ondertussen vertelt en tekent Rogaar in alleen rood en groen een alle kanten op fladderend avontuur over de vriendschap die ontstaat met de eenzame keizer van het eiland waar Heid en Teit naartoe zijn gezeild. Wat een taaltalent heeft deze tekenaar.

Woord en beeld, onzin en verdriet, wijsheid en humor. Als die veronderstelde tegenstellingen groots en meeslepend worden overbrugd door één persoon, dan noemen we haar een dubbelkunstenaar. Enkelkunstenaar klinkt ineens armoedig. Misschien wel terecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden