Deze piepjonge vloggers delen handtekeningen uit op school: hoe werden ze zo succesvol?

'Ik wil graag de nieuwe Chantal Janzen worden'

Ze komen net van de basisschool en verdienen al goed geld met hun filmpjes en een eigen kledinglijn. Jonge vloggers zijn anders dan de meeste tieners in hun klas.

Annemarie (15) heeft een YouTube-kanaal genaamd de Kleine YouTuber. Beeld Marie Wanders

Als achtstegroeper Dante (11) open dagen van middelbare scholen bezoekt, wordt hij geheid aangeklampt door oudere leerlingen. 'Hé, jij bent toch van YouTube! Mag ik een foto?' Dante zegt altijd ja. Hij maakt een praatje, en als ze een papiertje bij zich hebben, geeft hij ook een handtekening. Laatst wilden zo veel kinderen met hem op de foto, dat hij de rest van zijn klas bijna was kwijtgeraakt.

Dante is het gewend: hij kan de straat niet meer op zonder herkend te worden. Hij heeft een YouTubekanaal, Clonny Games, waarop meer dan 190 duizend mensen zijn geabonneerd. Elke dag zet hij een video online, waarin hij bijvoorbeeld gamet, fidget spinners test of taarten bakt. Zijn video's zijn alles bij elkaar al ruim 51 miljoen keer bekeken. Dante: 'Het is hard werken. Elke dag uit school race ik naar huis om te filmen en te editen. Tijd om met vriendjes af te spreken heb ik niet, maar ik vind computeren toch veel leuker.'

De nieuwe Chantal Janzen

Dat jongeren beroemd willen worden, is niets nieuws. Maar waar het droomberoep vroeger 'zangeres' of 'profvoetballer' was, is dat nu vaak 'YouTuber'. En om dat te worden hoef je geen 16 te zijn; ook 8- tot 11-jarige kinderen beginnen een YouTubekanaal. Een handjevol wordt echt populair. Hoe ziet hun leven eruit?

'Ik wil graag de nieuwe Chantal Janzen worden, maar dan niet blond en zonder kinderen.' Emma Keuven (12) woont in Limburg en zit in de eerste. Op haar YouTubekanaal heeft ze 96 duizend volgers. Sinds haar 9de uploadt ze twee filmpjes per week: op woensdag een weekendvlog, waarin ze de hoogtepunten uit haar weekend deelt, en zondags een geregisseerde video, zoals herkenbare sketches voor meisjes van haar leeftijd ('tien soorten meisjes op de middelbare school' of 'dingen die meisjes doen als ze alleen thuis zijn'). Samen met haar moeder en manager Angelique - in Emma's woorden: haar 'mamager' - maakt ze deze video's: 'Eerst bespreken we onze ideeën. We hebben altijd ruzie, dat hoort erbij. Over inhoud, camerahoek of in welke ruimte we gaan filmen. We zijn allebei creatief en hebben soms een andere visie op mijn kanaal. Dan maken we een storyboard. Mama monteert alles.'

Tekst gaat verder onder de video.

'Emmazies'

Emma zit bij DiviMove, een groot agentschap waar de bekendste Nederlandse YouTubers Enzo Knol (ruim 1,7 miljoen abonnees) en Nikkie de Jager (8,5 miljoen abonnees op haar account NikkieTutorials) ook bij zijn aangesloten. 'Ik zie mezelf niet als een ster. Ik zie mezelf gewoon als een tiener die YouTubefilmpjes maakt.' Maar Emma is anders dan de meeste tieners in haar klas. 'Als ik naar de Hema ga, trek ik natuurlijk geen joggingbroek aan: er is altijd wel iemand die met me op de foto wil.' Haar fans noemt ze haar 'Emmazies', omdat ze hen 'Emmazing' vindt.

Ook Jade (13) en Gina (13) hebben sinds een jaar een YouTubekanaal: Girlys blog. Op hun kanaal doen ze 'girly dingen', zoals vlogs maken en gekleurde pannenkoeken bakken. Ze hebben 211 duizend abonnees. Ze koken ('De pizza zit in de oven dus we hebben even tijd voor een Instagrampost'), halen hun make-up eraf ('Dit is mijn favoriete reinigingsmelk en hij is echt bae') en doen maskertjes op ('Nu kan de girly night echt beginnen!').

Emma Keuven (12) in Limburg. Beeld Marie Wanders

Een gummy is altijd goed

Hun populairste video, Gummy food vs real food challenge, is 1,1 miljoen keer bekeken. Jade en Gina zitten aan tafel. 'Hee girlies!', roepen ze in koor. 'Leuk dat jullie weer kijken naar een nieuwe video!' Op de borden voor hen ligt een hamburger: bij Jade een echte, bij Gina een van snoep. Na een hap zegt Gina: 'Dit smaakt gewoon heerlijk naar gummy. En gummy is gewoon altijd goed, want wie houdt er nou niet van snoep?' In de video, die een kwartier duurt, herhaalt dit zich een keer of tien, met onder andere watermeloen, augurk en pizza.

Jade en Gina zijn het type meisje waar veel kinderen tegenop kijken. Dat blijkt ook uit hun fanbase. Op Instagram hebben ze 55 fanaccounts; accounts waar andere meisjes foto's van Jade en Gina posten met onderschriften als 'goals' of 'beauty'. Zelfs toen Jade op vakantie was in Japan werd ze herkend, en Gina gebeurde hetzelfde op Bali. Jade: 'Onze fans zijn héél nieuwsgierig. Ze vinden het leuk om privédingen te zien, zoals ons huis of onze familie.' Gina begrijpt dat wel: 'Van Justin Bieber wil ik ook alles weten.'

Managende moeders

Emma vertelt dat het soms best lastig is dat ze zo bekend is. Op school roepen ze haar soms plagend na. Ook is haar nummer een keer uitgelekt. En toen ze laatst verdrietig was op school, werd ze gefilmd. Ze was bang dat dit op Snapchat kwam te staan. Haar moeder maakt zich hier zorgen om: 'Ik denk dat niemand van haar leeftijd begrijpt hoe zwaar het is beroemd te zijn. Een burn-out is bij kindsterren niet ongebruikelijk.'

Laatst waren Emma en haar moeder te zien in de Tegenlicht-documentaire Goudzoekers op YouTube. Naderhand werd ook negatief over Angelique gesproken. 'Die moeder exploiteert dat kind', twitterde een kijker, en 'Zit je als moeder gewoon keihard je zwaar opgemaakte dochter uit te buiten op YouTube'. Angelique: 'Er werd gezegd dat ik te veel push, maar ik laat gewoon talent ontwikkelen waar het zit. Ik zit er dicht bovenop om een oogje in het zeil te houden: ik controleer alle video's voor ze op internet komen en verwijder haatberichten waarin ze Emma allerlei nare ziektes toewensen.'

De moeders van Jade en Gina zijn net zo betrokken. Jade's moeder doet de organisatorische kant: samenwerkingen, zakelijke afspraken en financiën. Ze is manager van een van de bekendste dj's van Nederland, Hardwell. 'Wat ik als werk doe, doe ik nu ook voor mijn dochter.' Gina's moeder werkt fulltime voor Girlys blog. Zij helpt met filmen en monteert alles: 'Dat moet wel. Anders zou het een baan zijn. Het is geen kinderarbeid!' Ook doen de moeders veel van het voorwerk, van het inkopen van ingrediënten voor als Jade en Gina gekleurde pannenkoeken gaan bakken, tot kerstboomoorbellen kopen voor de feestdagenspecial.

Dante (11) heeft een YouTube-kanaal genaamd Clonny Games. Beeld Marie Wanders

Haatberichten

Annemarie (15), oftewel de Kleine YouTuber, doet wel alles zelf: 'Mijn ouders laten me mijn ding doen.' Ze heeft 136 duizend abonnees. Annemarie heeft een ander kanaal dan veel andere meisjes van haar leeftijd. Ze maakt geen make-upvideo's, maar vooral komische sketches. Bijvoorbeeld Types in een restaurant, waarin ze irritante personen naspeelt, bijvoorbeeld iemand die continu op zijn mobiel zit of iemand die je de hele tijd doordringend aanstaart. Dit soort video's vergt veel werk: ze heeft een kamer in haar huis omgebouwd tot restaurant, speelt twee dinerende mensen en een serveerster die steeds langskomt. 'Dan moet je van tevoren het gesprek uitschrijven en letten op hoe je filmt, zodat het tijdens het monteren net lijkt of de drie mensen met elkaar praten.'

Annemarie heeft er niet zo'n moeite mee dat ze soms haatberichten krijgt: 'In het begin was ik er wel verdrietig om, maar gek genoeg went het. Iedere YouTuber krijgt nare reacties.' Ze vindt het vooral vervelend als weinig mensen reacties achterlaten of een video waarover ze zelf tevreden is niet vaak bekeken wordt. 'Dan kun je denken: waar doe ik het allemaal voor? Vinden mensen me nog wel leuk?'

Toen haar kanaal stagneerde, is ze daarover met haar management Social1nfluencers en andere YouTubers gaan praten. 'Iedere YouTuber heeft een dip gehad: of dat nou op creatief gebied is of in views. Maar als je zoals ik vroeg je piek bereikt, is dat moment moeilijk. Die beroemdheid is toch wel verslavend. Dan is de afweging: ga ik gewoon door met doen wat ik leuk vind of ga ik stappen zetten waarbij ik veel views krijg? Ik kies meestal voor het eerste. En als dat dan maar 20 duizend keer bekeken is, dan is dat zo.'

Tekst gaat verder onder de video.

Vloggende ouderen

Niet alleen jongeren, ook steeds meer ouderen maken gebruik van sociale media. Recent CBS-onderzoek wijst uit dat 64 procent van de ondervraagde 65- tot 75-jarigen actief is op platforms als Facebook, Twitter en YouTube, terwijl dat vijf jaar ervoor nog maar 24 procent was. Als het aan schrijver Joost Timp (58) ligt, wordt ook vloggen onder ouderen populair. Hij schreef het boek Vloggen voor 50-Plussers met tips voor een succesvol YouTubekanaal, zoals dat je regelmatig video's moet posten en altijd horizontaal moet filmen. Op de site van Omroep MAX geeft Timp in zes korte video's een vlogcursus.

Spaarrekening

YouTubers verdienen geld met reclames (zie kader). Bij alle geïnterviewden gaat het geld direct naar een spaarrekening, waar ze pas bij kunnen als ze 18 zijn. Het enige waaraan ze het nu mogen uitgeven is nieuwe apparatuur: camera's, microfoons, lenzen, of ledcameralampen. Jade is daar trots op: 'We hebben nu dezelfde camera en microfoon als StukTV!' StukTV is een populair Nederlands YouTubekanaal met 1,6 miljoen abonnees - ze gebruiken camera's van duizenden euro's en microfoons van honderden euro's.

Soms mogen ze voor zichzelf iets leuks uitzoeken. Jade en Gina hebben allebei een nieuwe iPhone X en Annemarie heeft een camera. En toen Emma naar de middelbare school ging, kreeg ze een rugzak die twee keer zo duur was als die van haar zussen. Haar moeder Angelique: 'Dan zeg ik wel: realiseer je dat dit alleen kan omdat je er hard voor hebt gewerkt.' Voelt YouTube dan ook als werk? Voor Jade en Gina soms wel. Jade: 'Je moet elke week een video uploaden. Als je een maand niks doet op YouTube, verdwijn je gewoon. Zo snel gaat dat.'

Gina (12) en Jade (12) in Amsterdam hebben een YouTube-kanaal genaamd Girlys blog. Beeld Marie Wanders

Drie tips

Een YouTubekanaal hebben vergt discipline. 'We hebben drie keer per week huiswerkbegeleiding, dat is echt nodig. Als vriendinnen iets leuks gaan doen, kan ik vaak niet mee. En als we moe zijn of geen zin hebben, moeten we ook filmen. Maar dan schudden we elkaar door elkaar en dan is het weer van: 'Hee girlies!'

Ze hopen het in elk geval nog lang te kunnen doen. Zoals Emma zegt: 'Ik wil gewoon entertainen. Over vijf jaar ben ik actrice, op YouTube of op Netflix, want tv bestaat dan niet meer. Mijn mama is dan baas van het bedrijf Emma Keuven.'

En voor kinderen die zelf een succesvol YouTubekanaal willen? Annemarie heeft drie tips: 'Doe wat je zelf leuk vindt, doe het met enthousiasme en heb lak aan andere mensen.' Het is een absolute aanrader, vindt ze: 'Door YouTube leer je gewoon met dingen omgaan. Met herkend worden op straat, maar ook met zakelijke meetings. En ik vind het eigenlijk best wel vet dat ik dat nu al kan.'


Een miljoen views en de kassa loopt

YouTubers hebben drie manieren om geld te verdienen: met reclame, gesponsorde video's en merchandise. Hoeveel ze ermee verdienen, zeggen ze niet.

YouTubers verdienen geld door reclames, die voor, tijdens of na de video verschijnen. Als een video duizend keer bekeken is, krijgt de maker een geldbedrag, dat per maand wordt uitbetaald. Hierdoor is voor YouTubers niet precies terug te leiden wat ze per video aan geld hebben verdiend. YouTube zelf is ook niet open over het exacte verdienmodel. Uit onderzoek van NOS op 3 blijkt dat Nederlandse YouTubers tussen de €0,50 en €1,50 krijgen per duizend views. Dit bedrag is afhankelijk van wat voor reclame er gespeeld wordt, een keuze die YouTube maakt. Een lange reclame van een groot merk levert het meeste geld op, maar die worden alleen getoond bij succesvolle kanalen. Ook wordt rekening gehouden met wat bij een kanaal past; zo zal er bij een beautyvlogger sneller een commercial komen over parfum dan bij een gamevlogger. Als we een gemiddelde van €1 'loon' nemen per duizend video's, levert een miljoen views dus €1.000 op. Vaak wordt daarvan zo'n 20 procent aan het management afgedragen, waardoor een YouTuber €800 overhoudt. Daar moet vervolgens nog belasting over betaald worden.

Een miljoen views maakt dus niet per definitie rijk. Maar de bekendheid zorgt ervoor dat merken je benaderen voor gesponsorde video's, die gauw een paar duizend euro per video opleveren. Jade en Gina hebben bijvoorbeeld samengewerkt met stiftenmerk Crayola en Annemarie met de SNS-bank. Jade en Gina hebben ook hun eigen webshop, waar ze petten, bomberjacks en tassen verkopen. Binnenkort gaat hun kledinglijn uitbreiden en krijgen ze een eigen schoolagenda. Dit doen YouTubers vaak niet voor het geld, maar om hun merk te versterken. NOS op 3 bracht naar voren dat zo'n 25 procent van de verkoopprijs wordt betaald aan de vlogger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.