Deze mouwen maken Iman krachtig, glamoureus en vooral: in perfecte beheersing

Voorlopers

Elk stijlicoon heeft zijn archetypische voorlopers. Die van zakenvrouw Iman komen uit een ver en minder ver verleden.

Foto Studio V

Een van de neteligste vaardigheden die de vrouw moet zien te ontwikkelen in haar leven is het in balans houden van de perfide combinatie van uitgesprokenheid en beheersing. Maak jezelf zichtbaar, maar niet te zichtbaar: te veel aandacht opeisen kan sociale zelfmoord zijn. Maak jezelf gehoord, maar niet te gehoord: te duidelijk zeggen wat je wilt en je bent bazig of er vallen woorden als 'heks' en 'hysterisch', een fuik waaruit nauwelijks nog te ontsnappen is. Dat was in de Renaissance niet veel anders dan nu en gelukkig zijn er een hoop vrouwen die dit web van codes met bravoure uit elkaar hebben gerukt, toen en nu, al is het niet altijd ongestraft.

De pofmouw is, op een interessante manier, de uiting van deze twee polen, expressie en beheersing. Overdaad (soms op het schreeuwerige af) en ingetogenheid (soms op het onderdanige af) tegelijk. Je kleding communiceert lang voordat je je mond opendoet wat en wie je bent, en de pofmouw is daar nogal effectief in.

Detail uit: Gustav Klimt, Portret van Marie Breunig, ca. 1894. Foto Österreichische Galerie, Museum Belvedere, Wenen
Detail uit: Jan Adam Kruseman, Portret van Henriëtte Clasina Geertruida Vinju-Heije, 1834. Foto Teylers Museum, Haarlem

Hij maakt de schouders groter, de omvang breder, de vrouw in alle opzichten stukken minder te negeren. Zie een van de recente uitbarstingen van het fenomeen: de jaren tachtig. Gevulde schouders en pofmouwen waren hét middel om de macht die vrouwen opeisten uit te stralen. Jij breed? Ik breed. Jij alfa? Ik alfa. De opgeblazen schouders maakten de vrouw zichtbaar en 'in control'.

Eind 19de eeuw werkte de pofmouw anders: toen was het de ultieme uiting van vrouwelijkheid. Want brede schouders benadrukken een zandloperfiguur als daarbij de taille is ingesnoerd en de rokken weer wijd uitlopen. Beheersing, tuurlijk, maar ten behoeve van een fragieler vrouwelijk ideaal. En mocht u zich afvragen of die schoudersoufflés niet inzakten: nee, want er werden strak walvisbaleinen ingenaaid. Bewegingsvrijheid was een ver land waarover vrouwen weleens hoorden fluisteren, maar dat vast niet echt bestond.

Detail uit: François-Joseph Kinsoen, Portret van een Duitse prinses, 1828. Foto Bowes Museum, Teesdale, Engeland

De pofmouw is er weer helemaal, armen mogen verdwijnen in mouwen als een kind in een waterbed. Van stevige stootkussens tot leeggelopen zakken die zwieren, de kracht zit modegewijs in de armen. Toch vond ik het indrukwekkendste exemplaar op een foto van twee jaar geleden, bij model en zakenvrouw Iman Mohamed Abdulmajid. Pofmouwen als vrachtwagenbanden, zoals een collega fijntjes zei, van opgekropte stof zoals ook de vrouwen in de Italiaanse Renaissance ze droegen, op een verder ingetogen zwarte jumpsuit; bubbelig en elegant.

Er zijn mensen die je elke keer als je ze ziet weer positief verbazen; o ja, zíj. Ze was het eerste zwarte supermodel, ze was 24 jaar getrouwd met de grootste en vreemdste popster ter wereld, ze was de eerste die een succesvolle cosmeticalijn maakte voor donkere vrouwen en ze werd er rijk mee. Er hangt een waardigheid om haar heen die je per ongeluk kunt interpreteren als bescheiden of, in showbizztermen, saai. Zoals David Bowie ondanks drugs en onbegrensde experimenten altijd een gentleman bleef. Iman is niet bescheiden: toen een Amerikaanse fotograaf haar - op dat moment vluchteling uit Somalië in Kenia - op straat op de foto wilde zetten en na haar aarzelen vroeg of ze daarvoor iets wilde hebben, zei ze: '8.000 dollar', want haar moeder had haar geleerd dat als ze iets wil, ze het moest vragen. Iman, de vrouw die terecht wordt vergeleken met Modigliani's ranke vrouwenportretten, weet uitgesprokenheid en beheersing te balanceren als koorddanser Philippe Petit tussen de Twin Towers in 1974.

Detail uit Lorenzo Lotto, Portret van een vrouw geïnspireerd op Lucretia, 1530-1535. Foto National Gallery, Londen
Foto ANP

Deze creatie droeg ze bij de Glamour Women of the Year Award, waarvoor ze was genomineerd. Afgelopen week was het precies anderhalf jaar geleden dat haar man David Bowie overleed; hij zal op het moment van deze foto al erg ziek zijn geweest. De pofmouwen maken haar onmiskenbaar krachtig, glamoureus en vooral: in perfecte beheersing.

Meer weten en zien over dit kostuumdetail? Volkskrant.nl/kijkverder en Modemuze.nl

Meer over