Deze kunstenaars vinden het niet erg om raar aangekeken te worden

Wat je ziet op straat

In het Eindhovense Onomatopee zetten negentien performances de kijker ertoe aan buiten beter op te letten. Want dáár gebeurt het, als je er oog voor hebt.

Performance 1: Harmen de Hoop poot aardappelen, 2017

'Het is de enige plek waar we elkaar nog ontmoeten', zegt Freek Lomme van kunstruimte en uitgeverij Onomatopee in Eindhoven. Hij bedoelt het winkelgebied in de binnenstad. Oeps, dat heb ik net doorkruist. Alle mogelijke ontmoetingen heb ik zorgvuldig gemeden. Vanuit mijn ooghoeken kon ik grote rode stickers SALE lezen, ik hoorde de bekende Eindhovense straatprediker iets schreeuwen en zette het volume van mijn telefoon hoger. Mijn aandacht was bij een podcast en bij Google Maps. Ik wilde niet uit mijn digitale bubbel stappen.

Onomatopee nodigde kunstenaars uit die wel graag ontmoetingen uitlokken. We Are The Market! heet het langlopende project, dat uit negentien performances bestaat. Het gaat, zo maakt een manifest duidelijk, om de macht van de consument. Een macht die we zelden voelen. Maar als consumenten aller landen zich verenigen, kunnen grootse dingen gebeuren. De kunstenaars in Onomatopee ontwrichten alvast op kleine schaal. Het is alsof ze het goede voorbeeld willen geven: kijk, zo kan het ook.

Dus doe als Harmen de Hoop, die aardappelen uit de supermarkt in een plantsoen pootte. Ik bekijk de video van zijn actie vanaf een grote witte bank. Freek Lomme biedt me een kauwgommetje aan, 'street gum' staat op de doos. 'Gerecycled kauwgom', meldt Lomme achteloos. Dat is een project van Teun Castelein. In een blauwe overall (achterop de tekst 'Street Gum') krabde hij kauwgum van de straten. Dat werd schoongemaakt en opnieuw verwerkt. Ik waag me er niet aan. Maar wie wil, kan het zo nadoen. Als je het niet erg vindt om een beetje raar aangekeken te worden.

Deze kunstenaars vinden dat helemaal niet erg. In een performance scandeert kunstenaar Vanessa Brazeau sportmerken bij een sportschoenenwinkel. Twee andere performers voerden vorige zomer een kunstwerk op dat bestaat uit simpelweg een potje staan zweten in de winkelstraat. En kunstenaar Su Tomesen gaat de straat op met Indonesische handelswaar om in gesprek te komen. Een vrouw vertelt spontaan over de voddenman van vroeger, die had altijd felgekleurd plastic speelgoed bij zich. Een herinnering die zonder Tomesen vast verloren was gegaan.

Misschien heeft Lomme dus wel een punt. Ik neem me voor de straatprediker op de terugweg tegemoet te treden alsof ook hij een kunstproject uitvoert.

We Are The Market! in Onomatopee, Eindhoven, t/m 26/3. Boekpresentatie 9/3, 20.00 uur.

Meer over