Deze kunst is zo karig conceptueel als kunst maar zijn kan

Brouwns oeuvre moet voor zichzelf spreken, maar in Schiedam lukt het niet; de afstand met de bezoeker blijft te groot. Deze kunst is zo karig conceptueel als kunst maar zijn kan. Iedereen moet zijn verbeelding gebruiken.

Beeld RV - Kim van Dee

'Mevrouw, zijn in dit museum ook oude schilderijen te zien?' De medebezoeker in Stedelijk Museum Schiedam loopt wat verloren door de zaal vol kunst van Stanley Brouwn (1935-2017).

Niet zo gek. 'Vol' is hier een misleidend woord, de expositie is opvallend leeg: vitrinetafels op grijze schragen, daarin vergeelde vellen papier vol cijfers en letters uit de typemachine, krantenknipsels en brieven, twee kleine beeldschermen aan de muur, een stuk hout met de afmetingen erop. Deze kunst is zo karig conceptueel als kunst maar kan zijn.

Brouwn maakte het de toeschouwer niet makkelijk. De in Paramaribo geboren kunstenaar woonde en werkte in Amsterdam en hield zich bezig met maten. In die obsessie was hij heel consequent. Hij telde zijn stappen en onderzocht keer op keer hoe lang een 'foot' was of een meter. Daar maakte hij notities, tekeningen en aluminium latjes van.

Voor zijn bekendste werk This Way Brouwn (vanaf 1961) vroeg hij voorbijgangers een route te tekenen op een papier. Die functionele, saaie tekeningen liggen hier naast elkaar. In een van de videowerken gooit Brouwn vellen papier tussen voetgangers en 'vangt' zo hun voetafdrukken.

Wat moeten we daar nu van denken? Brouwn heeft het niet verteld, hij gaf geen interviews. Hij wilde zo bescheiden en afwezig mogelijk zijn. Zijn naam moet in kleine letters gespeld (net als die van zijn generatiegenoot Herman de Vries), de kunstwerken mogen niet op foto's worden gereproduceerd.

Om toegang te krijgen tot deze droge figuur moet iedere toeschouwer zijn eigen verbeelding gebruiken. Als ik me op de papieren concentreer, schemert door de tentoonstelling de tijd waarin zero springlevend was, die kunststroming uit de jaren zestig met al dat wit dat nu is vergeeld. De tijd waarin conceptuele kunst nog spannend was omdát het conceptueel was. De tijd waarin mensen telegrammen stuurden en geen stappenteller op zak hadden. Voor wie deze tentoonstelling aandacht geeft, zit er ook poëzie in, al in die titel Mens loopt over planeet aarde.

Maar zelfs met die poëzie erbij blijft het karig. En het tijdsbeeld blijft bleek. Zijn oeuvre moest voor zichzelf spreken, vond Brouwn. Ook het museum vindt dat, maar helaas lukt dat hier niet. Brouwn maakte de toeschouwer graag tot deelnemer in zijn kunst, zoals in This Way Brouwn.

Maar meedoen aan de expositie in Schiedam kan niet. Daarmee blijft stappenteller Brouwn op te grote afstand. En dan gaan mensen vanzelf verlangen naar oude schilderijen.

Stanley Brouwn

Expositie Stanley Brouwn
Mens loopt over planeet aarde
Stedelijk Museum Schiedam, t/m 24/1

INZETJE - Stanley Brouwn

Beeldende kunst


Expositie Stanley Brouwn, Mens loopt over planeet aarde, Stedelijk Museum Schiedam, t/m 24/1.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.