'Deze foto's tonen mijn manier van kijken'

Han Nefkens verzamelt foto's in samenspraak met musea. De musea krijgen zijn foto's in permanente bruikleen, en ze mogen ze, na zijn dood, hebben....

'Ik heb nog een vraag over die Luisa Lambri in de gordijnkamer', zegtkunstverzamelaar Han Nefkens wanneer hij een dag voor de opening van 'zijn'tentoonstelling in het Amsterdamse fotografiemuseum Huis Marseilledirectrice Els Barents tegen het lijf loopt. 'Ik vind het niet zo mooi datdie zo hoog hangt.'

'Dat is juist de bedoeling, het is een bovenraam.'

Het bovenraam is een foto van de Italiaanse fotografe Lambri: licht valtbinnen door een wit venster. 'De gordijnkamer' is een zaal in HuisMarseille; er hangen nog meer foto's met ramen, gordijnen en luxaflex.'Gordijnen sluiten ruimtes af, maar openen ze ook', zegt Nefkens. 'Jevraagt je af wat er achter zit, dat is een vorm van kijken.'

Kijken, dat is waar de tentoonstelling Whisper not! Een andere dimensievan zien om draait. 'Mijn interesse gaat uit naar foto's die dewerkelijkheid vervormen, en daardoor een ándere werkelijkheid tonen.'

De naam Han Nefkens (1954) is in de kunstwereld relatief onbekend. Deschrijver en oud-journalist begon in 2000 met het verzamelen vanhedendaagse kunst: 'Ik was geïnteresseerd in kunst zoals zovelen: je gaateens naar een museum, bladert eens door een tijdschrift. Ik had nog nooitbedacht dat ik er zelf actief in kon zijn. Tot een vriend me adviseerdekunst te kópen.'

Inmiddels telt Nefkens' zogeheten H+F Collectie, die hij uit eigenmiddelen - Nefkens: 'familiegeld' - bekostigt, 425 werken van onder anderenShirin Neshat en Jeff Wall. De collectie bevat voornamelijk foto's: 'Datis niet mijn opzet. Maar ik houd van ingehouden, verstilde kracht, en datvind ik het meest bij fotografie.'

Voorheen verzamelde hij anoniem, maar tegenwoordig verbindt hij zijnnaam openlijk aan exposities. Naast de H+F Collectie heeft hij destichting ArtAids opgezet, die door het verkopen van kunstwerken geld moetgeneren ter bestrijding van aids. Nefkens, zelf seropositief: 'Het vindenvan sponsors voor zo'n project gaat gemakkelijker wanneer mensen weten datik jarenlange ervaring heb in het samenwerken met musea.'

Het samenstellen van zijn collectie doet hij, vrij onorthodox, insamenspraak met musea. 'Kunst is gemaakt om aan de wereld te tonen. Opslagis voor mij een vies woord.' Door over zijn aankopen te overleggen met hetCentraal Museum, Boijmans van Beuningen en het Huis Marseille verzekert hijzich van exposities. Nefkens: 'We maken een lijst van kunstenaars die onsinteresseren. Die werken koop ik, en de musea krijgen ze permanent inbruikleen. Na mijn overlijden worden ze een gift, onder voorwaarde dat zeeens in de vijf jaar vertoond worden. Want ik wil niet dat ze in een depotbelanden.'

Nefkens ziet zichzelf als een mecenas - een welgestelde beschermheer vankunst en kunstenaars. Een gedateerd begrip, sinds de overheid eind jarenvijftig met subsidies die rol op zich nam. Zo waren musea onafhankelijk vanparticulieren. Nefkens: 'Maar ook subsidie maakt afhankelijk, en debureaucratie is tijdrovend. In Nederland is het gênant je op je rijkdomte laten voorstaan, gevers blijven liever anoniem.' Door zelf uit deanonimiteit te treden maakt Nefkens duidelijk dat particulieren een rolhebben in het ondersteunen van kunst. 'Dat heeft niets te maken metborstklopperij, het geeft gewoon voldoening. '

Momenteel bevindt 95 procent van zijn collectie zich in musea, enWhisper not! is de tweede tentoonstelling die volledig uit werk van hembestaat. In Whisper not! is de verstilde kracht waar Nefkens van houdt duidelijk aanwezig: in het werk van Frank van der Salm veranderen gebouwen,door de afwezigheid van mensen, in maquettes; de Franse Pierre Faurefotografeerde in het drukke Tokyo een slapende man op een bankje en een inzichzelf gekeerd meisje in de metro. 'Dit is míjn manier van kijken, ditis wat ík mooi vind; nu kunnen ook andere mensen er naar kijken. Dat geefteen heerlijk gevoel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden