Beeldvormers Hitlergroet op middelbare school

Deze foto is een schandvlek voor alle serieuze beoefenaars van het groepsportrettengenre

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: de Hitlergroet op een middelbare school.

Deze foto, gemaakt in mei van dit jaar, werd op 12 november anoniem gepost op Twitter en ging daarna viral. Hij toont een stuk of 60 mannelijke leerlingen van de Baraboo High School voor aanvang van hun ‘prom’, van wie de helft een gebaar maakt dat lijkt op de Hitlergroet. Fotograaf Peter Gust zegt dat de foto ‘onschuldig’ is. De schoolleiding maakte afgelopen dinsdag bekend dat de leerlingen niet zullen worden gestraft omdat niemand kan bewijzen wat de betrokkenen precies met het gebaar bedoelden. Beeld Peter Gust

‘Dit lijkt natuurlijk helemaal nergens op. Wat zijn de belangrijkste regels bij het maken van een groepsportret? Juist: creëer eenheid en… zorg dat alle afzonderlijke gezichten te zien zijn, precies. O, dus je wéét het wel? Nou. Wat vind je er zelf van, is dat gelukt? Niet echt? Ik zou eerder zeggen: echt niet. En ik begrijp er niets van, Peter, je bent nota bene een redelijk succesvolle fotograaf hier in Baraboo, Wisconsin. Dan snap je toch hoe het werkt? Bovendien heb je een zoon op de Baraboo High School en hoewel ik niet zeker weet of hij op deze foto staat – dankzij jou zou hij net zo goed áchter iemand kunnen staan, haha – moet je toch snappen dat het voor ouders niet leuk is wanneer hun kind onherkenbaar is op de foto die wordt gemaakt voordat het in zijn beste pak naar het eindgala vertrekt. Dat is een dingetje hoor, zo’n foto, dat weet jij ook.

‘Afijn, dat je al die jongens überhaupt op het bordes van het Sauk Country House hebt gekregen, vind ik dan wel weer knap. Maar daarna ging het al snel mis hè, Peter. Regel 1. Creëer eenheid. Had even gegoogeld en je had uitgebreid kunnen lezen wat je als fotograaf moet doen om grote groepen voor je camera in het gareel te krijgen. Jouw foto oogt onrustig en ik zal je zeggen hoe dat komt: omdat niet iedereen hetzelfde doet. Je hebt waarschijnlijk verkeerde aanwijzingen gegeven. Je moet duidelijk zijn, vooral bij puberjongens. Die zijn gebaat bij helderheid en discipline, dat kan elke sterke leider uit de geschiedenis je vertellen.

‘Dus als je ze dan per se wilt vragen om de Hitlergroet te brengen, zorg er dan in vredesnaam voor dat ze dat allemáál doen. Nu staan er een paar met de armen naar beneden, of met de slappe lach. En op de eerste rij geeft slechts één jongen, links van het midden, een afwijkend oké-teken. Dat is te weinig; had luid en duidelijk gevraagd of anderen dit gebaar van witte overheersing ook wilden maken. Dat was de compositie ten goede gekomen. Nu is het resultaat een labbekakkerige janboel die niet goed weergeeft waar de Baraboo High School voor staat.

‘Wat zeg je: die jongens zwaaiden gewoon naar hun ouders, precies zoals je ze had opgedragen? Welnee joh, dit is toch overduidelijk de Hitlergroet. En dat gééft niet, daar doen wij als school verder niet moeilijk over. Het zou raar zijn om deze leerlingen daarop aan te spreken, dat gaan we dus ook niet doen. Ze volgden gewoon jouw weifelende bevelen op en je kunt niet van bijna-volwassenen verwachten dat ze niet de Hitlergroet brengen wanneer je ze vraagt of ze één hand omhoog willen steken. Bovendien: hier op Baraboo hechten wij erg aan de vrijheid van meningsuiting en die brengen onze jongens hier in de praktijk.

‘Het enige wat je ze kunt verwijten is dat ze de foto naderhand anoniem op Twitter hebben gezet met de tekst: ‘We even got the black kid to throw it up #barabooproud’. Terwijl het verdorie zonneklaar is dat die enige zwarte jongen uit de klas – rechts op de tweede rij van onder, voor het geval je hem zelf niet meer kunt vinden – helemáál niet zijn hand omhoog steekt. Hij gaat weliswaar half schuil achter zijn klasgenoot, maar de Hitlergroet brengen ho maar. Slordig.

Naar aanleiding van de controversiële foto boven liet de Rufus King International High School in Milwaukee een foto maken met als boodschap liefde en inclusiviteit. Beeld Joe Brusky/Milwaukee Teachers' Education Association

‘Misschien dat je in het vervolg een voorbeeld kunt nemen aan een andere klassenfoto, gemaakt nadat die van ons ineens zo bekend werd, hoewel we er alles aan hebben gedaan om dat te voorkomen. Kijk, hier op de Rufus King International High School in Milwaukee wist de fotograaf wél hoe het moest. Ja, het oogt nog wat rommelig met die tassen op de voorgrond, maar de boodschap is tenminste eenduidig.

‘De jouwe is een totaal mislukte foto, een schandvlek voor alle serieuze beoefenaars van het groepsportrettengenre en absoluut geen voorbeeld voor een jongere generatie fotografen die nog zoveel moet leren. Voor het imago van onze Baraboo High School is het bovendien doodzonde dat-ie viral ging.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.