Boekentips

Deze boeken zijn ook interessant, en wel hierom

Er verscheen deze week nog veel meer. Hier onze keus uit boeken die we ook graag even noemen.

Hommage aan de Amerikaanse actrice Barbara Loden

Nathalie Léger: Aanvulling op het leven van Barbara Loden. Uit het Frans ­vertaald door ­Vivienne ­Hendrikx. Koppernik; € 18,50

De opdracht die curator en auteur ­Nathalie Léger een aantal jaren geleden kreeg, was een lemma te schrijven voor een filmlexicon over Barbara Loden (1932-1980). Die Amerikaanse actrice, getrouwd met Elia Kazan, regisseerde één ­enkele film, waarin ze zelf de hoofdrol speelde; Wanda (1970), bekend bij arthouse-liefhebbers.

In Aanvulling op het leven van ­Barbara Loden doet Léger overal onderzoek, nogal uitgebreid, gezien het doel van haar project, een stuk voor een naslagwerk. Maar dat stuk groeit uit tot een persoonlijke novelle, doordat de auteur niet alleen de film, maar ook de maker ervan, haar leven en haar werk, in ­scènes wil vangen – geen sinecure, want van beide lijkt ongrijpbaarheid en fundamentele passiviteit het thema. Maar Léger is een stilist van formaat.

Aan de zin ‘Alle moeite van Wanda ligt in haar krulspelden’, kun je al veel aflezen. Haar bezoeken aan spookstadjes en mensen die Loden hebben gekend, zijn een road novel op zich, hommage en antwoord ineen.

(Arjan Peters)  

Jarl van der Ploeg ontleedt het mooie en het matige van Italië 

Jarl van der Ploeg: Wegens vakantie gesloten – Italië in augustus. Nijgh & Van ­Ditmar; € 20,-

Toen Volkskrant-correspondent Jarl van der Ploeg in 2016 naar Italië verhuisde, was hij verrukt, maar dat niet alleen: het was ook alsof ‘het meisje op wie je al jaren zo onbedaarlijk verliefd was, gigantisch uit haar bakkes bleek te stinken toen je haar eindelijk mocht zoenen’. De bureaucratie, de maffia, het racisme, de vuilnisproblemen in steden als Rome en Napels: mooi materiaal voor stukken, maar in het dagelijks leven vooral een bron van frustratie. Hoe kan een land dat zo veel moois voortbrengt, op andere vlakken zo matig functioneren?

Wie iets van Italië wil begrijpen, moet Italië in augustus begrijpen, schrijft Van der Ploeg in Wegens vakantie gesloten. Het is de maand waarom alles draait, waarvoor alles moet wijken – zelfs de kerk. ‘Iedere Italiaan weet: in Italië is alleen augustus echt heilig.’ Met de humor en deskundigheid die we kennen uit zijn reportages en columns ontleedt Van der Ploeg de Italiaanse ziel. Prachtig laat hij zien waarom drie jaar van ellenlange interviews, ijdeltuiten in de sportschool en ­gezeur over imaginaire kwaaltjes bij lange na niet genoeg zijn om de liefde voor Italië te doen bekoelen. (Emilia Menkveld)

Aardig boekje voor onwetende aanstaande vaders (en moeders)

Willem Bisseling: Vader op komst. Boekerij; €17,99

Een kind zet je wereld op zijn kop – elke aankomende ouder krijgt het eindeloos op het hart gedrukt, maar echt weten doe je het pas als de boreling in je armen ligt. Tot dat moment zijn er allerlei zelfhulpboeken, die vooral over de moeder gaan. Net zoals trouwens de hele gang van zaken tussen bevruchting en geboorte. Een doorn in het oog van Willem ­Bisseling, die een boekje schreef over de ­opmaat naar het ouderschap, speciaal voor vaders; als doekje voor het bloeden voor al die aanstaandemoederaandacht.

Bijnamoeders beleven vermoedelijk ook plezier aan dit aardige werkje. Vader op komst beschrijft de opmaat naar het Uur U op prettige toon. Onwetende pre-vaders kunnen zich laven aan Bisselings ervaringen, die geen onderwerp lijkt vergeten.

Natuurlijk, zulke boekjes zijn van alle tijden en er staat weinig meer in dan in de werkjes die de Onwetende Man vroeger bijstonden. Maar van ramsjboekjes weet je nooit helemaal ­zeker of de inhoud nog actueel is. Dan liever toch maar nieuw. Bovendien: wat moeten vrienden anders cadeau doen aan de vader in spe? (Bard van de Weijer)

Stripauteur Aimée de Jongh krijgt taxichauffeurs aan de praat

Aimée de Jongh: Taxi! – Verhalen vanaf de achterbank. Scratch Books; € 17,90

In korte tijd is Aimée de Jongh (1988) een van onze belangrijkste stripauteurs geworden. Ze brak in 2014 door met haar grafische roman De terugkeer van de wespendief, die in vijf talen is verschenen en tot telefilm werd bewerkt. Vorig jaar publiceerde ze met ster-scenarist Zidrou het stripboek Bloesems in de herfst over romantiek en erotiek bij ouderen. En nu alweer is er Taxi! – Verhalen vanaf de achterbank, een vertelling in zwart-wit over haar reizen naar Parijs, New York, Jakarta en Washington D.C. Op de achterbank van taxi’s in die vier metropolen leert ze de chauffeurs kennen. De eerste is aanvankelijk lomp en chagrijnig, de tweede leest al rijdend de krant, de derde kiest steeds de verkeerde route en de vierde blijkt getraumatiseerd.

Passagier Aimée blijft geduldig en krijgt gaandeweg van de mannen hun verhaal te ­horen. Die verhalen liegen er niet om. Een knap verteld boek, waarin vooral de montage opvalt: De Jongh springt met speels gemak van de ene ontboezeming naar de andere.

(Joost Pollmann)

Gortdroge biografie van Karl Lagerfeld telt één leuke anekdote

Laurent Allen-Caron: Karl Lagerfeld – De mens achter het mode-icoon. Xander; € 19,99

Slim, om nu Kaiser Karl tot stof is wedergekeerd een biografie over de eeuwig bezonnebrilde ontwerper op de markt te brengen. Jammer alleen dat Lauren Allen-Carons beschrijving van ’s mans lange en dionysische leven, Karl Lagerfeld, gort- en gortdroog is. Allen-Caron schrijft lange, ernstige en nodeloos hoogdravende zinnen waarin om de haverklap noten opduiken, als om te bewijzen hoe goed hij zijn research heeft gedaan. Zal best, maar laten we wel wezen: Karl zelf nam het lang niet zo nauw met de waarheid, en had in zijn pinknagel meer humor en schwung dan er in dit hele boek zit – de enige leuke anekdote is dat Lagerfeld seks ooit omschreef als ‘saaie gymnastiek’.

Wie Karl echt wil leren kennen leze liever de nagelnieuwe biografie Kaiser Karl van bijzonder goed ingevoerde Le Monde-reporter ­Raphaëlle Bacqué in het Frans. Of het oudere The Beautiful Fall van Alicia Drake, over de rivaliteit tussen Lagerfeld en Yves Saint Laurent in de wilde jaren zeventig. Dat boek is alleen in het Engels te verkrijgen, maar vele malen leesbaarder en lekkerder dan dit vreugdeloos vertaalde schuimtaartje van overijverige windbuil Allen-Caron. (Cécile Narinx)

Gevaarlijke jongens jakkeren door Napels en Milaan

Roberto Saviano: Wrede kus. Uit het Italiaans vertaald door Jan van der Haar. De Bezige Bij; € 24,99

Roberto Saviano’s Wrede kus gaat naadloos verder waar De kinderen in de sleepnetten ophield. En dus jakkeren we weer in gezelschap van Nicolas, alias Maradja, de junior godfather en zijn paranza door Napels. Jongens zijn het nog, die hun ogen neerslaan als la mamma preekt, maar genadeloze jongens. Zo genadeloos dat ze ­begonnen met hasjhandel en afpersing, maar niet meer terugdeinzen voor een moord, om de concurrentie angst aan te jagen en het eigen territorium te verdedigen en uit te breiden. ‘Ik heb een idee’, zegt Nicolas vlak voor de apotheose van een klusje dat ze in Milaan moeten klaren. Uren later wordt er ergens in Napels een piepschuimdoos bezorgd met daarin een op ijs gekoeld hoofd. De business van de paranza loopt als een trein, maar het gevaar komt van binnenuit: Kaakje, een van Nicolas’ trouwe soldaten, praat zijn mond voorbij. Het is het eerste spoortje betonrot in hun bastion.

Grootse ­literatuur is het allemaal niet, en wie De kinderen in de sleepnetten heeft gelezen, vraagt zich af wat die Wrede kus daar nog aan toevoegt. (Edwin Krijgsman) 

Eerbetoon aan Romeyn de Hooghe, maker van spotprenten

Henk van Nierop: De vernuftige etser. Prometheus; € 39,99

‘Een stuk schelms zonder weerga, een godslasteraar die niet waardig is met andere mensen samen te ­leven…’, aldus het Amsterdamse vroedschapslid Cornelis Cloeck in 1691, in een brief aan burgemeester Johan Huydecoper over Romeyn. Etser Romeyn de Hooghe had in zijn spotprenten de Amsterdamse bestuurders neergezet als landverraders. De woedende Amsterdamse bestuurders organiseerden een onbeschofte pamflettenaanval op Romeyn. Hij was een atheïst, een dief. Zijn vrouw was een hoer. En zijn dochter ook.

Romeyn de Hooghe (1645-1708) was geen lieverdje. Dat maakt Henk van Nierop in De vernuftige etser wel duidelijk. Maar hij was ook een van de origineelste en productiefste etsers van de zeventiende eeuw. Zijn nieuwsprenten (van massamoorden, zeeslagen, belegeringen en van de Glorious Revolution, de verovering van Engeland door stadhouder Willem III) vonden over heel Europa gretig aftrek. Romeyn leefde in grote staat. Maar zijn immens populaire, felle spotprenten brachten hem ten val. Een zeer leesbaar eerbetoon aan een groot Nederlands kunstenaar. (Marcel Hulspas)

De Noor Rune Christiansen is een knap verteller

Rune Christiansen: Fanny en het mysterie in het treurende bos. Uit het Noors vertaald door Sofie Maertens en ­Michiel Vanhee. Oevers; € 18,95

Fanny is 17 jaar als haar ouders door een auto-ongeluk om het leven ­komen. In haar eentje blijft ze achter in het ouderlijk huis midden in de natuur. Zal ze ooit toegeven aan haar herinneringen en aan haar verdriet?

Dat is de vraag waar de nieuwste roman van de Noorse schrijver Rune Christiansen (1963) om draait, Fanny en het mysterie in het treurende bos.

Van de productieve Christiansen werd niet eerder een boek in het Nederlands ­vertaald. Onterecht, want Christiansen is een knap verteller die meer suggereert dan benoemt.

Wat speelt er zich nu echt af in het hoofd van de dromerige Fanny? Niet dat niemand zich om haar bekommert. Er is een dominee, er duikt een vriendin op, maar haar beste bondgenoot lijkt toch de spijker te zijn waarmee ze in haar onderarm krast.

Pas op het laatst voelt Fanny zich sterk ­genoeg om de confrontatie met de spijker aan te gaan: ‘dat nietige, onschuldige, maar tegelijk zo veeleisende vernietigingsmechanisme.’

(Peter Swanborn) 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden