Boeken

Deze boeken zijn ook interessant en wel hierom

null Beeld

Op zoek naar het verleden van de enige echte schurk in de familie
Iedereen heeft ergens in zijn stamboom wel een of meer ‘landverhuizers’ zitten die Nederland verlieten voor een betere toekomst elders. Zo ontdekte hoogleraar stedelijke identiteit en monumenten Gabri van Tussenbroek een broer van een betovergrootvader die in 1914 naar Salt Lake City vertrok. Maar zijn vrouw Tanja Holzhey overtroefde hem: zij ontdekte in haar stamboom een Holzhey, Reimund, die van Duitsland naar Michigan was verhuisd en daar uitgroeide tot een beroemde schurk. Bij zijn laatste wapenfeit, een overval op een postkoets in 1889, viel zelfs een dode.

En dus reisden Gabri en Tanja naar de VS, op zoek naar dat verborgen verleden. Ze ontdekten dat achter de spectaculaire anekdotes veel meer schuilging. Reimund had van begin af aan psychische problemen gehad, die in de gevangenis sterk naar voren kwamen. Maar hij genas, lezen we in De laatste overval, werd een voorbeeldige gevangene, kwam op vrije voeten en sleet zijn laatste dagen te midden van de superrijken en grootindustriëlen, mannen als Thomas Edison en Henri Ford.

Gabri van Tussenbroek en Tanja Holzhey: De laatste overval. Prometheus; € 22,50.

null Beeld

Renée van Marissing schrijft fijnzinnig over ouderschap, leven en dood
Hoe te rouwen om je vader als je geen enkele fijne herinnering aan hem hebt? Dat vraagt Mia zich af, terwijl ze het huis van haar overleden vader leegruimt. Hij was een alcoholist die zijn kinderen in de steek liet, hen in gevaarlijke situaties bracht en onredelijk boos op ze werd. ‘Misschien had hij het nodig ons te kleineren om zichzelf geslaagd te voelen’, zegt Mia’s jongere zus. Maar, vraagt Mia zich af, ‘wie voelt zich geslaagd als hij zijn kinderen stelselmatig onder druk zet?’

Onze kinderen, de vierde roman van Renée van Marissing, gaat over ouderschap. Hoeveel begrip moet een kind opbrengen voor de gebreken van zijn ouders? En hoe voorkom je dat je later dezelfde fouten maakt? Mia’s vriendin Sally is in verwachting van hun eerste. Terwijl Mia’s hoofd vol zit met de dood van haar vader moet ze ruimte maken voor dit nieuwe leven. Ook letterlijk: haar vaders spullen moeten de container in en mogen niet mee naar huis. Leven of dood: een zwaar contrast, dat door Van Marissing fijnzinnig wordt neergezet.

Renée van Marissing: Onze kinderen. Querido; € 20,99.

null Beeld

Een vreselijk verdriet beschreven in vreselijke clichés
Paolo Cognetti noemde Roberto Camurri’s debuut een ‘ingetogen, gevoelig lied vanuit het laagland’. Met een beetje welwillendheid zou je De menselijke maat (2019) zo kunnen zien. Het is een roman vol sobere, aaneengeregen zinnen die beschrijven, beschrijven, beschrijven: de hitte op de Povlakte, het kleurloze stadje Fabbrico, pijnlijke stiltes tussen mensen die zich geen raad weten met hun gevoelens.

Voor zijn nieuwe boek, De naam van de moeder, koos Camurri hetzelfde decor en dezelfde thematiek. In stilte worstelen vader Ettore en zoon Pietro met het verdriet om Pietro’s moeder, die op een dag zomaar uit hun leven verdween. Ettore verbrandt het nachthemd van zijn voormalige geliefde en koelt zijn woede verder in de kroeg, Pietro ziet in elke vrouw die ene die hem heeft verlaten. Een vreselijk verdriet, maar de alomtegenwoordige clichés (een warme hand op de huid voelen, lucht inademen die ‘de longen vulde met kansen’, staren in de leegte naar een onbekende toekomst) en het soms krakende proza (‘Ze voelen zich ongemakkelijk in hun tegenover elkaar staan’) maken het lastig om écht bewogen te raken.

Roberto Camurri, De naam van de moeder. Uit het Italiaans vertaald door Manon Smits. De Bezige Bij; € 21,99.

null Beeld

Vertaler Gerard Koolschijn maakt het lezen van Plato tot een feest
Plato zou er kort over zijn: natuurlijk moet je het uitstippelen van coronabeleid overlaten aan het OMT! Het bestuur kan maar het beste in handen zijn van mensen met een wetenschappelijke houding, oftewel mensen die verder komen dan persoonlijke meningen. In Politeia, De ideale staat, laat Plato zijn leermeester Socrates uiteenzetten waarom democratie leidt tot onevenwichtig beleid. ‘Heb je dan nooit opgemerkt wat een armzalig ding dat altijd is, een mening zonder kennis?’, vraagt hij zijn vrienden.

Gerard Koolschijn vertaalde deze problematische brontekst van onze beschaving (waarin Socrates ook zijn beroemde allegorie van de grot ontvouwt) op een manier die het lezen ervan tot een feest maakt. Goed dus dat er nu een nieuwe, goedkopere editie is. Dankzij Koolschijn snap je dat omstanders aan Socrates’ lippen hangen, zó levendig en bruisend komen zijn redeneringen over. Het enige echt ouderwetse is dat Socrates altijd (maar dan ook altijd!) als slimste uit de bus komt. De vrienden van de wijsgeer rest niets anders dan te zeggen: ‘Dat ben ik met u eens, voor zover ik het tenminste kan begrijpen.’

Plato: De ideale staat. Uit het Oudgrieks vertaald door Gerard Koolschijn. Athenaeum-Polak & Van Gennep; € 20.

null Beeld

Wij zijn met vijf is een vermakelijke Noorse roman met een scheut horror
Nooit geweten dat er in Nederland ‘intelligente plasticine’ wordt gemaakt, maar in Noorwegen zijn ze er gek op. Zo valt te lezen in de fantasierijke roman Wij zijn met vijf van kunstenaar en schrijver Matias Faldbakken (1973). Eerder werd zijn roman De Hills vertaald, over een restaurant waar de tijd is blijven stilstaan. Wij zijn met vijf vertelt het verhaal van een jonge vader, Tormod Blystad, die met zijn vrouw Siv en twee kinderen woont in het dorpje waar hij is opgegroeid. Na jaren vol drank en drugs moet hij zich neerleggen bij een keurig burgermansbestaan. Als de hond sterft en de kinderen ontroostbaar zijn, besluit hij een vervanger te maken van rode klei en kunstmest.

Al snel blijkt de klomp een eigen wil te hebben en als Tormod er ook nog eens ‘intelligente plasticine’ doorheen kneedt, komt het kleimonster echt tot leven. Faldbakken is niet vies van een scheut horror en een dosis sciencefiction. Het is allemaal heel vermakelijk, alleen aan het slot, daar overspeelt hij echt zijn hand.

Matias Faldbakken: Wij zijn met vijf. Uit het Noors vertaald door Michiel Vanhee en Sofie Maertens. Oevers; € 19,95.

null Beeld

Paulo Coelho toont zijn meesterschap in het veinzen van diepzinnigheid
Paulo Coelho, de literaire alchemist die van zelfs de meest uitgekauwde zelfhulpaforismen puur goud weet te maken, verkocht de afgelopen jaren meer dan 300 miljoen boeken, waarmee hij een van de succesvolste levende schrijvers ter wereld is. Bij het lezen van De weg van de boog vraag je je dikwijls af waarom.

Op de eerste vijf pagina’s van het boek passeert een vreemdeling een dorp waar de meubelmaker een legendarische boogschutter in ruste blijkt te zijn. De vreemdeling daagt hem uit voor een duel, verliest, waarna een jongetje dat alles heeft gadegeslagen de boogschutter vraagt hem zijn geheimen te leren en het boek opeens verandert in een scheurkalender van het tijdschrift Happinez. Dat betekent vrijwel lege pagina’s met in het midden twee of drie zinnen over boogschieten als metafoor voor het leven (‘Een pijl die vertrokken is, keert niet weer’). Hoewel Coelho echt een aantal boeken heeft geschreven die de moeite waard zijn, toont hij hier vooral zijn meesterschap in het veinzen van diepzinnigheid. Het resultaat: een boek over de kunst van het boogschieten, dat zijn doel op indrukwekkende wijze mist.

Paulo Coelho: De weg van de boog. Uit het Portugees vertaald door Piet Janssen. De Arbeiderspers; € 21,50.

null Beeld

Fraaie strip over een niet zo verre toekomst waarin robots baby’s baren
Het gemak dient de mens en de vooruitgang houd je niet tegen, dus er komt een dag dat we zwangerschappen en pijnlijke bevallingen uitbesteden aan robots. In de sciencefictionstrip Systeemvoorkeuren van Ugo Bienvenu (1987) heet die robot Mikki en ziet de lezer haar gele metalen buik langzaam opzwellen. De verwekker van het ‘geoutsourcete’ kind is Yves Mathon, die leeft in een niet zo verre toekomst waarin de hoeveelheid opgeslagen data zo angstaanjagend groot is geworden dat er voortdurend bestanden moeten worden gewist. Mathon krijgt de taak alles te vernietigen wat te maken heeft met Kubricks klassieke film 2001: A Space Odyssey, maar kan dat niet over zijn hart verkrijgen en slaat de gegevens illegaal op. Dat wordt hem fataal.

Van de Fransman Bienvenu verscheen in 2014 ook al een vertaling bij Scratchbooks, Sukkwan Island, dat opviel door de stemmige en fijne arceringen. In de jaren daarna werkte hij voor de Amerikaanse entertainmentreus Marvel aan de animatieserie Ant-Man, waarvoor hij een stijl ontwikkelde die veel dichter bij die van Systeemvoorkeuren staat: hard, helder en futuristisch. Dat levert mooie contrasten op tussen de glans van koud metaal en het zachte, roze huidje van de baby die uit de baarmoeder van een robot is gekropen.

Ugo Bienvenu: Systeemvoorkeuren. Uit het Frans vertaald door Dieter van Tilburgh. Scratchbooks; € 29,90.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden