BoekenraadLockdowntips

Deze boeken zijn onterecht onopgemerkt gebleven

null Beeld Tzenko
Beeld Tzenko

Gerda Blees heeft met haar roman Wij zijn licht de Nederlandse Boekhandelsprijs 2021 gewonnen. De prijs is een bekroning voor het mooiste boek van het afgelopen jaar, dat volgens boekverkopers een groter publiek verdient. Welke boeken hebben volgens de Volkskrant Boekenraad door de lockdown te weinig aandacht gekregen?

André Stikkers van Boekhandel Adr. Heinen in ’s-Hertogenbosch

null Beeld Eva Faché
Beeld Eva Faché

‘Door de lockdown zijn veel boeken tussen wal en schip gevallen, het is onmogelijk te kiezen. Op onze afdeling filosofie liggen sinds eind november Als een dief op klaarlichte dag van Slavoj Zizek en Politieke troost van Spinoza van Jos Scheren en Wijnand Duyvendak. Goed geschreven boeken die de aandacht verdienen. Maar nu niemand hier meer komt, blijven die onaangeraakt liggen. Het is dus vreselijk dat de boekwinkel dicht is.’

Bent u gedeprimeerd?

‘Nee, dat ben ik nooit, maar met de sluiting van de boekwinkels is er inbreuk gedaan op de vrijheid van drukwerk en de vrijheid van meningsuiting. Daar heb ik grote problemen mee. Het is in strijd met artikel 7 van de Grondwet. In Duitsland en Frankrijk zijn de boekwinkels om die reden wel geopend. Belangrijke boeken komen niet meer voor het voetlicht. Niet alles is online te koop. Het is onze heilige plicht open te zijn. Dit vind ik niet omdat ik boekhandelaar ben, maar omdat ik André Stikkers ben. Punt. De vrijheid van drukwerk is te grabbel gegooid. En die krijgen we niet zomaar meer terug.’

Grietje Braaksma van Boekhandel Broese in Utrecht

null Beeld Sabine van Wechem
Beeld Sabine van Wechem

De juiste houding van Britta Böhler verdient meer lezers. Het gaat over een verloren gewaand kunstwerk. Fictie, maar erg overtuigend, met een advocaat in de hoofdrol die onderzoek gaat doen naar dat kunstwerk. Plotgedreven en goed onderbouwd.’

Houden jullie het uit?

‘Het is een ramp, dit beleid is niet uit te voeren. Wij hebben een winkel van 1.800 vierkante meter, daar mogen per verdieping twee mensen in. Dat betekent dus zes mensen. In feite kost dit meer geld: Je moet iemand aan de kassa hebben en op iedere verdieping personeel. Wie heeft dit bedacht? Het is voor-de-gekhouderij. Er zijn zoveel andere manieren. In de eerste lockdown was het beleid één persoon per 10 vierkante meter. Dat ging prima, we telden de mandjes af en het liep. Maar nu moeten mensen eerst een afspraak maken om bij ons te komen winkelen. Wie verzint het? Eén persoon per 20 vierkante meter of per 30 vierkante meter was ook nog te managen geweest. Maar dit niet. Ik maak me zorgen, ook bedrijfseconomisch gezien. Hoelang gaan de eigenaren van Broese het volhouden? Potjes raken leeg. Er moet snel een einde komen aan deze lockdown.’

Natalia Lloyd van The American Book Center in Amsterdam

null Beeld Sabine van Wechem
Beeld Sabine van Wechem

‘Het youngadultboek Concrete Rose van Angie Thomas. Het is een aanrader voor puberjongens. Haar eerdere boek The Hate U Give verkochten we goed. Mijn collega die de youngadultsectie leidt had dit boek, een prequel, dus groot ingekocht. Maar nu is nauwelijks bekend dat het is verschenen. Het gaat over een zwarte jongen uit een achterbuurt in Amerika. Hij is de zoon van een voormalig bendelid en wordt nu zelf vader. Je leest weinig youngadultboeken vanuit het perspectief van een heterojongen. Meestal is het hoofdpersonage een meisje en als het over een jongen gaat, heeft het dikwijls ook met lhbti te maken. Dat is bij dit boek niet zo.’

Hoe gaat het?

‘Wat geld betreft zou het fijn zijn als we open konden. De pot begint leeg te raken. Onlinebestellingen helpen wel, maar het is niet genoeg om het bedrijf staande te houden. Ook de werkdruk ligt hoog. Het is zwaar aan het worden.’

Daan van der Valk van De Vries Van Stockum in Haarlem

null Beeld Sabine Van Wechem
Beeld Sabine Van Wechem

‘Als de lockdown er niet was geweest, had ik Jaguarman van Raoul de Jong twintig keer beter kunnen verkopen dan nu. Het verhaal heeft me enorm geraakt. De Jong is 27 jaar als hij zijn biologische vader voor het eerst ontmoet. Hij gaat op zoek naar zijn roots in Suriname. Voor hem is het een ontdekkingsreis, maar voor de lezer ook. Je krijgt een beeld van Suriname dat heel anders is dan de clichés.’

Houden jullie het vol?

‘70 procent van onze bestellingen wordt inmiddels afgehaald. Dat scheelt ons in verzendkosten en tijd. We zitten nog steeds in de overlevingsstand. Elke minuut wordt benut. We zijn blij dat er omzet binnenkomt, maar die staat niet in verhouding tot wanneer de winkel open is. Gelukkig doe ik de boekhouding niet, ik zou gek worden. Het moet niet veel langer duren, maar dat heeft niemand voor het zeggen. Boekhandels lopen niet te koop met of ze dreigen om te vallen, maar ik heb veel contact met Haarlemse collega’s: iedereen maakt zich zorgen. De kosten blijven doorlopen. Het is onvermijdelijk dat boekhandels failliet zullen gaan als dit nog veel langer doorgaat.’

Anne Sluijs van Boekhandel Paagman in Delft

null Beeld Eva Faché
Beeld Eva Faché

‘Ik ben enthousiast over het debuut Een opsomming van tekortkomingen van Ine Boermans. Het gaat over een jonge vrouw die de staat van haar leven opmaakt. Ze heeft haar moeder jong verloren, ze loopt bij een psycholoog en blikt terug op de relatie met haar vader, die een narcistische man is. Het is literair en met droge, onderkoelde humor geschreven.’

Hoe gaat het?

‘We willen zo graag open. Dat er nu twee klanten in de winkel mogen, is een stapje in de goede richting. En het maakt dat we iets minder hoeven te fietsen. De dag dat we weer helemaal open mogen, moet snel komen. Voor ons allemaal. Ik maak me zorgen over al mijn collega-boekverkopers. Het zou verdrietig zijn als er straks een groot aantal winkels weg is.’

Evelijn de Jong van Boekhandel Dominicanen in Maastricht

null Beeld Eva Faché
Beeld Eva Faché

‘Onze tip in onderbelichte tijden is De atlas van overal van Deniz Kuypers. Het gaat over een Turkse vader die om economische redenen naar Nederland is gekomen. Hij voelt zich hier niet thuis, maar heeft dat gevoel ook niet meer in zijn geboorteland. Zijn zoon Deniz verhuist naar de Verenigde Staten en is bang om dezelfde vervreemding te ondergaan. Intiem en liefdevol geschreven, met rauwe randjes. Kuypers’ twee eerdere boeken zijn goed ontvangen, maar door de lockdown komt dit verhaal niet naar boven. De aandacht die we kunnen genereren gaat voornamelijk naar bestsellers, kleinere titels leggen het af. Juist de bredere boekhandel moet het ook van dit soort boeken hebben. We missen de interactie met de klant, waarbij je deze kleinere titels in een persoonlijk gesprek kunt aanraden.’

Blij weer klanten in de winkel te zien?

‘Ja, wij kunnen acht klanten per tijdslot toelaten en daar wordt grif gebruik van gemaakt. Het is fijn elkaar te zien, in de winkel of bij het afhaalloket. Maar elke week dat we langer dicht zijn, is frustrerend.’

Erik Vrieling van Waanders in de Broeren in Zwolle

null Beeld Sabine van Wechem
Beeld Sabine van Wechem

‘Mijn collega van de kookboekenafdeling ziet dat er veel brood wordt gebakken in coronatijd. In november is er een prachtig nieuw bakboek verschenen: Sodabrood uit eigen oven van Levine van Doorne en Freerk Bos. We hadden het groot ingekocht, omdat we dachten dat sodabroodbakken best eens een nieuwe trend zou kunnen worden. Het nadeel van gewoon broodbakken is dat het lang duurt vanwege het rijzen. Sodabrood rijst in de oven, waardoor je sneller een knapperig brood op tafel kunt toveren. Maar vanwege de lockdown ligt het op een grote stapel in de winkel en weet niemand dat het er is. Je zou bijna willen dat klanten met een drone door de winkel zouden kunnen vliegen om te zien welke boeken we hebben.’

Hoe gaat het?

‘We missen onze klanten. De kerk waarin Waanders is gevestigd, voelt nu zo groot en leeg. Wij boekverkopers houden niet alleen van boeken maar ook van mensen.’

Monique Eskens van De Drvkkery in Middelburg

null Beeld Eva Faché
Beeld Eva Faché

‘Onze tip is het boek De rivier van Karl Marlantes. Het is in oktober verschenen. Toen liep het goed, maar met de lockdown viel de verkoop abrupt stil. De auteur is bekend van Matterhorn, over de Vietnamoorlog. Dit is ook prachtig. Het gaat over een zus en twee broers die begin 20ste eeuw vanuit Finland naar het westen van Amerika verhuizen en terechtkomen in de houtkap en visserij. Het is een familiekroniek en een stuk sociale geschiedenis. Voor wie van lekker dikke romans houdt, is dit een aanrader.’

Hoe gaat het bij jullie?

‘We zijn druk bezig geweest de winkel klaar te maken om weer klanten te ontvangen. We hebben geschilderd, gepoetst en gesopt. Vriendinnen reserveren een tijdslot om samen te komen struinen tussen de boeken. We zijn er blij mee en hopelijk zorgt het voor wat extra omzet.’

Erwin de Vries van Boekhandel Godert Walter in Groningen

null Beeld Sabine van Wechem
Beeld Sabine van Wechem

‘Herkomst van Saša Stanišic is een autobiografische roman die werd bekroond met de Deutscher Buchpreis 2019. De schrijver vluchtte als 14-jarige jongen uit Bosnië en kwam als migrant in Duitsland terecht. Hij gaat op zoek naar zijn wortels en vindt die bij zijn demente grootmoeder. Het boek is bijzonder vanwege het prachtige taalgebruik en vooral ook het verrassende einde. Ten onrechte hebben we dit nog amper verkocht.’

Redden jullie het als kleine boekwinkel?

‘Ja, wij hebben een vaste, trouwe klantenkring die ons steunt. Prettig aan het afhaalloket is dat je elkaar weer spreekt. Want laten we wel wezen: klanten zijn een belangrijke informatiebron. Zij geven ons ook tips over bepaalde titels.

‘Ik heb Duits gestudeerd en deze tijd herinnert me aan de jaren tachtig in de DDR. Ik ben daar destijds meerdere keren geweest. Daar moest je ook winkelen in de boekhandel met een mandje, er stonden rijen voor de bakkerij en er werd gepoogd controle over mensen te houden. De parallellen dringen zich op.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden