DETROIT IN DE POLDER

Onlangs kwamen drie albums uit met de ouderwetse Detroit techno sound. Nota bene: van Hollandse bodem. 'Voor de betere Detroit techno moet je nu juist niet in Detroit zijn.'..

'Je hebt techno en je hebt Detroit techno.' Producer Aardvarck oftewelMike Kivits (40) is daar stellig in. Waar het verschil 'm dan in zit?'Soul. In dat spul uit Detroit zit zo'n diepe emotie, dat hoor je in geenenkele andere techno.'

De dance-leek zal dit in de oren klinken als oud-testamentischehaarkloverij - de technobeat is immers door vieren te delen, of hij nou inDetroit is geproduceerd of niet. Maar de ware puristen van de onversnedentechno uit deze Amerikaanse industriestad zullen deze woorden koesteren alswaren ze op een bergtop in steen gehakt. Kivits: 'Detroit techno is eengenre op zichzelf.'

Kan er over de betekenis van deze woorden nog worden getwist, feit isdat eind jaren tachtig uitgerekend in de verloederde industriestad Detroitfuturistische computermuziek werd gemaakt die de muziekwereld op zijn kopzou zetten. 'Zowel de gabber van Paul Elstak als de dwarse ambient vanAphex Twin zijn rechtstreeks te herleiden tot Detroit techno', zegt Marselvan der Wielen (32) van het Amsterdamse technolabel Delsin. 'Het was debrug tussen de doordachte elektronica van Kraftwerk uit Europa en de rauwefunk van de zwarte Amerikanen.'

Nog altijd worden technoproducers over de hele wereld beïnvloed doordie 'even abstracte als dromerige Detroit-sound' (Kivits) - tot in deHollandse zolderkamers aan toe. Daar misschien zelfs wel meer dan waar danook; vaker nog dan om de trance van DJ Tiësto en consorten wordt Nederlandgeroemd om de uitmuntende techno in onvervalste Detroit-traditie. Hetsuccesvolle debuutalbum Future history van Joris Voorn bijvoorbeeld. OfCult Copy, het album van Aardvarck dat deze week verschijnt, en hetverzamelalbum Planet Delsin dat ter ere van de 50ste release van het labelop de valreep van 2005 verscheen. En straks ongetwijfeld ook hetdebuutalbum Late night driving van het Rotterdamse duo Duplex (ChrisCallahan en John Matze) dat over twee weken uitkomt op het Rotterdamselabel Clone, gevolgd door een optreden in de prestigieuze Londense clubFabric op zaterdag 21 januari.

'Een mix van melancholie én funk', dat is wat Detroit techno ook nu nogzo onweerstaanbaar maakt volgens Callahan (33). 'Want zo'n combi hoor jemaar zelden in muziek.' Na een bezoek aan the motor city, een naam uit detijd dat de auto-industrie er nog floreerde, begrijpt hij ook waarom diemuziek uitgerekend hier vandaan komt. 'Wat een puinzooi, zeg. Overal staanhalf ingestorte gebouwen en lege fabriekshallen en daartussen wonen gewoonmensen. Vandaar dus dat die techno zo melancholisch klinkt.'

Niet dat alles wat uit Detroit komt nou meteen geweldig is, of dat erin de rest van de wereld geen goede Detroit techno zou worden gemaakt, zegtVan der Wielen (nooit in Detroit geweest - waarom zou hij ook: 'Het is ertoch een puinhoop?'). 'Sterker nog, voor de betere Detroit techno moet jetegenwoordig juist niet in Detroit zijn.'

Je hoeft er niet te zijn geweest om die muziek te begrijpen, zoondervond Kivits vorig jaar na een bezoek. 'Het was alsof ik een film zagnadat ik het boek al had gelezen - ik kende de plot al.' Want dat is hetmooie van Detroit techno, 'het gevoel is herkenbaar voor zowel een blankjochie uit Den Bosch, zoals ik, als voor een ploeterende zwarte uit degetto's - wat toch weer heel anders is dan een Hollandse rapper die ookopeens over het getto begint'.

Kivits had het halverwege de jaren negentig zelfs gehad met alles uitDetroit. 'Laten we eerlijk zijn, na Carl Craig is daar toch amper nog ietsfatsoenlijks gemaakt.' Maar omdat hij die muziek toch miste, besloot hijhet dan maar zelf te gaan maken. 'Waar dacht je dat die titel Cult copyvandaan komt. Ik heb nooit de intentie gehad om een origineel album temaken.'

Al ging hij nou ook weer niet de studio in met 'het idee Detroit eenseven door de mangel te halen'. Maar telkens als hij in een bepaalde bui was- 'een aangename droefheid' - maakte hij als vanzelf dit soort nummers. Datdie uiteindelijk op één plaat zouden komen te staan, dat wist hij zesjaar geleden ook nog niet.

Toch is Cult copy naast een nostalgisch eerbetoon ook een eigentijdseinterpretatie. Want waar het gebruiken van samples taboe was onder puristenals Derrick May, daar bestaat het album van Kivits geheel uit samples.'Straks gaat het nog zover dat je alleen echte Detroit techno kunt makenop de stoel waar Derrick ook op zat begin jaren negentig.' Wat hem noujuist zo aantrekt in de muziek uit die tijd is dat enorme gevoel vanvrijheid. 'Die jongens werkten eigenlijk met apparatuur die door iedereenwas afgedankt. Maar de drang om te vernieuwen was te sterk.' Wel maaktKivits ook muziek op 'oude meuk'. Immers, 'meer knoppen betekent nietaltijd meer gevoel'.

Ook Van der Wielen blijft niet steken in nostalgische zwijmelarij. Zoverschijnt op Delsin naast techno ook broken beat, ambient en house -uiteraard wel gekleurd met een likje Detroit techno. 'Het is tijdlozemuziek. Over tien jaar zullen er nog steeds producers zijn die er doorworden beïnvloed.' En Van der Wielen kan het weten; op zijn feesten ziethij steeds vaker kids rondlopen die nog op de kleuterschool zaten toen erin de studio's in Detroit al volop werd geëxperimenteerd. Kivits:'Iedereen die van house of techno houdt, komt vroeg of laat bij Detroituit.'

Maar een hype zoals de eighties-revival of de electro-rage zal er nietsnel ontstaan rond Detroit techno, meent Callahan. 'Gelukkig ook maar. Hetis eigenlijk een beetje a-modieuze muziek. Er hoort niet echt een bepaaldsoort feestjes bij, of mode en dat soort onzin. Daarvoor is het toch teveel een gevoels-ding.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden