Detail als onderscheid

Zijn modeblog, The Sartorialist, heeft de status van stijlbijbel. Nu is er een fotoboek. Scott Schuman richt zijn camera op de voorbijganger met zelfvertrouwen....

Voor velen zal het goed voelen: The Sartorialist in boekvorm. Een van de populairste modeblogs van dit moment had op internet al de status van stijlbijbel – één die niet zozeer het Woord, maar vooral het Beeld verkondigt – maar kreeg onlangs ook de fysieke, tastbare vormen van het boek der boeken. Klein maar kloek (215 pagina’s) – met veel foto’s en weinig tekst, zoals we van de blog gewend zijn – ligt het nu in menige boekwinkel te wachten op nog meer volgelingen.

Die zullen ongetwijfeld komen. Zij die tot nu toe verstoken zijn gebleven van de ‘sartorialistische’ kledingadviezen op internet van de Amerikaan Scott Schuman (41), oftewel diens handreikingen op het gebied van stijl en goede smaak, kunnen alsnog gegrepen worden door zijn gebundelde foto’s – al was het alleen maar omdat ze zich in eerste instantie vertwijfeld afvragen waarnaar ze nu eigenlijk kijken: naar een boek over mode of een boek over fotografie?

Het antwoord is: naar beide. Schuman, die jarenlang in de kledingindustrie werkte als verkoper bij modehuis Valentino, maar op zeker moment, zoals hij al in tientallen interviews heeft verteld, de mode van de catwalk niet langer kon rijmen met die van de straat, begon precies vier jaar geleden met het fotograferen van wat hij op die straat tegenkwam. Niet in de eerste plaats modellenmagere mensen met mooie (lees: dure) kleding, maar bijzondere (lees: normale) mensen met een speciaal gevoel voor stijl, die niet per se à la mode hoeven te zijn.

Bebaarde bikers met mooie jasjes, oude dames met perfecte kleurencombinaties, verlegen tieners met die speciale ‘je ne sais quoi’-kwaliteit. Vaak gaat het Schuman niet om de gehele outfit, maar om een detail, of om de algehele uitstraling van mensen die niet de ideale maten hebben maar wel de ideale houding: zelfvertrouwen.

Met een digitale camera schuimt hij de straten van de modieuze wereldsteden af (voornamelijk New York, Parijs, Milaan, Londen), op zoek naar onbekende, en stiekem ook wel naar veel bekende, mensen die hem opvallen. Het fotograferen leerde hij zichzelf.

Wie op zijn site terugbladert naar die allereerste foto’s (in het boek staan alle foto’s, behalve die hele vroege, dwars door elkaar heen) en ze vergelijkt met die van het laatste jaar, ziet meteen hoe Schuman zich heeft ontwikkeld, zowel wat betreft zijn mode-oog als zijn fotografische stijl.

In den beginne was er de Man. In pak, met een das en manchetknopen, en heel soms een frivool gekleurd overhemd – conservatief maar wel met zwierige klasse. Pas twee maanden later kwam de vrouw, gekleed naar het evenbeeld van de man: in legerkleurige jas en spijkerbroek, het haar weggestopt onder een grijze muts. En Schuman noemde haar ‘The Sartorialiste’.

Ook de fotografie van die eerste periode zou je met recht conservatief mogen noemen. Rechttoe-rechtaanportretjes zijn het, heel klassiek, een beetje stijf en een beetje saai.

Toch heeft The Sartorialist vanaf dat prille, aarzelende begin een enorme aantrekkingskracht uitgeoefend op mensen, uit zowel de mode- als de gewone wereld. In korte tijd groeide de site uit tot een heus bedevaartsoord, met duizenden bezoekers per dag en honderden fans die bijkans op elke foto reageren met ‘I loooove you, Scott! You’re the best!’.

Schumans foto’s zijn zeker verbeterd. Natuurlijk, avontuurlijk of baanbrekend worden ze nooit. Ze blijven in dienst staan van zijn kritische kijk op eigen stijl, die het herkenbaarst is wanneer hij voortdurend aan zijn zelfverzonnen formule vasthoudt. Maar in de loop der jaren heeft hij duidelijk meer zelfvertrouwen gekregen. Zijn beelden, nu van evenveel vrouwen als mannen, zijn groot van formaat, haarscherp, zodat elk afzonderlijke detail, zo belangrijk om je te onderscheiden van de massa, duidelijk zichtbaar is.

Bovendien is hij zichtbaar meer aandacht gaan besteden aan de achtergrond en omgeving waartegen en waarin hij zijn ‘modellen’ vastlegt. Zo werd een jonge Londenaar met new wave-krullen en bruine loafers geheel in stijl gefotografeerd tegen een bakstenen muur en een jaren tachtig aandoende poster. Er is een jongen in zwarte capuchontrui met witte betekening tegen een achtergrond van graffiti, een vrouw die stralend rustpunt is te midden van rennende mensen.

Dat zijn fotografisch knappe beelden. En mijlenver verwijderd van het broddelwerk van de talloze navolgers die The Sartorialist inmiddels op internet heeft. In zijn genre staat hij, samen met zijn Parijse equivalent Garance Doré (met wie Schuman overigens sinds enige tijd een relatie heeft), op eenzame hoogte. Zijn werk wordt zelfs vertegenwoordigd door Danziger Projects, niet de minste New Yorkse galerie.

Dit alles moest wel leiden tot een boek: hét bewijs dat zijn werk ook zonder het licht van een computerscherm overeind kan blijven. En dat doet het. Het blijft heerlijk: mensen kijken, zeker door de lens van Scott Schuman.

Alleen: wat jammer van die blurps ter aanbeveling van zijn nieuwste project. The place to be séen!, roept sterfotograaf Mario Testino op een knaloranje sticker op de voorkant van het boek. En achterop staan uitspraken van andere stijlvolle beroemdheden die zich veel duurdere kleren kunnen veroorloven dan de doorsnee stijlvolle man of vrouw van de straat.

Wellicht als tegenwicht plaatste Schuman een foto van Julie, een mooie onbekende vrouw die er, ondanks het feit dat haar ene been korter is dan het andere (wat niet blijkt uit de foto, maar uit de tekst), prachtig uitziet. Voor haar heeft Schuman oneindig veel respect – en terecht. Maar had die Julie dan toch gevraagd om een blurb, in plaats van Carine Roitfeld van de Franse Vogue. Dan was de kloof tussen catwalk en straat, tussen tijdschrift en huiskamer, weer een beetje meer geslecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden