DESORIËNTERENDE BLIK

Is er dan echt helemaal niets dat Sonia gelukkig kan maken? Gloort er nooit een greintje hoop in haar leven?...

Dit soort vragen dringt zich op bij het kijken naar Transe van de Portugese regisseur Teresa Villaverde. Helmaal niets blijft Sonia bespaard. Nadat ze haar vrienden en familie in St.-Petersburg heeft achtergelaten om in het Westen de welvaart te vinden, beweegt Sonia zich van drama naar drama. Via Italië belandt ze in Portugal, waar ze eindigt als een rechtloos seksspeeltje in de vrouwenhandel. Daar moet ze zich dagelijks laten vernederen om te kunnen overleven.

Transe is de vijfde film van Villaverde, wier overrompelende debuut A idade maior haar in 1992 al de status van belangrijk Europees auteur opleverde.

Sindsdien is haar compromisloze en heftige werk soms wel en soms niet in Nederland te zien – wat vooral veel zegt over de gebrekkige filmcultuur hier te lande.

Transe, door het Filmmuseum uitgebracht, verbeeldt niet zomaar de neergang van een vrouw. In een van de eerste shots zien we dat de lucht boven een ijsvlakte plaatsmaakt voor de aarde. Die desoriënterende blik bepaalt de toon van Villaverdes regiestijl, waarin rauw realisme en lyriek als vanzelfsprekend naast elkaar staan.

Door deze aanpak ontstaat een desolate, vervreemdende wereld. Het rijke Westen verandert gaandeweg van een utopie in een uitgewoond bordeel.

Opmerkelijk genoeg biedt Villaverdes blik op de onderkant van de beschaving niet louter sombere bespiegelingen. Juist door het gemis aan warmte en schoonheid steken deze positieve, zachte krachten via een omweg toch de kop op. Ze zijn niet te zien, maar wel degelijk voelbaar. Zoals heimwee beelden van thuis kan oproepen. Op dat moment wordt Transe tovenarij. RO

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden