Designspektakel: opvallen verplicht

Vroeger werden kopers op 's werelds grootste designevenement nog 'gewoon' verleid met een glas prosecco. Nu is er meer nodig om in Milaan op te vallen tussen de ruim 2.500 ontwerpers.

Bezoekers lopen langs skelet poppen van Glas Italia tijdens de jaarlijkse Salone del Mobile designevenement in Milan in 2013. Beeld anp

Met presentaties van meer dan tweehonderd designlabels en producten van ruim 2.500 ontwerpers begint dinsdag in Milaan het grootste designspektakel van de wereld. Op deze Salone del Mobile worden naast meubels inmiddels ook de nieuwste auto's, computers, fotocamera's en zelfs modeaccessoires als zonnebrillen gelanceerd. Niet alleen het kolossale beursgebouw aan de rand van Milaan wordt een volle week bezet door tijdelijke pop-up showrooms, ook de kunstgaleries en statige stadspaleizen in het monumentale stadshart, de leegstaande keldertjes en zelfs morsige fabriekshallen in de buitenwijken doen mee.

Die merken, ontwerpers, academies en magazines hebben maar één doel: het verkopen van hun product. Vroeger was dat simpel. Er werd een beursstand gehuurd waar alle producten netjes stonden uitgestald. Wie echt wilde opvallen deelde gratis koffie - of beter, prosecco - uit. Inmiddels is opvallen steeds lastiger. Een originele presentatie is vereist. Drie Nederlandse ontwerpers gooien het daarom over een heel andere boeg.

'Ik bied een alternatief voor massaproductie'

Wie: Floris Wubben

Wat: Low Tech Crafts, een demonstratie van drie zelfgebouwde productiemachines

Waar: voormalige autogarage in een industriegebied

Hoe: 'Ik heb geen kant-en-klare producten ontworpen, maar drie machines die door handkracht worden aangedreven. Ik wil hiermee een alternatief bieden voor massaproductie en ook voor het 3D-printen, waarbij van tevoren vaststaat hoe het eindresultaat eruitziet. Drie keer per dag ga ik hiermee op vaste tijden producten maken. Bij The Globe Project bijvoorbeeld draai ik op een plateau een bol van porselein dat is geglazuurd maar nog niet afgebakken. Tegelijkertijd ga ik met een gasbrander over het oppervlak. Door de hitte spatten er stukjes porselein vanaf. Na het afbakken ontstaat een lampenkap met een grillig patroon, wat weer een bijzonder lichteffect geeft. Of ik hamer een plak klei in een houten cilinder over een profiel, zodat een schaal ontstaat met een gekartelde, opstaande rand; elke klap vormt een nieuwe kartel.

Hoe de producten eruitzien, is afhankelijk van hoe de machines worden bediend en van de eigenschappen van de materialen. Kleine onregelmatigheden in het porselein zorgen voor het grillige patroon op de lampenkap. Mijn keramische objecten zijn weliswaar van zichzelf al mooi, maar worden nog bijzonderder als je ziet hoe ze worden gemaakt.'

'Statement tegen verspilling op deze beurs'

Wie: Workmates, een gelegenheidscollectief van Rick Tegelaar, Roos Meerman, Casper Tolhuisen, Klaas Kuiken en Joris de Groot; allen afgestudeerd aan Kunstacademie Artez Arnhem

Wat: Good News, een gratis krant van 40 pagina's die in een oplage van 22 duizend door de ontwerpers wordt verspreid

Waar: 'Op elke straathoek in Milaan'

Hoe: 'Ons doel in Milaan is nieuwe samenwerking zoeken met producenten, merken of architecten', zegt Rick Tegelaar. 'Dus laten we geen meubels zien, maar creëren wij ontmoetingen. Daarvoor moeten we zichtbaar zijn. Vandaar een krant. Die delen we uit op strategische plekken, maar we maken ook afspraken om de krant persoonlijk te overhandigen aan potentiële partners. Daarbij, een krant is een effectieve manier om te laten zien hoe we werken, met fotoreportages van onze studio's en een essay van designcriticus Ed van Hinte. De krant heet Good News, omdat we positieve energie willen uitstralen. Tegelijkertijd straalt een krant urgentie uit. Niet de hele week passief naast je lamp of stoel staan, maar erop uit. We gaan onze ideeën als ouderwetse krantenjongens aan de man brengen.'

Beeld Boudewijn Bollmann

'Met onze krant creëren we ontmoetingen'

Wie: We Make Carpets, een collectief van Marcia Nolte, Stijn van der Vleuten en Bob Waardenburg, drie alumni van de Design Academy Eindhoven

Wat: Kneeling, een tijdelijke installatie van twintig vloerkleden vervaardigd van wasknijpers, stoepkrijt en andere wegwerpproducten

Waar: Een leegstaande kantoorruimte in een buitenwijk

Hoe: 'We maken twintig kwetsbare vloerkleden van bijvoorbeeld afwassponsjes, satéprikkers en - uiteraard - pasta die slechts één week blijven liggen', zegt Marcia Nolte. 'De grootste is 5 bij 4 meter en is gemaakt van rietjes; de kleinste is 50 bij 40 centimeter en is van nietjes. Het patroon waarin deze consumptieartikelen worden gelegd, verzinnen wij te plekke. Daarvoor liggen we een week lang op onze knieën. Werden alle producten in Milaan maar met zoveel aandacht gemaakt. Maar na afloop gaat alles bij het afval. We verkopen geen product, maar maken een kritisch statement over de verspilling en vluchtigheid van deze designbeurs, waar elk jaar weer duizenden nieuwe tafels en stoelen worden gepresenteerd waarvan je je kunt afvragen of er wel behoefte aan is. De presentatie is een samenwerking met kunstcentrum MU uit Eindhoven. We hopen dat ook andere musea of galeries ons vragen voor een expositie. Commerciële opdrachten als het inrichten van etalages of de vormgeving van een modeshow zijn ook welkom. En als iemand een wandkleed van schuursponsjes wil kopen, kan dat natuurlijk ook.'

Hoogtepunt

De Salone del Mobile in Milaan is het jaarlijkse hoogtepunt voor de interieurbranche. Ook dit jaar is Nederland goed vertegenwoordigd op dit designextravaganza. Het succesmerk Moooi van Marcel Wanders toont een samenwerking met de wereldberoemde fotograaf Rahi Rezvani. Het immer kritische platform Droog zoomt in op het vaak onzichtbare maakproces van alledaagse producten met de lancering van decoratieve schroefjes en moertjes. Nu al spraakmakend is de presentatie Eat Shit van de nieuwe studierichting Food Non Food aan de Design Academy Eindhoven. Met serieuze prototypes en ludieke proefballonnetjes worden onvermoede kwaliteiten van poep en pies onderzocht.

Salone del Mobile 14 t/m 19 april op diverse locaties in Milaan

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden