Derde van Dre

Dr. Dre is de baas van de hiphop, naar eigen én andermans zeggen. Nu komt z'n derde album uit, Compton. Dre's invloed op een rij.

Dr. Dre en Snoop Dogg. Beeld FilmMagic, Inc

Kon hij het nog, was de vraag zes jaar na zijn klassieke debuut The Chronic uit 1993? 'Dr. Dre is the name and I'm ahead of my game', was het klinkklare antwoord van Dr. Dre met het album 2001 (uit 1999). Ook dat werd een instantklassieker, die qua populariteit het hiphopgenre ver oversteeg - probeer maar een huisfeestje te vinden waar niet minimaal een keer Still D.R.E. of The Next Episode voorbijkomt.

Nu stellen we de vraag opnieuw: kan hij het nog? Deze keer zijn we alleen zestien jaar verder. De 50-jarige muzikant, geboren als André Young in achterstandswijk Compton, Los Angeles, kondigde afgelopen weekend zijn derde album aan, dat morgen al verschijnt. Dre raakte het afgelopen jaar geïnspireerd tijdens het opnameproces van de film Straight Outta Compton, de langverwachte biopic over zijn invloedrijke rapcrew N.W.A. (Niggaz Wit Attitudes, met Ice Cube en Eazy-E). De release van Compton valt een week voor de filmrelease in de Verenigde Staten.

Wat kunnen we verwachten? Bekend is in ieder geval dat Snoop Dogg, Eminem en Kendrick Lamar meedoen. Ook weten we dat Dre tevreden is met het resultaat. Detox, een eerder aangekondigde opvolger van 2001 was al af, maar de releasedatum werd keer op keer uitgesteld, totdat het resultaat uiteindelijk in zijn geheel in de prullenbak verdween. 'Detox was gewoon niet goed genoeg. Ik voelde 'm gewoon niet', verklaarde Dre achteraf.

Compton voelt hij wel, dus dat belooft wat, want hij zat zelf achter de knoppen. Laten we vooral niet vergeten dat Dr. Dre, naast rapper en de man achter de koptelefoons Beats, zich met recht de grootste hiphopproducer uit de geschiedenis kan noemen. Hij lanceerde als labelbaas en producer de carrière van talloze artiesten. We zetten vier van zijn invloedrijkste albums op een rij, om te illustreren hoe groot de invloed van producer Dre is geweest op de popgeschiedenis.

Bekijk hieronder de trailer van de film Straight Outta Compton.

Snoop Dogg - Doggystyle (1993)

Snoop Dogg is al te horen op The Chronic uit 1993. Niet lang daarna komt Snoop met zijn eigen debuut, uitgebracht op het door Dr. Dre opgezette label Death Row. De productie komt onmiskenbaar van Dr. Dre. Het toverwoord: G-funk. Een geluid wezenlijk anders dan de populaire agressieve sound van hiphopgroepen uit die tijd.

De stijl die Dre op The Chronic en Doggystyle introduceert, is vriendelijker. We horen lome, laidback beats, die zijn gestoeld op jarenzeventigfunkhits van James Brown en George Clinton. De beats en breaks worden niet alleen gesampeld, Dre laat baslijnen en drumpartijen door muzikanten naspelen in studio, waardoor ze meer klinken als een geheel, niet als knip-en-plakwerk.

Naast goede kritieken wereldwijd, wordt Doggystyle het eerste debuutalbum ooit dat in één keer binnenkomt op nummer 1. De grote massa omarmt Snoop, die tot op de dag van vandaag een grote popster is gebleven.

Beeld X

Eminem - The Slim Shady LP (1999)

'Toen ik Eminem voor de eerste keer hoorde, wist ik maar een ding uit te brengen: Vind hem. Nu!' Dre treft geen stoere rapper, maar een iele, wat verlegen jongen uit Detroit. Een blanke rapper met witgeverfde haren, niet per se het prototype popster. Met zijn kenmerkende, geknepen stemmetje van Eminems enigszins geflipte alter ego Slim Shady moet Dre iets anders verzinnen dan het zonnige West Coast-geluid. Geen probleem, hij heeft genoeg ideeën, zo blijkt. Bij hun eerste ontmoeting in de studio wordt volgens de overlevering Eminems doorbraakhit My Name Is binnen een uur geschreven.

Dre vindt in Eminem een nieuw maatje. In de videoclip van Without Me beroven ze verkleed als Batman-enRobin-achtig duo een kind van zijn cd. Tot zover je street credibility, zou je zeggen, maar voor Dre telt maar één ding: de muziek.

Beeld X

50 Cent - Get Rich or Die Tryin' (2003)

Was Snoop nadrukkelijk West Coast en kwam Eminem van een woonwagenkamp bij Detroit, met 50 Cent krijgt Dre te maken met de G-Unit, de rapcrew uit New York, aan de oostkust van de Verenigde Staten. 50 Cent wordt door Eminem ontdekt na het compilatiealbum Guess Who's Back. Hij laat Curtis Jackson, zoals 50 Cent echt heet, invliegen naar het kantoor van Dre in Los Angeles om een miljoenencontract te tekenen bij Aftermath, het label dat hij is gestart nadat hij is weggegaan bij Death Row. Met het contract met 50 Cent komt ook het miljoenensucces: met het album Get Rich or Die Tryin' produceert Dre weer een wereldwijde mainstreamhit. Ook uit de koker van Dre: In Da Club (inderdaad, die ja: go, go, go, go shorty, it's your birthday). Stoere teksten, dansbare beats en een zachtmoedige flow maken van 'fifty' een beetje een rapper-voor-jong-en-oud.

Beeld X

Kendrick Lamar - Good Kid m.A.A.d city (2012)

Met Kendrick Lamar zijn we weer terug in Compton, waar Dre net als Lamar opgroeide tussen de drugsdealers. Dr. Dre neemt de jonge Kendrick onder zijn hoede en staat als 'executive producer' nadrukkelijk vermeld op deze moderne hiphopklassieker. Geen party's in da club en geen geflipte alter ego's. Nee, Lamar en Dre snijden opnieuw een geheel nieuw hiphophoofdstuk aan. Good Kid is een intelligent en contemplatief conceptalbum over het opgroeien in een achterstandswijk, waar jonge jongens gebukt gaan onder armoede en groepsdruk. Geweld wordt niet verheerlijkt, zoals dat gebeurde in de gangsterrap uit de jaren negentig. Over de weg die Dr. Dre heeft gekozen op Compton is nog niets te zeggen. Laten we hopen op een Next Episode.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden