'Denk na waar je heen wil'

Radiocoaches als Pierre Papa trainen deejays, presentatoren, nieuwslezers en producers...

Pierre Papa (39) was radiomaker en is sinds 2005 is een van de weinige radiocoaches in Nederland. Zijn inspirators: Jeroen van Inkel en Frits Spits. ‘Je bent zo goed als je laatste show.’

Kan iedereen radiomaken?

‘Het moet er wel in zitten. Je moet creatief zijn en de kunst van het inhouden snappen. Less is more, zeg ik altijd. Je moet nadenken over waar je naartoe wilt, je goed concentreren. Radio maak je niet voor jezelf, je bent aan het communiceren met je luisteraar.’

Wat doet een radiocoach?

‘Ik train deejays, presentatoren, nieuwslezers en producers van radiostations. Daarnaast adviseer ik programmadirecties en geef ik masterclasses en workshops. Ik werk onder meer voor rockstation Kink FM en FunX Radio, het publieke jongerenstation van de Randstad.’

Er zijn zo’n vier radiocoaches in Nederland, zeg je. Waarom zo weinig?

‘Het is een vak in wording. De radiowereld wordt professioneler, het is steeds meer big business. Meer dan voorheen draait het om luistercijfers en moet er zendtijd voor reclame worden verkocht. Sinds kort is er zelfs een studie radiomanagement. Daar ben ik heel blij mee, ik wou dat ze dat hadden gehad toen ik naar school ging.’

Wat leer jij mensen uit het radiovak?

‘Naast de technische basis, zoals het netjes volpraten van de intro van een plaat, ademhaling en gebruik van stem, draait het vooral om authentiek zijn: presenteren vanuit jezelf. Het begint bij lef; durven doen. Dat je als presentator bijvoorbeeld net wat andere vragen stelt dan normaal. En het draait om discipline. Bij muziekradio, waar je als dj platen aan- en afkondigt, is het vooral belangrijk sfeer en gevoel over te brengen.’

Hoe breng je als radiomaker sfeer over?

‘Ten eerste door vanuit een flow te presenteren. Flow is een technische term, het gaat om de presentatie rond muziek. Je moet de vaart erin houden. Daarnaast kun je als radiomaker sfeer maken door het creëren van illusies. Door vormgeving, het inzetten van diverse geluiden en effecten. Bij Jeroen van Inkel kun je het idee hebben dat je in een rollercoaster zit, hij is heel snel met vormgeving. Hij is een van mijn inspirators. Net als Frits Spits trouwens, hij creëerde illusies met woorden.’

Wat heb jij hiervoor gedaan?

‘In 1992 ben ik professioneel als radiomaker aan de slag gegaan. Onder meer bij stadsradio Rotterdam, 3FM en City FM. Uiteindelijk ben ik als programmaleider bij FunX terechtgekomen. De directeur vroeg of ik jonge mensen zonder radio-ervaring wilde begeleiden. Ik had het nooit eerder gedaan, maar bleek het zo leuk te vinden dat ik ook buiten de FunX-deuren wilde kijken. In 2005 ben ik voor mezelf begonnen.’

Hoe coach je mensen die al langer radiomaken?

‘Bij de stations die me structureel inhuren, coach ik om de twee maanden de presentatoren en dj’s. Ik neem dan individueel fragmenten met ze door en bespreek waarom iets goed liep, waarom minder. Soms zit ik ook bij live-radioshows. Dan kan ik zien waarom iets fout gaat. Waarom een sidekick er niet helemaal bij is bijvoorbeeld: misschien is hij of zij te druk met telefoontjes.

‘Ook word ik uitgenodigd als er een try-out is van een nieuw radioprogramma. Normaal zijn er alleen try-outs van televisieprogramma’s, maar bij FunX doen ze het ook. Als de eerste aflevering start, hebben de presentatoren en programmamakers dan al een soort jas aan, waardoor ze zich zelfverzekerder voelen.’

Wat zijn je plannen?

‘Vorig jaar heb ik basistrainingen radiomaken gegeven op het Mediapark in Hilversum. Binnen een dag konden mensen een radioprogramma maken. Brainstormen, format bedenken, draaiboek maken, de presentatie voorbereiden. Daar wil ik meer mee gaan doen. Ook wil ik iets doen in het onderwijs, iets kunnen betekenen voor studenten in hun performance. De plannen zijn er.

‘Scouten vind ik ook leuk. Mensen begeleiden die vervolgens kunnen doorstromen. Ik was coach bij de Veronica Radioschool die 3,5 jaar heeft bestaan. Daar kwam ik Lex Gaarthuis tegen, die nu een ochtendprogramma heeft bij Slam!FM. Hij had toen al wat ervaring bij lokale omroepen en zat bij 100% NL, dat toen nog heel klein was. In het begin was hij sceptisch over een coach. Maar toen ik binnen dertig minuten doorhad wat zijn sterke en zwakke punten waren, had ik zijn respect. Hij zegt nu dat hij tijdens het presenteren mijn aanwijzingen nog wel eens in zijn hoofd terughoort.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden