Den Ojl is geen gezelligheidsmens

In 1975 kwam de Russische schrijver Joeri Nagibin (1920-1994) naar Rotterdam om de première bij te wonen van Kurosawa's film Dersu Uzala, waarvoor hij het scenario had geschreven; tijdens dit bezoek stelde hij alles in het werk om Bob den Uyl te spreken te krijgen....

Buiten de drie door hem gelezen verhalen ('Kreeften in blik', 'De man zonder kudde-instinct', 'De moordenaar') bespreekt Nagibin ook ander werk van Den Uyl. Zo haalt hij 'Vogels kijken' aan om te illustreren dat Bob een van onze beste verhalenschrijvers is. Daarbij wordt niet helemaal duidelijk hoe hij de inhoud van dit verhaal tot zich heeft genomen - uit de mond van het ambassadepersoneel wellicht of van de auteur zelf ?

Hoe het ook zij, Nagibins versie van 'Vogels kijken' vertoont weinig overeenkomsten met de originele tekst. Zoiets zaait twijfel over het waarheidsgehalte van zijn andere beweringen over Den Uyl: zou hij werkelijk hebben overwogen om zich van het honorarium voor de drie vertaalde verhalen in de Sovjet-Unie in de kleren te steken? Of om er een auto van te kopen?

Dit alles doet niets af (integendeel) aan de geweldige beschrijving van Nagibins ontmoetingen met de Rotterdamse schrijver, die maar niet wil begrijpen waar het enthousiasme van de hem onbekende Rus vandaan komt. Hij krimpt ineen bij elke vraag die hem gesteld wordt, geeft soms een snauw en ontwijkt directe antwoorden.

Op zeker moment beginnen de twee zelfs te kibbelen. 'De den Ojls zijn helemaal geen gezelligheidsmensen', meent Nagibin.

Toch blijft hij als betoverd door de schrijver met het 'onthechte gezicht', wiens lange magere gestalte bij Nagibin de vrees oproept dat hij wel eens zou kunnen worden meegevoerd door de vochtige wind die over het vlakke Nederlandse land waait: 'zodat mij het verlangen bekroop hem te verdedigen, af te schermen in een wereld, even gevaarlijk als het gebied in de voorste linie van de strijd'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden