Dekker wil dat NPO salarissen presentatoren bekendmaakt

Als het parlement erom vraagt, is de publieke omroep verplicht informatie te geven over de kosten van programma's en de salarissen van presentatoren. Staatssecretaris Sander Dekker (Media) schrijft dinsdag aan de Eerste Kamer dat die verplichting volgt uit de nieuwe Mediawet. Hij wil afspraken maken met de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) over de openheid van kosten. Maar de NPO blijft zich verzetten en is niet van plan te vertellen wat afzonderlijke programma's kosten, omdat dit 'de onafhankelijkheid van de publieke omroep in het geding brengt'.

Sander Dekker Beeld anp

Deze maand werd duidelijk dat 3FM-dj Giel Beelen niet alleen een jaarsalaris ontvangt van BNN-VARA van 440.000 euro, maar daar bovenop geld krijgt van de NPO voor promotie- en advieswerk. Hoge salarissen van omroepmedewerkers leiden tot afkeuring van een groot deel van de Tweede Kamer en staatssecretaris Dekker. 'Het is ons belastinggeld', reageerde de bewindsman op het inkomen van Beelen, 'dit soort exorbitante salarissen passen daar niet bij.'

Formeel weet 'de politiek' echter niet wie bij de omroepen wat verdient. Met de nieuwe Mediawet wilde Dekker daar verandering in brengen. De Eerste Kamer stemde vorig jaar in met de wet, maar bedong dat de staatssecretaris eerst aan juridische experts zou vragen hoe gedetailleerd de wet eigenlijk voorschrijft welke kosten de NPO bekend moet maken.

De NPO wil wel duidelijk maken wat die kosten zijn op het niveau van zender, net en genre - daar had een grote meerderheid in de Tweede Kamer ook om gevraagd. Staatssecretaris Dekker wil echter verder kunnen gaan en vragen naar specifieke kosten. 'Dan maakt het geen verschil of het daarbij gaat om een individueel programma, een contract of zoiets als het Koningslied', schrijft de bewindsman dinsdag aan de Eerste Kamer.

Hij heeft de afgelopen jaren steeds vragen van de Kamer gehad over de besteding van publiek geld aan de omroep. Maar om die vragen te beantwoorden en aldus de Kamer adequaat te informeren, had de bewindsman financiële gegevens nodig van afzonderlijke programma's. Zo kostte het Dekker naar eigen zeggen grote moeite te achterhalen wat precies de kosten zijn geweest voor de totstandkoming van het zogenoemde Koningslied ter gelegenheid van de inhuldiging van koning Willem-Alexander in 2013. Aanvankelijk noemde de NPO een bedrag van 150 duizend euro. Het bleek te gaan om 550 duizend euro, een bedrag dat de NPO principieel niet wil verantwoorden om politieke inmenging te voorkomen.

Tekst gaat verder onder de video

Wat verandert er in Hilversum door de Mediawet? (+)

De Mediawet van staatssecretaris Dekker bracht veel teweeg in Hilversum. Wat veranderde deze wet? Lees hier de analyse terug.

Hetzelfde overkwam de staatssecretaris toen hij geruchten wilde verifiëren over de tientallen miljoenen euro's die het contract kostte waarmee de NPO de uitzendrechten kreeg van de samenvattingen van voetbalwedstrijden in de eredivisie. 'Dat is heel stroef verlopen', zei Dekker in de Kamer. 'Er moet meer openheid gegeven worden, zodat ik de Kamer snel en in het openbaar kan informeren als zij om meer informatie vraagt.' De drie door Dekker geraadpleegde adviseurs geven een gemengd advies. Volgens de hoogleraren staats- en bestuursrecht Voermans van de Universiteit Leiden en Schilder van de Vrije Universiteit Amsterdam kan de staatssecretaris dat op programmaniveau ook gewoon doen. De publieke omroep heeft dan 'geen ruimte om informatie te weigeren of via geheimhoudingsclausules af te schermen'. Eerste en Tweede Kamer moeten immers kunnen nagaan of er belastinggeld over de balk wordt gegooid.

Onafhankelijkheid

Maar dat is altijd een interpretatie, stelt hoogleraar informatierecht Nico van Eijk van de Universiteit van Amsterdam. Dekker vroeg hem ook om een oordeel en Van Eijk stelt dat het het beste is om de overheid op zo'n groot mogelijke afstand van de publieke omroep te zetten. Alleen al vragen naar de kosten van een tv-programma of het salaris van een presentator wekt de schijn dat de overheid zich met de inhoud wil bemoeien, vindt Van Eijk. Een vraag van de Kamer om informatie ziet Van Eijk als 'een voorbode van toezicht'.

'We willen onze in de Mediawet verankerde onafhankelijkheid tegenover overheid en politiek bewaren', reageert de NPO. Tegelijk vindt de publieke omroep 'verantwoording over de inzet van middelen een vanzelfsprekendheid'. Het Commissariaat voor de Media ziet toe op de rechtmatige besteding van omroepgeld. 'Daarmee is wat NPO betreft de cirkel rond.'

Dinsdag was nog niet bekend wanneer het gesprek tussen Dekker en de NPO wordt gevoerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.