Decorstukken wél van Appel. . .

Kan een kunstenaar die bijna zo veel kunst produceert als een bakker broodjes bakt, (moedwillig) vergeten dat een werk van zijn hand is?...

Karel Appel sprak het stellige oordeel deze week uit over zes werken die Christie's van hem wilde veilen: drie werken op papier, twee decorstukken en een tapijt. Hij was getipt door Appel-expert Jan Nieuwenhuizen Segaar, die onraad rook toen hij de veilingcatalogus doorbladerde.

Alleen: Nieuwenhuizen rook één keer onraad en niet zes keer, zoals de kunstenaar. Lang niet iedereen kan Appel daarin volgen, en de eerste aanwijzingen voor het tegendeel zijn er al.

Schilderde de kunstenaar in de jaren vijftig echt géén decorstukken voor het café van Tom Manders, op het Amsterdamse Rembrandtplein? Het Parool van 24 april 1953 verraadt van wel. De kunstenaar staat er met een kwast in zijn hand voor een decorstuk van Tom Manders' café Saint Germain des Prés. 'Rechts ziet u hem die levendige wijk op de hem eigen wijze in felle kleuren neerzetten', staat in het begeleidende artikeltje.

'Die decors bij Christie's zijn zeker voor een deel van Appel', zegt beeldend kunstenaar Pier van Dijk, die als kind door zijn vader 'langs vele Cobra-kunstwerken werd gesleurd', en woensdag de bewuste krant uit zijn archief opduikelde. 'Ik ben destijds in Saint Germain des Prés geweest. Ik herken die twee decorstukken goed. Het café hing vol met dat soort afbeeldingen. Appel heeft ze met Tom Manders zelf in elkaar geflanst.'

Appel ontkent dat hij aan de stukken heeft meegewerkt en zegt dat hij voor de foto de kwast ter hand heeft genomen om reclame te maken voor het café van zijn vriend. Galeriehouder Nico Delaive, een goede vriend van Appel, gelooft hem: 'Appel vond het goed als Manders hem naschilderde. Misschien hadden ze een slok te veel op en probeerde Manders ook de handtekening van Appel na te schilderen. Waarom is anders geprobeerd de handtekening op een van die decorstukken weg te halen?'

Pier van Dijk heeft wel een idee: 'Het is een schnabbel geweest waar hij, denk ik, niet aan herinnerd wil worden. Hij zat in de contraprestatie, een voorloper van de BKR en dat was geen vetpot. Ik heb daar persoonlijke correspondentie over tussen Appel en de gemeente Amsterdam.'

Oud-kunsthandelaar en Appel-expert Jan Nieuwenhuizen Segaar denkt dat Appel zich gewoon niet meer herinnert dat hij sommige kunstwerken heeft gemaakt. 'Hij is een eersteklas artiest maar als mens vertelt hij soms dingen die helemaal niets meer met de werkelijkheid te maken hebben.

'Die twee vetkrijttekeningen die hij als vals bestempelde, dat zijn gewoon vingeroefeningen, aanloopjes voor schilderijen. Die maakte hij aan de lopende band. Dat kún je je ook niet meer allemaal herinneren. Appel moet zich niet willen herinneren, hij moet kíjken naar de kunstwerken. Als je goed kijkt zie je dat ze echt zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden