Rubriek De Week in Boeken

Debutant van inheemse afkomst drukt ­Amerika met de neus op de onaangename feiten

Ruim 500 jaar na Columbus is Amerika klaar voor een j’accuse.

De

Amerika denkt nog steeds dat het Amerika ontdekt heeft – of tenminste, een deel van (wit) Amerika denkt dat graag. Jaarlijks wordt er Columbus Day gevierd: een nationale feestdag die memoreert dat de ontdekkingsreiziger in 1492 in het terra incognita aankwam, en daarmee de aftrap gaf voor het moderne Amerika.

Maar de indianen waren er toch echt eerder. En er was een genocide voor nodig voordat the land of the free and the home of the brave kon worden gesticht.

Nu heeft Amerika Tommy Orange ontdekt. Orange is schrijver, vorige week debuteerde hij met zijn roman There There. En Orange is een indiaan.

‘Een verbazingwekkend literair debuut’, twitterde auteur Margaret Atwood. Recensenten bedolven het boek onder superlatieven: ‘baanbrekend’, ‘essentieel’, ‘verrassend ambitieus en ontroerend’. En wie naar Books are Magic toog, een boekwinkel in Brooklyn waar Tommy Orange zijn eerste openbare interview gaf in een lange tournee, stuitte op een bijzonder tafereel: een volle zaak die de debutant bij binnenkomst trakteerde op luid gejoel en gejuich.

De sensatie wordt veroorzaakt doordat Oranges roman pijnlijk goed is geschreven (‘ritmisch proza’, ‘oog voor detail’, ‘intieme karakterstudies’), maar ook vanwege het delicate onderwerp. There There is een meeslepende, wanhopige geschiedenis van moderne Native Americans die proberen een leven op te bouwen in de steden. En wordt voorafgegaan door een bijtende proloog.

Daarin houdt Orange de Amerikaanse lezers voor hoe het zo geliefde Thanksgiving in de 17de eeuw is ontstaan: als een uitbundig feestmaal om ‘succesvolle slachtpartijen’ op indianen te vieren, ‘wier hoofden door de straten geschopt werden alsof het voetballen waren’. En daarin legt hij uit hoe Amerika erin is geslaagd de oorspronkelijke bewoners goeddeels uit te wissen: eerst door ze massaal om te leggen, dan door de geschiedenis te verdraaien.

Hoe hij zich voelt onder het succes, wordt hem in de boekwinkel in Brooklyn gevraagd. ‘Ik voel me zoals toen ik hoorde dat Trump tot president was verkozen’, zegt hij: ‘Het is niet waar! Het is toch waar! Nee, dit kan niet waar zijn!’

Maar het is waar. Amerika is klaar voor een j’accuse ­– of tenminste, een deel van (wit) Amerika is er klaar voor, ruim vijfhonderd jaar na Columbus. En Orange is een te groot talent om zich te laten uitwissen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.