De zwarte stormtrooper zal ons verlossen

Wekelijks nemen de cultuurspecialisten van de Volkskrant stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst. Deze week: Bor Beekman.

De Egyptenaren zijn te bleek. Althans, zo luidde de kritiek op internet, over het filmepos Exodus: Gods and Kings, dat vanaf 18 december te zien is in de Nederlandse bioscoop. De rol van Mozes wordt gespeeld door Christian Bale, ex-Batman. Ook de overige voorname rollen in de Bijbelvertelling zijn vrijwel allemaal vergeven aan acteurs met een Kaukasisch uiterlijk.

'Een film met dit budget valt niet te maken met een hoofdrolspeler die Mohammed zus en zo heet', verdedigde filmveteraan Ridley Scott zijn cast, in Variety. 'Ik zou de financiering niet rond krijgen.' Fox-baas en Exodus-distributeur Rupert Murdoch sprong bij, op Twitter. 'Sinds wanneer zijn Egyptenaren niet blank?' En: 'Ze komen uit het Midden-Oosten, maar ze zijn verre van zwart'. Weer een kwartiertje later: 'Oké, er zijn meer kleurtonen. Daar is niks racistisch aan, dus kalmeer!'

Dat deed Twitter niet. De kritiek trof ook de beroemde sfinx, die in de film te zien is - in aanbouw. Diens stenen gelaat zou onvoldoende etnische overeenkomst tonen met het originele exemplaar.

Dichter bij huis arriveerde Gooische Vrouwen 2. Met een bijrol voor acteur Djedje Apali als Komo, de nieuwe vriend van Gooische vrouw Claire (Tjitske Reidinga). Zo'n Afrikaan die met zijn handen eet als er bestek ligt en een huwelijkspaar subiet in het gezicht rochelt om boze geesten te bezweren.

Filmrecensent Dana Linssen van NRC nam er aanstoot aan, ze was niet de enige.

Mogelijk reageert Linda de Mol nog op de verwijten. Dat alles karikatuur betreft. Dat er in die hele Gooische Vrouwen geen normaal mens voorkomt. Dat de film juist de vooroordelen van die blanke vrouwen etaleert. Dat het pas écht suspect zou zijn als Komo zich als enige wel gewoon gedraagt. Of dat gezichtspugen nu eenmaal usance is in bepaalde delen van Afrika.

Terwijl de filmwereld zo worstelde, vormde zich nog een kwestie. Die van de zwarte stormtrooper. De zwarte stormtrooper dook op in de trailer voor de Star Wars-speelfilm The Force Awakens, die in een week tijd veertig miljoen keer werd bekeken. De keizerlijke soldaat bevindt zich op de welbekende zandplaneet, in uniform maar zonder iconische helm en wordt gespeeld door de 22-jarige John Boyega, een zwarte acteur.

Een orkaan aan commentaar trok over internet. Waarom zwart? Was een zwarte stormtrooper dan welkom in het keizerlijke leger? Waren die stormtroopers niet gekloond? Kon dit volgens de interne Star Wars-logica? En zo men vond van niet, was men dan een racist?

Mogelijk, wierpen sceptici op, ís de zwarte stormtrooper helemaal geen stormtrooper, maar een personage dat doet alsof hij een stormtrooper is.

Boyega zelf reageerde superieur: 'Wen er maar aan.'

In december 2015, als de film te zien is, weten we wat hij komt doen, die zwarte stormtrooper. Mogelijk verlost hij het universum. Mogelijk zelfs het Gooi.

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Hein Janssen, Rutger Pontzen of Wieteke vanZeil stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.