PostuumSantu Mofokeng (1956 - 2020)

De Zuid-Afrikaanse fotograaf Santu Mofokeng legde de townships van binnenuit vast

Mofokeng in 2013.Beeld Getty

De zondag overleden Mofokeng groeide op in Soweto, waar hij de apartheid aan den lijve ondervond. 

Vorig jaar was een grote tentoonstelling van hem te zien in het Amsterdamse fotografiemuseum Foam, maar hij was toen al te ziek om daar een toelichting op te kunnen geven. Zondag overleed de Zuid-Afrikaanse fotograaf, die al lang kampte met een neurologische aandoening. Hij geniet vooral bekendheid doordat hij het leven in zijn land tijdens en na de apartheid documenteerde in spirituele beelden. In 2009 kreeg hij voor zijn werk de Prins Claus Prijs toegekend.

Mofokeng groeide op in Soweto, een township nabij Johannesburg. In deze enorme sloppenwijk waarin uitsluitend zwarten woonden, ondervond hij de gevolgen van apartheid aan den lijve. Hij begon al vroeg als straatfotograaf en wist mede dankzij goede mentors, onder wie de befaamde fotograaf David Goldblatt, zijn werk verder te ontwikkelen.

Nadat hij voor lokale kranten foto’s in de donkere kamer had ontwikkeld, kreeg hij een baan bij Afrapix, een collectief van fotografen dat tegen de apartheid was. In 1988 ging hij werken voor de Universiteit van Witwatersrand in Johannesburg als documentair fotograaf. Hij liet de politieke fotojournalistiek achter zich en concentreerde zich op het vastleggen van het dagelijkse leven in de townships.

De tentoonstelling van Santu Mofokeng in Foam, in Amsterdam.Beeld Christiaan van der Kooy

Doordat hij die goed kende, wist hij een unieke blik van binnenuit te verschaffen. Vooral zijn beeldverhaal Train Church (1986) kreeg erkenning, dat spontane religieuze taferelen toont in de forensentrein tussen Soweto en Johannesburg. Hij maakte ook landschapsfoto’s in Zuid-Afrika die veel weerklank vonden en schoot fotoseries in het buitenland.

In 1998 kreeg hij een tentoonstelling in het Nederlands Foto Instituut in Rotterdam (dat later zou opgaan in het Nederlands Fotomuseum). Naast eigen werk liet hij Black Photo Album/Look at me zien, een zelf bijeengebrachte verzameling van privéopnames van zwarte families uit de jaren 1890-1950.

Langzaam bouwde hij internationaal een naam op; zijn foto’s werden getoond in Europa en in de VS. Vorig jaar bracht de Duitse uitgeverij Steidl, die veel belangrijke fotoboeken heeft gepubliceerd, een omvangrijke bundel met zijn werk uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden