De zoontjes van de baas

Nepotisme is een machtig woord. Spreek het uit en duistere beelden ontrollen zich onmiddellijk in het hoofd. Maffiosi duiken op, en corrupte politici....

'Zuid-Europese toestanden', plachten we dat te noemen. Totdat bleek dat ook in Nederland dergelijke praktijken aan de orde van de dag zijn. NRC Handelsblad publiceerde vorige maand een stuk waarin duidelijk werd gemaakt dat ook omroepbazen hun kinderen aan mooie betrekkingen helpen. Zo bleek KRO-directeur Ton Verlind er niet voor terug te schrikken dure opdrachten aan het bedrijf van zijn zoon te gunnen.

Een discussie volgde. Woorden als gemeenschapsgeld, belangenverstrengeling en integriteit vielen regelmatig. 'De directeur hoort de beste te kiezen, en niet zijn zoon', oordeelde NRC Handelsblad in een commentaar.

Ook de meeste Nederlandse films worden met gemeenschapsgeld gemaakt. Toch gelden hier blijkbaar andere regels. Nepotisme is in de filmwereld legitiem. Sterker: nepotisme geldt in deze kringen als een unique selling point. Quinten Schram, de 11-jarige hoofdrolspeler in Pietje Bell 2: de jacht op de tsarenkroon (vandaag in première), is de zoon van producent Dave Schram en regisseur Maria Peters. Dubieus? Welnee! De ouders poseren met hun zoon annex hoofdolspeler trots in De Telegraaf. De krant meldt in een begeleidend artikel dat de filmmakers nuchter blijven onder het succes van hun kind, dat ook in deel één de Rotterdamse kwajongen speelde.

Peters in De Telegraaf: 'Ik zal niet ontkennen dat als je kind meespeelt in je film het een extra dimensie geeft aan het geheel. Maar aan de andere kant is het ook best lastig.'

Quinten heeft in de categorie Het Zoontje Van De Baas concurrentie van Yannick van de Velde. Deze middelbare scholier speelt een hoofdrol in de voetbalfilm In oranje van regisseur Joram Lürssen. In Oranje is gesubsidieerd door het Filmfonds, waar Yannicks vader, regisseur Jean van de Velde, tot de afgelopen zomer werkte als inhoudelijk begeleider van filmmakers. Ook steeds vaker in rolletjes opduikend: Matthijs van de Sande Bakhuijzen, het zoontje van regisseur Willem.

Het grote doek is meedogenloos. Iedereen zonder aanleg en talent, ook kinderen met kruiwagens, gaat op megaformaat onderuit. Quinten Schram blijft, eerlijk is eerlijk, overeind. Ook over Yannick van de Velde en Matthijs van de Sande Bakhuijzen wordt door collega-acteurs gezegd dat zij meer zijn dan verwende knullen. Dat neemt niet weg dat zij zonder pa of ma 95 procent minder kans hadden gehad op hun rollen.

Vermenging van relatie en werk is in de kunstwereld geen punt van discussie. Jan Versweyveld is al jaren de vaste decorontwerper van zijn levenspartner Ivo van Hove, die hem meenam toen hij van Het Zuidelijk Toneel naar Toneelgroep Amsterdam verhuisde. Ted Brandsen, baas van het Nationale Ballet, kondigde voorafgaand aan zijn komst aan dat zijn Australische vriend mooi de decors kon maken. Johan Simons kiest steevast zijn echtgenote Elsie de Brauw voor de hoofdrollen in zijn regies, Paula van der Oest liet haar toenmalige partner Theu Boermans in Zus & Zo opdraven, en ook Peter Blok is niet voor niets een vaste Maria Goosvertolker; de acteur en de schrijfster vormen al sinds de toneelacademie een koppel.

Wat intrigeert is de volgende vraag: waarom ontstaat er een nationale discussie als een omroepdirecteur zijn zoon werk verschaft, en kijkt iedereen vertederd toe wanneer papa de producent en mama de regisseur met hun bloedeigen 'Pietje' over de rode loper wandelen? Worden kunstenaars in Nederland gezien als een kleffe kliek en kijkt daarom niemand van deze vorm van familiebegunstiging op? Of erger: vinden Nederlanders kunst te onbelangrijk om zich er hoe dan ook druk over te maken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden