de zit

De Rotterdamse Schouwburg, de kist van architect Wim Quist, is een prettige zaal met goede zichtlijnen overal. Mooie stoelen ook, typisch Quist, functioneel en comfortabel....

'Die heb ik helemaal niet ontworpen', is het onverwachte antwoord van Quist. 'Zijn' stoel blijkt een variant op een kantoorstoel van de firma Gispen, waar de toenmalige schouwburgdirecteur Carel Alons zeer gecharmeerd van was. Op verzoek van Alons produceerde Gispen een theaterstoel-versie van dit ontwerp van Ton Haas. Quist was er blij mee, 'hij past goed in het geheel'.

Die andere bekende 'schouwburgarchitect', Herman Hertzberger, ontwierp voor zijn prestigieuze Chassé Theater in Breda wél zelf een stoel. Toch staat die níet in het Chassé.

'Dat was een heel gedoe', zucht Hertzberger, 'mijn ontwerp werd afgekeurd, want het zou te duur worden. Dus hebben ze een andere, standaard stoel genomen. Daarna is er nog achter mijn rug om aan mijn ontwerp gesleuteld, en die stoel is nog in de catalogus van de stoelenfabrikant terechtgekomen.'

Voor Theater Markant in Uden kreeg Herzberger kort daarna zijn revanche. Hij vervolmaakte zijn stoel, die nu als 'de Markant' te boek staat. Het zusje ervan staat in concertzaal De Nieuwe Veste in Breda. Pikant detail is het geborduurde plaatsnummer op de onderkant van de stoel, die in een rode, grijze en groene bekleding werd uitgevoerd.

Hertzbergers stoel werd geproduceerd door Jezet Seating in het Belgische Overpelt. Dat het eerste prototype verder ontwikkelde tot een stoel die de 'Elegance' is gaan heten. Deze is onder meer geplaatst in het Zaantheater in Zaandam en in Theater Geert Teis in Stadskanaal.

In Zaandam werd de stoel op een vrachtwagen gemonteerd en langs braderieën gereden waar iedereen, inclusief de burgemeester, kon proefzitten. Bijzonder aan deze stoel is de ventilatie die via de poten naar de bovenkant van de rugleuning wordt geleid. In de meeste zalen is de luchtverversing geregeld via openingen in de vloer - maar dat zou koude benen geven.

Het ventilatierooster maakt de rugleuning vijf centimeter dikker, wat beenruimte kostte, maar de oplossing wordt als heel chique ervaren. De voorzichtige suggestie dat men geneigd is zijn programmaboekje over de leuning te vouwen om maar niet in het gezicht te worden geblazen wordt direct verworpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden