Taalgebruik Zin van de week

De zin van de week: ‘Prioriteitstelling in de fraudeportefeuille’

Jean-Pierre Geelen staat elke week stil bij de mooiste, lelijkste of anderszins opvallendste zin. 

Fred Paling. Beeld ANP

Welke zin? ‘Nou, ik denk dat we eh... eh... in de prioriteitstelling in de fraudeportefeuille er verstandig aan hadden gedaan om eerder in de tijd die prioriteitstelling te delen.’ Een uitspraak van Fred Paling, baas van de uitkeringsinstantie UWV, in het tv-programma Nieuwsuur van afgelopen maandagavond.

Waarom die zin? Nieuwsuur onthulde vorig jaar grote, langdurige uitkeringsfraude waaraan het UWV jarenlang niets had gedaan. Het leidde tot boosheid in de politiek. De baas van het UWV moest opdraven op een (ver)hoorzitting in de Tweede Kamer. Na afloop had Nieuwsuur nog wat vraagjes aan Paling. Het werd een schitterend schouwspel, voor liefhebbers van taalthrillers.

Hoe ging dat? ‘Maakt u uzelf verwijten?’, was de eerste vraag van Nieuwsuur aan Fred Paling – goede naam voor een verantwoordelijke die zich uit een emmer snot wil wurmen. Paling keek even met opgetrokken wenkbrauwen en holle ogen langs de camera, starend in de lucht; je zag de voorman happen naar adem, toen hij zich verslikte in een grenzeloze woordenwolk. Toen kwam dit er dus uit: ‘Nou, ik denk dat we eh... eh... in de prioriteitstelling in de fraudeportefeuille er verstandig aan hadden gedaan om eerder in de tijd die prioriteitstelling te delen.’

Wat is daar zo mooi aan? Helemaal niets, natuurlijk. Het was de aanhef van een moeizaam gesprek, waarin de bestuurder het er niet beter op maakte. Hier wreekt zich het fenomeen mediatraining, of wat Paling daarvan onthouden lijkt te hebben: in geval van gevaar mist creëren. Een bewezen strategie, waarmee sommige politici groot zijn geworden. Het nadeel: mindere goden lopen in die mist snel tegen de lamp. De toeschouwer ziet feilloos waar de obstakels staan in zulke antwoorden.

Zoals? Dat ellendige ‘prioriteitstelling’, een staaltje bestuurdersjargon dat grote afstand van de realiteit verraadt. Fraude is dan geen fraude, maar ‘de fraudeportefeuille’. ‘Eerder’ is niet eerder, maar ‘eerder in de tijd’. Daarin hoor je het zoeken naar woorden, naar mist. Om een antwoord te verdoezelen.

Wat Paling bedoelde: we hadden eerder moeten zeggen dat we fraude willen aanpakken. Ook een antwoord van niks, natuurlijk: het UWV had dat niet eerder moeten zeggen, het had eerder moeten optreden en aanpakken.

De les? Wartaal is geen pleister op stinkende wonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden