Taalgebruik Zin van de week

De zin van de week: ‘Het Nederlands is zó’n lenige taal’

Bart Koetsenruijter staat elke week stil bij de mooiste, lelijkste of anderszins opvallendste zin. 

Welke zin? ‘Het Nederlands is zó’n lenige taal.’ De zin werd uitgesproken door zangeres Dafne Holtland, die in een prachtige documentaire Drs. P., Heinz Hermann Polzer, citeerde. Het waren de woorden waarmee hij haar ooit overtuigde in het Nederlands te gaan schrijven en zingen. 

Waarom deze zin? De in 2015 overleden Drs. P zou 24 augustus jl. 100 jaar zijn geworden. Dat was een meer dan goede gelegenheid de documentaire De terugkeer van Drs. P. (van Marcel Goedhart) te maken, die donderdag 5 september op tv werd uitgezonden. Daarin spraken vrienden en ‘collega's’ met veel warmte over de dichter, schrijver, cabaretier, letterkundige, componist, pianist, zanger en entertainer. Duidelijk werd eens te meer wat een bijzonder mens en ongelooflijk taalverrijker de in Zwitserland geboren vertolker van Nederlandstalige klassiekers als Veerpont, Dodenrit en De zusters Karamazov was. En wie oor had voor de oude fragmenten waarin hij zelf sprak, hoorde P. standpunten verkondigen die in menig contemporain discours niet zouden misstaan. Zo zei hij in 1992 tegen interviewer Karel van der Graaf, toen deze hem vroeg of particuliere emoties een slechte inspiratiebron vormen: ‘Ik kan u verklappen dat ik soms boos ben. Maar ik vind het niet nodig om daar dan iets uit te destilleren en dat op papier te zetten en de wereld in te sturen.’ 

Maar dat is niet de reden dat hij in deze rubriek opduikt. Nee, dat is te danken aan ’s mans liefde voor het Nederlands en zijn oog voor moderne mallotigheid. In de documentaire konden we zijn voorliefde voor het woord ‘nochtans’ optekenen, een woord dat, zo had de doctorandus geconstateerd onder Vlamingen gemeenzamer is dan in Nederland. Hij voegde eraan toe: ‘Ik heb de indruk dat de Vlaming zich minder te buiten gaat aan domme, hippe stopwoorden en slordige zinswendingen die opkomen en weer vergaan.’  Wat niet wil zeggen dat Polzer een taalpurist was; hij wilde bovenal benadrukken hoe rijk het Nederlands is. En hoe lenig, zie de tekst voor zijn carnavalskraker Wat heb je gedaan Daan, waarin kedinkedonkedinkedonkeding mijn ome Daan net zo vanzelfsprekend opduikt als kezinkezonkezinkezonkezink er tegenaan. Die rijkdom heeft hij zijn leven lang uitgedragen, zo overtuigend dat een bijna 70 jaar jongere zangeres zich voortaan van haar moerstaal is gaan bedienen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden