Taalgebruik Zin van de week

De zin van de week: ‘Als je Thierry dood wilt schieten, zeg dan paf’

 Jean-Pierre Geelen staat elke week stil bij de mooiste, lelijkste of anderszins opvallendste zin.

Thierry Baudet. Beeld ANP

Welke zin? De meest omstreden van deze week natuurlijk: ‘Als je Thierry dood wilt schieten, zeg dan paf’, uitgesproken door een 21-jarige vrouw tijdens een antiracismedemonstratie in Amsterdam.

Waarom die zin? Omdat werkelijk iedereen, van de politie tot vrijwel alle media, er een doodsbedreiging in zag, of een oproep om FvD-leider Thierry Baudet om te brengen.

Is dat niet terecht dan? De uitroep van de (gemaskerde) vrouw is inderdaad ‘schandalig’, ‘verwerpelijk’ en ‘totaal onacceptabel’, zoals politici zich haastten te verklaren. Dat is het punt niet. Zelfs de vrouw zelf heeft inmiddels spijt betuigd. Maar nu even de nuchtere kernvraag: was het ook werkelijk een doodsbedreiging waarvoor Baudet moet vrezen? Wat zei die vrouw nu precies?

Wat denk je zelf? Het is aan juristen om de strafbaarheid uit te vlooien. Maar taalkundig begint de aarzeling al met dat veronderstellende ‘Als…’. Zo begin je geen dreiging, maar eerder een veronderstelling in de trant van ‘Mocht je toevallig van plan zijn om…’ Toch iets anders dan de directe bedreiging ‘Ik ga je doodschieten’. Veel vager nog is het tweede deel van die zin, na de komma. ‘…, zeg dan paf’. ‘Paf zeggen’ is geen staande uitdrukking, maar het klinkt als een kind dat - pief-paf-poef - cowboytje speelt met z’n vriendjes. Het kostte me moeite daar een ernstige bedreiging in te zien. Totdat iemand me uitlegde hoe je het ook kunt begrijpen: ‘Zeg dan paf’ als aanmoediging: ‘Dóé het dan!’. Wel een erg bekrompen wijze van uitdrukken, waarin je ook moet wíllen horen wat gezegd lijkt te worden. Evengoed zou je dat zinsdeel kunnen uitleggen als een oproep tot bezinning: ‘Als je X dood wilt schieten, tel dan tot tien.’ Vermoedelijk was de vrouw wat in verwarring. De schrik en afschuw zijn begrijpelijk, gezien de jongste geschiedenis van politieke moorden in Nederland, maar in een tijd waarin verwensingen als ‘Ga es deaud, lutser’ slechts een welkomstgroet zijn op digitale platforms, bestaan er beslist serieuzere bedreigingen dan deze vage kreet. Plegers van politieke moorden hebben tot nog toe trouwens zelden de neiging gehad hun daad publiekelijk aan te kondigen, maar dat is een ander verhaal.

Kortom? In het verbale geweld rond de verkiezingswinst van Baudet was dit een losse flodder, maar die raakte wel een open zenuw. Dat doet evenzeer pijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden