omslag lege zeeën

De zee als spiegel van een benarde ziel, ook op boekomslagen

Wat een lege zee verzinnebeeldt.

Beeld De Arbeiderspers

Wat je zelf niet bezit, versterkt het verlangen. Zo wonderlijk is het dus niet dat een van de grootste maritieme schilders van de vorige eeuw opgroeide in een binnenstaat, een land dat wordt omsloten door andere landen, zonder de bevrijdende ruimte van een kust.

Oszkár Mendlik (1871-1963) werd geboren in Hongarije, kwam rond 1900 naar Nederland en ontwikkelde zich hier tot een grootmeester van het zeegezicht. In zijn atelier in Aerdenhout schilderde hij geen klippers met volle zeilen of dramatische strandingen in vliegende storm. Mendlik werd de specialist van een fraai subgenre: het volledig lege zeestuk, composities van wolken en water die zuivere schoonheid verbeelden, maar ook verlatenheid en gevaar.

Taferelen in Mendliks geest zien we terug op deze herfst verschenen of te verschijnen boeken. Op Waagstukken, prozateksten van dichteres Charlotte Van den Broeck, zette ontwerper Steven van der Gaauw een Seascape van L.S. Lowry, de Engelse schilder die bekend werd om zijn bedrijvige stadstaferelen vol fabrieken en rokende schoorstenen, maar die ook hield van de serene zee.

Niets in zicht (Nieuw Amsterdam; € 20,-) is de eerste Nederlandse vertaling van Nichts in Sicht, een oorlogsnovelle van Jens Rehn uit 1954 over een gewonde Amerikaanse piloot en een Duitse marineman die tot elkaar zijn veroordeeld in een roeiboot op de Atlantische Oceaan. De hoge golven op het omslag verzinnebeelden de toenemende angsten en hallucinaties in hun uitzichtloze situatie.

In haar debuut De oorlog van horen zwijgen (De Geus, verschijnt 22 oktober) beschrijft de Nederlands-Amerikaanse Mieke Eerkens hoe de nasleep van de oorlog in Nederlands-Indië een heel gezin ontwricht. Haar op eigen ervaringen gebaseerde roman verscheen in de VS onder de titel All Ships Follow Me.

Voor de Nederlandse editie maakte ontwerper Berry van Gerwen een woeste montage van drie afzonderlijke zeefoto’s, die hij uitprintte, verfrommelde en opnieuw inscande. Ook hier: de zee als spiegel van een benarde ziel.

omslagrubriek Beeld De Geus
Beeld Nieuw Amsterdam

Charlotte Van den Broeck: Waagstukken. Ontwerp Steven van der Gaauw, schilderij L.S. Lowry. De Arbeiderspers; € 22,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden