boekenhoekjePjotr van Lenteren

De Woutertje Pieterse Prijs is geen wereldvreemd buitenbeentje meer

null Beeld Sabine Rovers
Beeld Sabine Rovers

Het onbekende broertje van de Gouden Griffel, zo zou je de Woutertje Pieterse Prijs kunnen noemen. Allebei gaan ze naar wat volgens de jury het beste kinderboek van het afgelopen jaar is. Maar daar houdt de vergelijking meteen op.

De een wordt aan het begin van de Kinderboekenweek bekendgemaakt op een groot podium met een uitverkochte zaal vol belangstellenden, televisie, een haastige herdruk en een goede verkoop. Onder de Griffelwinnaars veel klassiekers, generatie op generatie doorgegeven. De ander wordt uitgereikt tijdens een bescheiden feestje met collega’s, gevolgd door een chic etentje in de bibliotheek van het Letterenfonds. Het is niet ongewoon dat er van het winnende boek buiten een kleine kring van kenners nooit meer iets wordt gehoord.

Afgelopen weekeinde werd het feestje vanwege corona ook nog eens afgelast. De prijs is zaterdagochtend voor Pasen telefonisch toegekend in radioprogramma De Taalstaat van Frits Spits. Het traditionele Roverslied, dit jaar uitgevoerd door de literaire punkformatie De Kift uit Oostknollendam, ingekort tot een fragment van een paar seconden. Het Jeugdjournaal besteedde er die avond geen aandacht aan.

Toch zijn er veel schrijvers en illustratoren die het liefst déze prijs krijgen. Dat heeft alles te maken met de compromisloze aandacht die de prijs besteedt aan de artistieke kwaliteit van kinderboeken. De Woutertje Pieterse Prijs, vernoemd naar de dromerige, fantasievolle jongen uit de postuum gebundelde Ideeën van Multatuli, werd juist om die reden opgericht in 1988. De eerste bekroning was meteen veelzeggend en voorspellend: het duistere Annetje Lie in het holst van de nacht van Imme Dros en Margriet Heymans.

Het gaat over een meisje dat onverwacht naar haar oma wordt gestuurd en daar, onder de donsdeken van het logeerbed, avonturen beleeft met de Jurkenvrouw, Maan, Heintjevaar en Vos. Geen vrolijke bedoening, met een angstaanjagende ondertoon en een open einde. Verder gebeurt er weinig, legt de schrijver zo min mogelijk uit, is de taal weerbarstig en moet de lezer zelf zoeken naar verbanden. Het juichende juryrapport vergelijkt het boek met de Feesten van angst en pijn van Paul van Ostaijen, alleen in zeldzame facsimile-uitgaven verkrijgbaar.

Wereldvreemdheid die je ook kunt waarderen. Waar in de Kinderboekenweek een scala aan grote en kleine schouderklopjes wordt uitgedeeld aan zo’n beetje iedereen die ertoe doet – elf Zilveren Griffels en 29 eervolle vermeldingen vorig jaar – is de Woutertje Pieterse Prijs klip en klaar: dit ene boek vond de jury het beste. De makers delen de prijs. Geen gemarchandeer. Hier moet u het mee doen dit jaar.

null Beeld Gottmer
Beeld Gottmer

En gelukkig is er in de geschiedenis van de prijs die zo trouw bleef aan zijn eigen principes wel degelijk iets aan het veranderen. De winnaar van dit jaar, Uit elkaar van Bette Westera en Sylvia Weve, een bonte dichtbundel over scheiden, toont de gebruikelijke artistiekerigheid, maar veel meer het aanstekelijke en niet mis te verstane plezier van de makers. Naast verdriet, verwarring, verbazing, nieuwsgierigheid en hilariteit is er plaats voor het vaak vergeten leed van de chihuahua.

null Beeld Hoogland & Van Klaveren
Beeld Hoogland & Van Klaveren

Ook twee van de genomineerden, het provocerende Bizar (Hoogland & Van Klaveren; € 15,95) van Sjoerd Kuyper en het avontuurlijke Flin of de verloren liefde van een eenhoorn (Querido; € 16,99) van Henry Lloyd blinken uit in knappe maar toegankelijke taal en doen vaak schaterlachen tijdens het lezen. Zoals in de beste kinder- en jeugdboeken valt er zowel voor kinderen als voor volwassenen iets interessants te ontdekken. En zo hoort het.

null Beeld Querido
Beeld Querido

Woutertje Pieterse is geen wereldvreemd buitenbeentje meer. En dat maakt de prijs, na al die jaren, eindelijk de eigenzinnige bekroning die hij altijd geweest had moeten zijn. Met dit jaar een ode aan humor, aan kunst die druk en luidruchtig mag zijn en niet alleen de makers, maar ook de lezer wat gunt.

Bette Westera: Uit elkaar

Met illustraties van Sylvia Weve. Gottmer; 136 pagina’s; € 22,99. Vanaf 6 jaar voorlezen, vanaf 9 jaar zelf lezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden