BOEKENDe geniale mislukking van de Middeleeuwen

De westerse cultuur is ziek sinds 1148, Raoul Bauer legt uit hoe dat komt

Raoul Bauer, De geniale mislukking van de Middeleeuwen. Beeld Sterck & de Vreese
Raoul Bauer, De geniale mislukking van de Middeleeuwen.Beeld Sterck & de Vreese

De westerse cultuur is ziek. Ze lijdt onder ‘een grondig verstoord evenwicht waarvan de oorzaak ligt in een verkeerd begrepen rationaliteit die de irrationele, mythische dimensie van het leven dreigt te vernietigen.’ Wie het met deze conservatief-christelijke diagnose van Raoul Bauer eens is, kan in De geniale mislukking van de Middeleeuwen lezen waar het volgens hem is misgegaan, namelijk in de confrontatie, in 1148, tussen de middeleeuwse denkers Abélard en Bernardus van Clairvaux. Abélard meende dat de logica kon bijdragen aan het begrijpen van het christelijk geloof. Bernardus, de mysticus, wees dat idee radicaal af. Geloof was voor hem een door God gegeven wéten. Bauer schrijft beeldend en meeslepend, met name over Bernardus. Maar hij neemt een veel te lange aanloop. Abélard komt er bekaaid af en dat geldt ook voor de feitelijke confrontatie. Bernardus won; Abélard werd veroordeeld. Maar die overwinning had met de inhoud weinig te maken. Bauer wil veel beweren maar komt niet veel verder dan vaak verkondigen dat deze tegenstelling ‘zijn stempel heeft gedrukt op het verdere verloop van onze beschaving’.

Raoul Bauer, De geniale mislukking van de Middeleeuwen. Sterck & De Vreese; € 17,50

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden