De wereld onder de grond

Volgend jaar woont het merendeel van de wereldbevolking in steden...

Maar wat voor steden zijn dat - volgepropte metropolen, aan elkaargegroeide slaapsteden? En hoe ziet het leeggelopen platteland eruit? Alseen geasfalteerde overslagplaats, als angstvallig beschermd groen erfgoed?

Het kunstenaarsinitiatief 66 east geeft geen antwoorden, maar houdtzich wel met 'de stad' bezig. Zij zijn een centre for urban culture.Daarmee doet de kunstruimte iets wat geen galerie zou doen: ze legtzichzelf aan banden en bepaalt het onderwerp van het getoonde werk. Datmoet over de stad gaan, anders komt het er niet in. Anderzijds verbreedthet de mogelijkheden, want beeldende kunst, literatuur, onderzoek enarchitectuur hangen en liggen er broederlijk naast elkaar.

Het initiatief opende anderhalf jaar geleden op een echte urban locatie.De hoek Sumatrastraat/ eerste Atjehstraat behoorde met zijn dichtgetimmerdepanden en wegduikende junks tot de hoofdpijndossiers van de localewethouder. Nu zijn de panden opgeknapt en rennen kinderen door de deurvan de kunstruimte naar binnen en vragen de postende kunstenares de orenvan het hoofd.

Voor de tentoonstelling Below Zero - Urban Underworlds zijn onderwerpenonder de grond gezocht: kelders, het riool, de metro. Heel toepasselijk,nu Amsterdam de komende jaren vanwege de nieuwe metrolijn her en der haaringewanden toont.

In de schimmelende kelder van 66 east draait de video La Belle Vue vanBarbara Philipp, die met een infraroodcamera door een kelder dwaalt endaarbij bloemrijke wijnliteratuur uit een Michelingids laat oplezen. Decombinatie is surrealistisch, een kwalificatie die voor bijna alle getoondewerken opgaat.

Het is een verdienste van de samenstellers dat ze de schitterende fotoserie Tunnelmensen van Teun Voeten uit 1994-1995 weer tonen. Voetenvertoefde een jaar tussen de bewoners van afgedankte metrogangen in NewYork en stelde er een fotoserie en een boek over samen. In geïmproviseerdehuiskamers hebben de tunnelmensen een privé-ruimte afgekaderd in deonmetelijke, tochtige en druipende gangen. Door de serie foto's veranderenze van ratachtige wezens in echte mensen, die een volwaardige bestaan onderde grond leiden. 'Eigenlijk zijn wij hier het uitverkoren volk,' meentbewoner Bernhard in het boek dat er ook ter inzage ligt. 'Rust, vrede enstilte,' vindt hij onder de grond.

Een afstudeerproject van de TU Eindhoven, een ondergrondse mediatheekvan Niels Walters, past in het concept van de tentoonstelling. EvenalsImport/Export Architecture uit België dat het Antwerpse rioolstelseltoegankelijk maakte voor bezoekers.

De tentoonstelling scheert zo langs wel heel verschillende onderwerpen,maar opent wel een nieuw vergezicht op de stad. Over tien, twintig jaarwonen al die nieuwe stadsbewoners misschien wel onder de grond.

Sacha Bronwasser

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden