Week in Boeken

De week in Boeken: Tijd voor een opstand

Van wat er in het boekenvak wordt verdiend gaat opmerkelijk weinig naar de auteurs.

Wie schrijft die blijft, wil het cliché (verba volant, scripta manent) en dat is mooi want voor het geld hoef je het niet te doen. Woensdag presenteerde KVB Boekwerk een drietal rapporten over de impact van het boek. Rapport 1 vertelde hoe goed lezen voor mensen is en was grotendeels gebaseerd op oud onderzoek. Lezen heeft een positieve invloed op burgerschap, op je humeur en óók op je gezondheid, stond er, wat me verbaasde want zo gezond is gedurig stilzitten heus niet. Maar ‘mensen die boeken lezen zijn beter geïnformeerd over onderwerpen als gezondheidsrisico’s en de toegang tot zorg’. Ja, vooral als je er de antivaccinatieboeken bij pakt die bij bol.com zo prominent in de etalage staan. Er bestaan trouwens wel meer ongezonde boeken; de best gelezen boeken ter wereld bevatten bepaalde richtlijnen die voor sommige bevolkingsgroepen behoorlijk ongezond zijn gebleken. Maar goed.

Interessanter was rapport 2, over de verdiensten van schrijvers, de pecunia (non olet). Wat blijkt? Van de ruim 20 duizend schrijvers die Nederland telt, verdienen er 55 een modaal inkomen of meer. Nog eens 60 schrijvers verdienen iets tussen minimum en modaal. Oftewel: slechts 0,5 procent van de mensen die boeken schrijven, kan van dat schrijfwerk leven.

Wat drijft die overige 99,5 procent?

Vermoedelijk de geweldige status die boeken hebben, en daarmee ook de boekhandel (rapport 3). Met dank aan koffiehoekjes en de vele activiteiten blijkt de boekwinkel een soort culturele ontmoetingsplaats te zijn geworden, een plek waar mensen op zaterdag ­gezellig met hun vrienden afspreken. De boekenbranche mag het dan zwaar hebben, al met al werd in 2017 toch nog 498 miljoen euro omgezet.

Niet alleen de boekenomzet was in kaart gebracht, ook het arbeidsinkomen dat met die boeken is binnengehaald. En daar zie je iets heel merkwaardigs.

In 2017 werd aan boeken 148 miljoen euro verdiend door ongeveer 25 duizend mensen die in het boekenvak werkzaam zijn. Van die 25 duizend is het merendeel (22 duizend) werkzaam als auteur of vertaler. Zij zijn de makers van de grondstof waar de hele boekenbranche op drijft. Maar, en nu komt ie: van die 148 miljoen euro aan arbeidsinkomsten ging slechts 34 miljoen euro naar deze grote, ­belangrijke groep schrijvers. 62 miljoen ging naar boekverkopers en 52 miljoen naar mensen die bij een uitgeverij werkzaam zijn – bij elkaar een paar duizend personen.

Wie schrijft die blijft? Wie schrijft is gek, zou ik zeggen. Een schrijvers- en vertalersopstand lijkt me op zijn plaats. Hora est!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden