De vrouw als magistraal insect

Jaap Goedegebuurde verdiepte zich in mystiek, van Couperus' raadselen tot Reve's ezelvisioenen. Van Arthur Schitzler verscheen, zeer postuum, een briljante parodie op de Weense kunstenaarskringen van zijn tijd. En

Een barst trekt door een bleekblauwe ijsvlakte, op het omslag van Meer mensen dan reddingsvesten. De boodschap is, net als die van de titel: kijk uit. Willem Thies maakt de dreiging meer dan waar in zijn gedichten, die uitgaan van dreiging en verlies. Verlies van liefde. Verlies van uitzicht op een ander, beter leven.

Felle energie

De dichter is niet zozeer rouwig als wel kwaad - wat zijn woorden een felle energie geeft en zijn beeldtaal rijk en geladen maakt: Ik val uit mezelf/ als ik ontwaak lig ik in een vreemd bed.

Hij beweegt zich als een vreemde in zijn eigen bestaan. Ook de vrouw in huis heeft een ongemakkelijke aanwezigheid. Hij weet niet meer hoe haar te benaderen. Het beeld van deze vrouw wordt in het verloop van verschillende gedichten aaneen geweven. Ze staat er uit op als een magistraal, onbenaderbaar insect dat elk moment kan ontpoppen. Doordat transformatie uitblijft, wordt de spanning van verlangen en verwijdering hoog opgevoerd:

Haar lichaam schrikt van een geringe/ aanraking. Mijn lopen door het huis/ legt zij uit als sluipen. Al wekenlang/ slaap ik in de werkkamer, terwijl mijn vrouw/ in het tweepersoonsdekbed ligt gewikkeld/ als een gigantisch insect./ Zij wil niet bevrucht raken door een vreemde.

Nachtmerries

Thies richt zijn aandacht vanuit zijn omgeving op de wereld. Hij laat oorlogsbeelden toe en opsommingen van beelden die aan visioenen en nachtmerries doen denken maar aan de werkelijkheid zijn ontleend.

De dreiging van mislukken en uiteenvallen neemt niet af, maar vindt plaats op steeds grotere schaal. Ook, of juist, wanneer hij opnoemt waar we niet voor hoeven te vrezen:

Geen tepels, geen navels,/ geen stinkende herinnering, alles is vergeten in het paradijs,/ maar er ís niets te vergeten, we zijn leeg en eten/ zonder honger, zonder zin, pitloze druiven, pitloze perziken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden