De vriend van de vriendin van de moeder van Maja

Ontmaagd door Marcus, die op Liam Gallagher lijkt

Lenteren Pjotr

Emmely zakt op de gang in elkaar en keert niet meer op school terug. Tomas en Henrik zouden best samen een film willen kijken, maar durven het niet tegen elkaar te zeggen. Elisabet wordt op een achternamiddag ontmaagd door Marcus, die op Liam Gallagher van Oasis lijkt. Juf Margareta Spegel barst midden in de les in huilen uit.

Met elf schetsen waarin nauwelijks iets gebeurt, weet de Zweedse schrijfster Katarina Kieri (1965) een indringende sfeer op te roepen. Er is iets aan de hand in De vriend van de vriendin van de moeder van Maja en andere novellen, maar wat nu precies? Druppelsgewijs komen we meer te weten over de personages en wat ze met elkaar te maken hebben. Dat is, helaas voor hen, niet heel erg veel.

De vergelijking met de film Magnolia (1999) dringt zich op, lang voor de schrijfster er zelf expliciet naar verwijst. Gelukkig heeft Kieri haar literaire lappendeken subtieler in elkaar gezet dan Paul Thomas Anderson, die het niet kon laten zijn in eerste instantie uitzichtloze film toch nog met tranen en samenzang te laten eindigen. De vreugdeloze levens van Kieri's jonge mensen komen met hun peilloze open eindes een stuk harder aan.

Prijzenswaardig is bovendien het prachtig ontworpen omslag. Eindelijk eens geen foto's van net de verkeerde jongeren die zwaarmoedig de camera in loeren. Dit boek kan evengoed in het algemene gedeelte van de boekhandel liggen. Slim, want welke 15-jarige wil er nu gezien worden in het kinderboekenhoekje?

Dat werpt wel de vraag op wat eigenlijk nog de noodzaak is van aparte literatuur voor jongeren. Vroeger heette zo'n boek in het jargon van leesbevorderaars een 'opstapboek', tegenwoordig heet het al snel 'crossoverliteratuur'. Je vraagt je af waarom, want voor een beetje opgevoede 15-jarige ligt niet dat ene plankje met zogenaamde crossoverboeken, maar de volledige wereldliteratuur open. Toch wordt een hoop koude drukte gemaakt om boeken gewoon net even wat toegankelijker zijn dan Kafka.

Dat is dan ook het enige dat blijft knagen na het lezen van deze bundel: de verhaaltjes dreigen hier en daar onder literaire pretenties te bezwijken. Novellen is ook een te groot woord voor deze opstellen over menselijk onvermogen, die door Bernadette Custers in mooi Nederlands zijn vertaald.

Verhalen waarin door verschillende personages op verschillende wijze naar dezelfde werkelijkheid wordt gekeken, zijn in literatuur en film al lang niet bijzonder meer. Ervan uitgaan dat die eerdergenoemde 15-jarige dat niet doorheeft en blindelings in dat crossover-geklets trapt, is eigenlijk een beetje beledigend. Maar verder is De vriend van de vriendin van de moeder van Maja en andere novellen prima.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden