Tv-recensieHaroon Ali

De VPRO-serie ‘Paradijs Canada’ onderzoekt de pijn achter een geforceerde glimlach

Canada is een verraderlijk mooi land. Toeristen zien vooral de adembenemende Rockies, de oneindige prairie en de beleefde inwoners die iedere zin eindigen met ‘ey’ en zich overal voor verontschuldigen. Ik werd ook verliefd op Canada, toen ik een semester in Toronto studeerde en twee jaar geleden het enorme land per trein doorkruiste. Dankzij de charmante premier Justin Trudeau, een divers kabinet en ruimhartig asielbeleid wordt Canada gezien als een voorbeeldland. Maar achter die vriendelijke façade schuilen grote problemen, zoals de vele daklozen in de steden en de onvrede over alle nieuwkomers.

Schrijver en onderzoeksjournalist Emy Koopman wil daarom die pijnpunten ontleden. Haar eerste reisserie, het ironisch getitelde Paradijs Canada, is zondag te zien bij de VPRO op NPO 2. Koopman heeft er gestudeerd en onderzoek gedaan, en schreef voor De Correspondent over de olie-industrie, dus ze is goed ingevoerd. In de eerste aflevering stort ze zich gelijk op de gevoeligste kwestie: de onderdrukking van de oorspronkelijke inwoners. Zo werden First Nations-kinderen (noem ze geen Indianen) nog tot 1996 naar christelijke kostscholen gestuurd, om ze te assimileren in de witte samenleving.

Ook verdwijnen er nog steeds veel inheemse vrouwen, vooral langs een snelweg waar ze vaak noodgedwongen liften, die is omgedoopt tot de ‘Highway of Tears’. Inheemse vrouwen in Canada lopen zes keer meer kans om vermoord te worden dan witte vrouwen. Koopman spreekt met radeloze nabestaanden, die nauwelijks worden geholpen door de politie, en soms zelf in de afgrond zoeken naar hun vermiste dochter. Ze toont ook veel compassie met vrouwen uit de gemeenschap die hun trauma’s en culturele verwarring verdoven met drank of drugs. Het is moeilijk om hun delirium aan te zien.

Emy Koopman in ‘Paradijs Canada’.Beeld VPRO

Ondertussen zien we dat een politiewoordvoerder moeilijke vragen over de vermissingen ontwijkt. De burgemeester gebruikt juist zalvende woorden en verontschuldigt zich voor het leed van de inheemse bevolking, maar hij wordt nooit echt concreet. Het is wel opvallend dat Koopman hen eerst laat leeglopen en de machthebbers pas in de voice-overs bekritiseert. Dat gebeurt ook in aflevering twee, over seksisme, als Koopman de ouderwetse ‘Proud Boys’ en de rechts-conservatieve psycholoog Jordan Peterson interviewt. Ik ben benieuwd hoe ze hadden gereageerd op wat Hollandse directheid.

Paradijs Canada geeft zo een ongefilterd beeld van Canada dat veel Nederlandse toeristen niet herkennen, die vooral de nationale parken afgaan en hartelijk worden verwelkomd in motels en diners. Hun droomland bestaat niet en Canadezen kunnen net zo seksistisch, racistisch en verrot zijn als de rest van de mensheid. De beladen standpunten worden slim afgewisseld met serene dronebeelden van de weelderige natuur. Koopman omschrijft Canada dan ook als een soort Twin Peaks, ‘even beeldschoon als unheimisch’. Als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dat meestal ook zo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden